ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਃ ਕੌਤੂਹਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਬਾਲਮਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਂ ਨਾਸ਼ਕ੍ਨੋਦਭਿਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੈਰਾਨੀ ਤੇ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਂਸ੍ਤਥੈਕਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸਲਿਲਸਂਨਿਧੌ ਪੂਰ੍ਵਦृष੍ਟਮਿਦਂ ਮੇਨੇ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤੋ ਦੇਵਮਾਯਯਾ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇਕੱਲਾ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੇਖੀ ਸੀ,' ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ, ਇਸਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਮੰਨਿਆ।
ਅਗਾਧਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਃ ਸਵਿਸ੍ਮਯਃ ਪ੍ਲਵਂਸ੍ਤਥਾਰ੍ਤਿਮ੍ ਅਗਮਦ੍ ਭਯਾਤ੍ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਲੋਚਨਃ
ਉਹ ਗਹਿਰੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੈਰਣ ਲੱਗਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਸ ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਾਨਾਹ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਬਾਲਯੋਗਵਾਨ੍ ਬਭਾषੇ ਮੇਘਤੁਲ੍ਯੇਨ ਸ੍ਵਰੇਣ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ: 'ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਬੱਚਾ, ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ,' ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੀ।
ਮਾ ਭੈਰ੍ਵਤ੍ਸ ਨ ਭੇਤਵ੍ਯਮ੍ ਇਹੈਵਾਯਾਹਿ ਮੇ ऽਨ੍ਤਿਕਮ੍ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤ੍ਵਾਹ ਬਾਲਂ ਤਂ ਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਃ
'ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਇੱਥੇ ਡਰਣ ਵਾਲਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਥੱਕਿਆ ਤੇ ਦੁਖੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਨੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਕੋ ਮਾਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕੀਰ੍ਤਯਤਿ ਤਪਃ ਪਰਿਭਵਨ੍ਮਮ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਖ੍ਯਂ ਧਰ੍षਯਨ੍ਨਿਵ ਮੇ ਵਯਃ
'ਕੌਣ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਤਪ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਸਮਝਦਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਦਿਵਿਆ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਪ ਤੇ ਉਮਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ?'
ਨ ਹ੍ਯੇष ਵਃ ਸਮਾਚਾਰੋ ਦੇਵੇष੍ਵਪਿ ਮਮੋਚਿਤਃ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਹਿ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰਿਤਿ ਭਾषਤੇ
ਇਹ ਤਵਾਡਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਠੀਕ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ।
ਕਸ੍ਤਮੋ ਘੋਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਾਮਦ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤਃ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੇਤਿ ਮਾਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮृਤ੍ਯੁਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਕੌਣ, ਐਸਾ ਡਰਾਵਨਾ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਣ ਤੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ? ਕੌਣ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਆਖ ਕੇ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇਗਾ?
ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਤਂ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ਤਥੈਵ ਭਗਵਾਨ੍ਭੂਯੋ ਬਭਾषੇ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਆਖਿਆ।
ਅਹਂ ਤੇ ਜਨਕੋ ਵਤ੍ਸ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪਿਤਾ ਗੁਰੁਃ ਆਯੁष੍ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਪੌਰਾਣਃ ਕਿਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਨੋਪਸਰ੍ਪਸਿ
ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੇਰਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ?
ਮਾਂ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪਿਤਾ ਤੇ ऽਙ੍ਗਿਰਸੋ ਮੁਨਿਃ ਪੂਰ੍ਵਮਾਰਾਧਯਾਮਾਸ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਅੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਪੂਜਿਆ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਘੋਰਤਪਸਾ ਪ੍ਰਾਵृਣੋਦਮਿਤੌਜਸਮ੍ ਉਕ੍ਤਵਾਨਹਮਾਤ੍ਮਸ੍ਥਂ ਮਹਰ੍षਿਮ੍ ਅਮਿਤੌਜਸਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਤਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਣਗਿਣਤ ਹੈ।
ਕਃ ਸਮੁਤ੍ਸਹਤੇ ਚਾਨ੍ਯੋ ਯੋ ਨ ਭੂਤਾਤ੍ਮਕਾਤ੍ਮਜਃ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮੇਕਾਰ੍ਣਵਗਤਂ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਂ ਯੋਗਵਰ੍ਤ੍ਮਨਾ
ਕੌਣ ਹੋਰ, ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਹਿੰਮਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਯੋਗ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਖੇਡਦੇ ਵੇਖ ਸਕੇ?
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਦਨੋ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟੋ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਤਪਾ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁਲ ਗਈਆਂ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਨਾਮਗੋਤ੍ਰੇ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ਲੋਕਪੂਜਿਤਃ ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਸ੍ਕਾਰਮਥਾਕਰੋਤ੍
ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੱਸ ਕੇ, ਜੋ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਇਚ੍ਛੇਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਮਾਯਾਮ੍ ਇਮਾਂ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਤਵਾਨਘ ਯਦੇਕਾਰ੍ਣਵਮਧ੍ਯਸ੍ਥਃ ਸ਼ੇषੇ ਤ੍ਵਂ ਬਾਲਰੂਪਵਾਨ੍
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੀ ਇਹ ਮਾਇਆ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼! ਤੂੰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ?
