ਵਿष੍ਣੁਤ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚ ਹਰਿਤ੍ਵਂ ਚ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਵੈਕੁਣ੍ਠਤ੍ਵਂ ਚ ਦੇਵੇषੁ ਕृष੍ਣਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇषੁ ਚ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ।
ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਹਿ ਤਸ੍ਯੈषਾ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਗਹਨਾ ਗਤਿਃ ਸਂਪ੍ਰਤ੍ਯਤੀਤਾਨ੍ਭਵ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਯਥਾਤਥਮ੍
ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰਾਹੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡੂੰਘੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਸੁਣ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਲਿਙ੍ਗਸ੍ਥੋ ਯ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ਨਾਰਾਯਣੋ ਹ੍ਯਨਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਭਵੋ ऽਵ੍ਯਯ ਏਵ ਚ
ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਨਾਰਾਇਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੋਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਏष ਨਾਰਾਯਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਹਰਿਰਾਸੀਤ੍ਸਨਾਤਨਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸੋਮਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਇਹ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ ਬਣ ਕੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਾਯੂ, ਸੋਮਾ, ਧਰਮ, ਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵੀ ਹੈ।
ਅਦਿਤੇਰਪਿ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮ੍ ਏਵ ਯਾਤਿ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਏष ਵਿष੍ਣੁਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਵਰਜੋ ਵਿਭੁਃ
ਉਹ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਦਜਂ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਭੋਰ੍ ਅਦਿਤ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਕਾਰਣਮ੍ ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਸੁਰਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਨ ਲਈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ—ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ—ਦੀ ਨਾਸ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰਾ ਹ੍ਯੇष ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ ਸੋ ऽਸृਜਤ੍ਪੂਰ੍ਵਪੁਰੁषਃ ਪੁਰਾਕਲ੍ਪੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਨ੍
ਪੁਰਾਣਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਆਤਮਾ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਪਹਿਲੇ ਜੀਵ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਅਸृਜਨ੍ਮਾਨਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਂਸ਼ਾਨਨੁਤ੍ਤਮਾਨ੍ ਤੇਭ੍ਯੋ ऽਭਵਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਭ੍ਯੋ ਬਹੁਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਮਨੂਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਏਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਭੂਤਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਕਰ੍ਮਾਨੁਕੀਰ੍ਤਨਮ੍ ਕੀਰ੍ਤਨੀਯਸ੍ਯ ਲੋਕੇषੁ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵृਤੇ ਵृਤ੍ਰਵਧੇ ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਆਸੀਤ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਖ੍ਯਾਤਃ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਸ੍ਤਾਰਕਾਮਯਃ
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਾਰਕਾਮਯ ਨਾਮਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਦਾਨਵਾ ਘੋਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮਦੁਰ੍ਜਯਾਃ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦੇਵਗਣਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਯਕ੍ਸ਼ੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍
ਉਥੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਵਧ੍ਯਮਾਨਾ ਵਿਮੁਖਾਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਪ੍ਰਹਰਣਾ ਰਣੇ ਤ੍ਰਾਤਾਰਂ ਮਨਸਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ, ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ—ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਮੇਘਾ ਨਿਰ੍ਵਾਣਾਙ੍ਗਾਰਵਰ੍ਚਸਃ ਸਾਰ੍ਕਚਨ੍ਦ੍ਰਗ੍ਰਹਗਣਂ ਛਾਦਯਨ੍ਤੋ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬੱਦਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਬੁਝੇ ਹੋਏ ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਚਣ੍ਡਾ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਗਣੋਪੇਤਾ ਘੋਰਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦਕਾਰਿਣਃ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਵੇਗਾਭਿਹਤਾਃ ਪ੍ਰਵਵੁਃ ਸਹ ਮਾਰੁਤਾਃ
ਭਿਆਨਕ, ਬਿਜਲੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ ਕਰਦੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ, ਉਹ ਹਵਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਗਦੇ ਹਨ।
ਦੀਪ੍ਤਤੋਯਾਸ਼ਨਿਪਨੈਰ੍ ਵਜ੍ਰਵੇਗਾਨਲਾਨਿਲੈਃ ਰਵੈਃ ਸੁਘੋਰੈਰੁਤ੍ਪਾਤੈਰ੍ ਦਹ੍ਯਮਾਨਮ੍ ਇਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਤਪਦੇ ਪਾਣੀ, ਗਰਜਨ, ਵਜਰ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਨਾਲ, ਆਸਮਾਨ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਦਾ ਹੋਇਆ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਤਤ ਉਲ੍ਕਾਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਿਪੇਤੁਃ ਖਗਤਾਨ੍ਯਪਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਚ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਪ੍ਰਪਤਨ੍ਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਚ
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉਲਕਾਵਾਂ, ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਡਦੀਆਂ ਵੀ, ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ। ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਵਿਮਾਨ ਵੀ ਉਤਰਦੇ ਤੇ ਉੱਡਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਾਨ੍ਤਪਰ੍ਯਾਯੇ ਲੋਕਾਨਾਂ ਯਦ੍ਭਯਂ ਭਵੇਤ੍ ਅਰੂਪਵਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਣਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਤ੍ਪਾਤਲਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਚਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਡਰ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦੋਂ ਰੂਪ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸ਼ਕਲ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਵੱਡੀ ਆਫ਼ਤ ਆਉਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜਾਤਂ ਚ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਯਤ ਕਿਂਚਨ ਤਿਮਿਰੌਘਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਨ ਰੇਜੁਸ਼੍ਚ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਬੇਰੰਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਕੁਝ ਵੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਵਿਵੇਸ਼ ਰੂਪਿਣੀ ਕਾਲੀ ਕਾਲਮੇਘਾਵਗੁਣ੍ਠਿਤਾ ਦ੍ਯੌਰ੍ਨ ਭਾਤ੍ਯਭਿਭੂਤਾਰ੍ਕਾ ਘੋਰੇਣ ਤਮਸਾਵृਤਾ
ਫਿਰ ਕਾਲੀ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਅਸਮਾਨ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਠੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਾਨ੍ਘਨੌਘਾਨ੍ਸ ਤਿਮਿਰਾਨ੍ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ ਵਪੁਃ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦਿਵ੍ਯਂ ਕृष੍ਣਵਪੁਰ੍ਹਰਿਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ — ਹਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।
ਬਲਾਹਕਾਞ੍ਜਨਨਿਭਂ ਬਲਾਹਕਤਨੂਰੁਹਮ੍ ਤੇਜਸਾ ਵਪੁषਾ ਚੈਵ ਕृष੍ਣਂ ਕृष੍ਣਮਿਵਾਚਲਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਵਾਲ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਸਰੀਰ ਕਾਲਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
ਦੀਪ੍ਤਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਣਮ੍ ਧੂਮਾਨ੍ਧਕਾਰਵਪੁषਂ ਯੁਗਾਨ੍ਤਾਗ੍ਨਿਮਿਵੋਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਪੀਲੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਤਪਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਧੂੰਏ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਪੀਨਾਂਸਂ ਕਿਰੀਟਚ੍ਛਨ੍ਨਮੂਰ੍ਧਜਮ੍ ਬਭੌ ਚਾਮੀਕਰਪ੍ਰਖ੍ਯੈਰ੍ ਆਯੁਧੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਮੋਢੇ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਸਿਰ ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਕਿਰਣੋਦ੍ਦ੍ਯੋਤਂ ਗਿਰਿਕੂਟਮਿਵੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਮ੍ ਨਨ੍ਦਕਾਨਨ੍ਦਿਤਕਰਂ ਸ਼ਰਾਸ਼ੀਵਿषਧਾਰਿਣਮ੍
ਉਹ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਨੰਦਕ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਤੇ ਬਾਣ ਵਿਸ਼ੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਸਨ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਚਿਤ੍ਰਬਲੋਦਗ੍ਰਂ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍ ਵਿष੍ਣੁਸ਼ੈਲਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਮੂਲਂ ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਸ਼ृਙ੍ਗਿਣਮ੍
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪਹਾੜ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਮੂਲ, ਸੁਭਾਗਾ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ, ਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਸਿੰਗ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੋਦਾਰਫਲਦਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਤ੍ਰੀਚਾਰੁਪਲ੍ਲਵਮ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਮਨਃਕਾਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਨਾਨਵਿਮਾਨਵਿਟਪਂ ਤੋਯਦਾਮ੍ਬੁਮਧੁਸ੍ਰਵਮ੍ ਵਿਦ੍ਯਾਹਂਕਾਰਸਾਰਾਢ੍ਯਂ ਮਹਾਭੂਤਪ੍ਰਰੋਹਣਮ੍
ਉਹ ਕਈ ਉਡਦੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਬੱਦਲਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਟਪਕਦਾ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ, ਤੇ ਮਹਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਵਾਧੀ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ੇषਪਤ੍ਰੈਰ੍ਨਿਚਿਤਂ ਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੁष੍ਪਿਤਮ੍ ਦੈਤ੍ਯਲੋਕਮਹਾਸ੍ਕਨ੍ਧਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍
ਉਹ ਖਾਸ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਫੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਵੱਡਾ ਤਨਾ, ਤੇ ਮਰਤ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਾਗਰਾਕਾਰਨਿਰ੍ਹ੍ਰਾਦਂ ਰਸਾਤਲਮਹਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਪਾਸ਼ੈਰ੍ਵਿਤਤਂ ਪਕ੍ਸ਼ਜਨ੍ਤੁਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਨੀਂਹ ਪਾਤਾਲ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਸਿੰਘ-ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਫੈਲਿਆ, ਤੇ ਪੰਖੀ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ਼ੀਲਾਰ੍ਥਚਾਰੁਗਨ੍ਧਾਢ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਮਹਾਦ੍ਰੁਮਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਨਨ੍ਤਸਲਿਲਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਹਂਕਾਰਫੇਨਿਲਮ੍
ਉਹ ਚੰਗੇ ਚਰਨ ਤੇ ਅਰਥ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅੰਤਹੀਣ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਦਿੱਖੀ ਅਹੰਕਾਰ ਦੀ ਝਾਗ ਨਾਲ ਸੀ।