ਮਾਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਿਤਾ ਤੇ ऽਙ੍ਗਿਰਸੋ ਮੁਨਿਃ ਪੂਰ੍ਵਮਾਰਾਧਯਾਮਾਸ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਘੋਰਤਪਸਾ ਪ੍ਰਾਵृਣੋਦਮਿਤੌਜਸਮ੍ ਉਕ੍ਤਵਾਨਹਮਾਤ੍ਮਸ੍ਥਂ ਮਹਰ੍षਿਮ੍ ਅਮਿਤੌਜਸਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਤਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਣਗਿਣਤ ਹੈ।
ਕਃ ਸਮੁਤ੍ਸਹਤੇ ਚਾਨ੍ਯੋ ਯੋ ਨ ਭੂਤਾਤ੍ਮਕਾਤ੍ਮਜਃ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮੇਕਾਰ੍ਣਵਗਤਂ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਂ ਯੋਗਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾ
ਕੌਣ ਹੋਰ, ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖ ਸਕੇ?
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨੋ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੋ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਤਪਾ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਲ ਗਈਆਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਨਾਮਗੋਤ੍ਰੇ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ਲੋਕਪੂਜਿਤਃ ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਸ੍ਕਾਰਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੱਸ ਕੇ, ਜੋ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਚ੍ਛੇਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਮਾਯਾਮ੍ ਇਮਾਂ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਤਵਾਨਘ ਯਦੇਕਾਰ੍ਣਵਮਧ੍ਯਸ੍ਥਃ ਸ਼ੇषੇ ਤ੍ਵਂ ਬਾਲਰੂਪਵਾਨ੍
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੀ ਇਹ ਮਾਇਆ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼! ਤੂੰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ?
ਕਿਂਸਂਜ੍ਞਸ਼੍ਚੈਵ ਭਗਵਾਂਲ੍ ਲੋਕੇ ਵਿਜ੍ਞਾਯਸੇ ਪ੍ਰਭੋ ਤਰ੍ਕਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਃ ਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਹਂ ਨਾਰਾਯਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ਅਹਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾਖ੍ਯੋ ਯਃ ਪਦੈਰਭਿਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਆਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਃ ਪੁਰੁषੋ ਮਖੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯੋ ਮਖਃ ਅਹਮਗ੍ਨਿਰ੍ਹਵ੍ਯਵਾਹੋ ਯਾਦਸਾਂ ਪਤਿਰਵ੍ਯਯਃ
ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ ਹਾਂ, ਯਜਨਾ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਅੱਗ ਹਾਂ, ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਜਲਾਂ ਦਾ ਅਟੱਲ ਸਰਤਾਜ ਹਾਂ।
ਅਹਮਿਨ੍ਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਪਰਿਵਤ੍ਸਰਃ ਅਹਂ ਯੋਗੀ ਯੁਗਾਖ੍ਯਸ੍ਯ ਯੁਗਾਨ੍ਤਾਵਰ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸ਼ਕਰ ਹਾਂ; ਵਰਖਾ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਾਲ ਹਾਂ; ਯੁਗ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਯੋਗੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਘੁੰਮਣੀ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਦੈਵਤਾਨ੍ਯਖਿਲਾਨਿ ਤੁ ਭੁਜਂਗਾਨਾਮਹਂ ਸ਼ੇषਸ੍ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਵੈ ਸਰ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ। ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਂ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਤਾਰਕਸ਼ ਹਾਂ।
ਕृਤਾਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਂ ਕਾਲਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ਅਹਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਾਹਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ। ਮੈਂ ਧਰਮ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤਪ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ।
ਅਹਂ ਚੈਵ ਸਰਿਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰ੍ਣਵਃ ਯਤ੍ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਪਰਮਮ੍ ਅਹਮੇਕਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਮੈਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਵਿਆ ਨਦੀਆਂ ਹਾਂ, ਖੀਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ। ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੀ ਇਕਲੌਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਾਂਖ੍ਯਮਹਂ ਯੋਗੋ ऽਪ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ਅਹਮਿਜ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਚਾਹਮ੍ ਅਹਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਿਪਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮੈਂ ਸਾਂਖਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਵੀ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਤੇ ਕਰਮ ਹਾਂ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰਹਂ ਵਾਯੁਰ੍ ਅਹਂ ਭੂਮਿਰਹਂ ਨਭਃ ਅਹਮਾਪਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਮੈਂ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਹਵਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਆਸਮਾਨ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਤਾਰੇ ਤੇ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਵਰ੍षਮਹਂ ਸੋਮਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ऽਹਮਹਂ ਰਵਿਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸਾਗਰੇ ਚਾਹਂ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਵਡਵਾਮੁਖਃ
ਮੈਂ ਹੀ ਮੀਂਹ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਬਦਲ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਹਾਂ; ਦੁਧੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਅਗਨਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਵਹ੍ਨਿਃ ਸਂਵਰ੍ਤਕੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਿਬਂਸ੍ਤੋਯਮਯਂ ਹਵਿਃ ਅਹਂ ਪੁਰਾਣਃ ਪਰਮਂ ਤਥੈਵਾਹਂ ਪਰਾਯਣਮ੍
ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲੀ ਅਗਨਿ ਬਣ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਪੁਰਾਤਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਅੰਤਮ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਭੂਤਸ੍ਯ ਭਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਸਂਭਵਃ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਯਸੇ ਵਿਪ੍ਰ ਯਚ੍ਛृਣੋषਿ ਚ ਕਿਂਚਨ
ਮੈਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਾਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਯਲ੍ਲੋਕੇ ਚਾਨੁਭਵਸਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਮਨੁਸ੍ਮਰ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸृਜ੍ਯਂ ਚਾਦ੍ਯਾਪਿ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰ; ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ—ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖ।
ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਚ ਸ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਾਖਿਲਂ ਜਗਤ੍ ਤਦੇਤਦਖਿਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਾਵਧਾਰਯ
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ; ਸਮਝ ਲੈ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੇਰਾ ਹੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰ੍ਮਮ ਧਰ੍ਮਾਂਸ਼੍ਚ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਚਰ ਸੁਖਂ ਮਮ ਮਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥੋ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ
ਮੇਰੇ ਧਰਮ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੋ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਵ੍ਯਕ੍ਤਯੋਗਂ ਮਾਮ੍ ਅਵਗਚ੍ਛਾਸੁਰਦ੍ਵਿषਮ੍ ਅਹਮੇਕਾਕ੍ਸ਼ਰੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਰਕਃ
ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਜੋਂ ਸਮਝੋ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ; ਮੈਂ ਹੀ ਇਕ ਅੱਖਰ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਾਦ੍ ਓਂਕਾਰਸ੍ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਾਰ੍ਥਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਃ ਏਵਮਾਦਿਪੁਰਾਣੇਸ਼ੋ ਵਦਨ੍ਨੇਵ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਤਿੰਨ ਲਕੜਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਮੈਂ ਹੀ ਓਂਕਾਰ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਦਿ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕਹਿਆ।
ਵਕ੍ਤ੍ਰਮਾਹृਤਵਾਨਾਸ਼ੁ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ ਤਤੋ ਭਗਵਤਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਤੁਰੰਤ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਖਮੇਕਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰ੍ਹਂਸਮਵ੍ਯਯਮ੍ ਯੋ ऽਹਮੇਵ ਵਿਵਿਧਤਨੁਂ ਪਰਿਸ਼੍ਰਿਤੋ ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਵ੍ਯਪਗਤਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਸ੍ਕਰੇ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਨ੍ਪ੍ਰਭੁਰਪਿ ਹਂਸਸਂਜ੍ਞਿਤੋ ऽਸृਜਜ੍ਜਗਦ੍ਵਿਹਰਤਿ ਕਾਲਪਰ੍ਯਯੇ
ਉਥੇ, ਉਸ ਇਕਾਂਤ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਅਟੱਲ ਹੰਸ ਦੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣਦਾ ਰਿਹਾ; ਮੈਂ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਹਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਲੁਕ ਗਏ ਹੋਏ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘੁੰਮਦਾ, ਹੰਸ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ, ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਆਪਵਃ ਸ ਵਿਭੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਚਾਰਯਾਮਾਸ ਵੈ ਤਪਃ ਛਾਦਯਿਤ੍ਵਾਤ੍ਮਨੋ ਦੇਹਂ ਯਾਦਸਾਂ ਕੁਲਸਂਭਵਮ੍
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਾਣੀ ਬਣ ਕੇ, ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਲੁਕਾ ਕੇ, ਜਲਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾਤਿਬਲੋ ਮਤਿਂ ਲੋਕਸ੍ਯ ਸਰ੍ਜਨੇ ਮਹਤਾਂ ਪਞ੍ਚਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵਾਤੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ऽਰ੍ਣਵੇ ਨਿਰਾਕਾਸ਼ੇ ਤੋਯਮਯੇ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇ ਜਗਤਿ ਗਹ੍ਵਰੇ
ਜਦ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਵਾ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਹੁਤ ਸੁਖਮ ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਈषਤ੍ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਯਾਮਾਸ ਸੋ ऽਰ੍ਣਵਂ ਸਲਿਲਾਸ਼੍ਰਯਃ ਅਨਨ੍ਤਰੋਰ੍ਮਿਭਿਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮ੍ ਅਥ ਛਿਦ੍ਰਮਭੂਤ੍ਪੁਰਾ
ਉਹ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਅੰਤਹੀਨ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਸੁਖਮ ਚੀਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪ੍ਰਤਿ ਤਦੋਦ੍ਭੂਤੋ ਮਾਰੁਤਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਸਂਭਵਃ ਸ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਰਮਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯੋ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ਸਮੀਰਣਃ
ਉਸ ਚੀਰ ਤੋਂ ਧੁਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹਵਾ ਜਨਮੀ; ਰਾਹ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਹਵਾ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਵਧਦੀ ਗਈ।