ਕਿਂਸਂਜ੍ਞਸ਼੍ਚੈਵ ਭਗਵਾਂਲ੍ ਲੋਕੇ ਵਿਜ੍ਞਾਯਸੇ ਪ੍ਰਭੋ ਤਰ੍ਕਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਃ ਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਕਿਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਹਂ ਨਾਰਾਯਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਰ੍ਵਭੂਤਵਿਨਾਸ਼ਨਃ ਅਹਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾਖ੍ਯੋ ਯਃ ਪਦੈਰਭਿਸਂਜ੍ਞਿਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ ਜਿਸਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਆਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਣਃ ਪੁਰੁषੋ ਮਖੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯੋ ਮਖਃ ਅਹਮਗ੍ਨਿਰ੍ਹਵ੍ਯਵਾਹੋ ਯਾਦਸਾਂ ਪਤਿਰਵ੍ਯਯਃ
ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ ਹਾਂ, ਯਜਨਾ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਅੱਗ ਹਾਂ, ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਜਲਾਂ ਦਾ ਅਟੱਲ ਸਰਤਾਜ ਹਾਂ।
ਅਹਮਿਨ੍ਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਪਰਿਵਤ੍ਸਰਃ ਅਹਂ ਯੋਗੀ ਯੁਗਾਖ੍ਯਸ੍ਯ ਯੁਗਾਨ੍ਤਾਵਰ੍ਤ ਏਵ ਚ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸ਼ਕਰ ਹਾਂ; ਵਰਖਾ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸਾਲ ਹਾਂ; ਯੁਗ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਯੋਗੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਘੁੰਮਣੀ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਦੈਵਤਾਨ੍ਯਖਿਲਾਨਿ ਤੁ ਭੁਜਂਗਾਨਾਮਹਂ ਸ਼ੇषਸ੍ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਵੈ ਸਰ੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ। ਸੱਪਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਂ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਤਾਰਕਸ਼ ਹਾਂ।
ਕृਤਾਨ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਂ ਕਾਲਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ਅਹਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਾਹਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ। ਮੈਂ ਧਰਮ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤਪ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ।
ਅਹਂ ਚੈਵ ਸਰਿਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰ੍ਣਵਃ ਯਤ੍ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਪਰਮਮ੍ ਅਹਮੇਕਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਮੈਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਵਿਆ ਨਦੀਆਂ ਹਾਂ, ਖੀਰ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ। ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੀ ਇਕਲੌਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਸਾਂਖ੍ਯਮਹਂ ਯੋਗੋ ऽਪ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ਅਹਮਿਜ੍ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ ਚਾਹਮ੍ ਅਹਂ ਵਿਦ੍ਯਾਧਿਪਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮੈਂ ਸਾਂਖਿਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਵੀ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਤੇ ਕਰਮ ਹਾਂ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰਹਂ ਵਾਯੁਰ੍ ਅਹਂ ਭੂਮਿਰਹਂ ਨਭਃ ਅਹਮਾਪਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼
ਮੈਂ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਹਵਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਧਰਤੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਆਸਮਾਨ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਤਾਰੇ ਤੇ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਵਰ੍षਮਹਂ ਸੋਮਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ऽਹਮਹਂ ਰਵਿਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸਾਗਰੇ ਚਾਹਂ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਵਡਵਾਮੁਖਃ
ਮੈਂ ਹੀ ਮੀਂਹ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਬਦਲ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਸੂਰਜ ਹਾਂ; ਦੁਧੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਹੀ ਅਗਨਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਵਹ੍ਨਿਃ ਸਂਵਰ੍ਤਕੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਿਬਂਸ੍ਤੋਯਮਯਂ ਹਵਿਃ ਅਹਂ ਪੁਰਾਣਃ ਪਰਮਂ ਤਥੈਵਾਹਂ ਪਰਾਯਣਮ੍
ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲੀ ਅਗਨਿ ਬਣ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਪੀ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਪੁਰਾਤਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਅੰਤਮ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਭੂਤਸ੍ਯ ਭਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਸਂਭਵਃ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਯਸੇ ਵਿਪ੍ਰ ਯਚ੍ਛृਣੋषਿ ਚ ਕਿਂਚਨ
ਮੈਂ ਹੀ ਪੁਰਾਣੇ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਾਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਯਲ੍ਲੋਕੇ ਚਾਨੁਭਵਸਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਮਨੁਸ੍ਮਰ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸृਜ੍ਯਂ ਚਾਦ੍ਯਾਪਿ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਯਾਦ ਕਰ; ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ—ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖ।
ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਚ ਸ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਾਖਿਲਂ ਜਗਤ੍ ਤਦੇਤਦਖਿਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਾਵਧਾਰਯ
ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਵਾਂਗਾ; ਸਮਝ ਲੈ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮੇਰਾ ਹੀ ਹੈ।