ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਯੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਚੈਵ ਯਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਭੂਤ੍ਪੁਰਾ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਤਦ੍ਯਥਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਕੁਤੂਹਲਮ੍
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਹ ਅਜੋਬਾ ਘਟਨਾ ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਇਕੱਲਾ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਜਗਾਈ।
ਗੀਰ੍ਣੋ ਭਗਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕੁਕ੍ਸ਼ਾਵੇਵ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ਬਹੁਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਯੁਸ੍ ਤਸ੍ਯੈਵ ਵਰਤੇਜਸਾ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਨਿਗਲ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਟਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਪृਥਿਵੀਂ ਤੀਰ੍ਥਗੋਚਰਾਮ੍ ਆਸ਼੍ਰਮਾਣਿ ਚ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਦੇਵਤਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਗਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਾਣਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਪੁਰਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ ਜਪਹੋਮਪਰਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਦੇਸ਼, ਰਾਜ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂ ਵੇਖੇ, ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਸ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਨੈਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿਨਿਃਸृਤਃ ਸ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਮਨ੍ਨ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਾਨੀਤੇ ਦੇਵਮਾਯਯਾ
ਫਿਰ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕਿਆ, ਦੇਵ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ।
ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯਾਪ੍ਯਸ੍ਯ ਵਦਨਾਦ੍ ਏਕਾਰ੍ਣਵਮਥੋ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤਮਸਾਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ऽਨ੍ਵਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅੰਧਕਾਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ।
ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭਯਂ ਤੀਵ੍ਰਂ ਸਂਸ਼ਯਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਜੀਵਿਤੇ ਦੇਵਦਰ੍ਸ਼ਨਸਂਹृष੍ਟੋ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਲਈ ਸੰਦੇਹ ਆਇਆ; ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਚਿਨ੍ਤਯਞ੍ਜਲਮਧ੍ਯਸ੍ਥੋ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ ਕਿਂ ਨੁ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਚਿਨ੍ਤੇਯਂ ਮੋਹਃ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ऽਨੁਭੂਯਤੇ
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆ: 'ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਭਟਕਾਵਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੈਂ ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ?'
ਵ੍ਯਕ੍ਤਮਨ੍ਯਤਮੋ ਭਾਵਸ੍ ਤੇषਾਂ ਸਂਭਾਵਿਤੋ ਮਮ ਨ ਹੀਦृਸ਼ਂ ਜਗਤ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਮ੍ ਅਯੁਕ੍ਤਂ ਸਤ੍ਯਮਰ੍ਹਤਿ
ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਦੁੱਖ, ਜੋ ਅਣਉਚਿਤ ਤੇ ਸੱਚਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੋਗਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਨष੍ਟਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਪਵਨੇ ਨष੍ਟਪਰ੍ਵਤਭੂਤਲੇ ਕਤਮਃ ਸ੍ਯਾਦਯਂ ਲੋਕ ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਮਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਗਏ, ਪਹਾੜ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮਿਟ ਗਏ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੰਸਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?' ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਹਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਾਪਿ ਪੁਰੁषਂ ਸ੍ਵਪਨ੍ਤਂ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਮ੍ ਸਲਿਲੇ ऽਰ੍ਧਮਥੋ ਮਗ੍ਨਂ ਜੀਮੂਤਮਿਵ ਸਾਗਰੇ
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧਾ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁੱਤਾ ਸੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ।
ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਤੇਜੋਭਿਰ੍ ਗੋਯੁਕ੍ਤਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਮ੍ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਜਾਗ੍ਰਤਮਿਵ ਭਾਸਨ੍ਤਂ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ, ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਜਗਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ।
ਦੇਵਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਹਾਯਾਤਃ ਕੋ ਭਵਾਨਿਤਿ ਵਿਸ੍ਮਯਾਤ੍ ਤਥੈਵ ਸ ਮੁਨਿਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਪੁਨਰੇਵ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਃ
ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਇਆ?' ਤੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਪੁਨਃ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ऽਤਿਵਿਸ੍ਮਯਃ ਤਥੈਵ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਭੂਯੋ ਵਿਜਾਨਨ੍ਸ੍ਵਪ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਫਿਰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਹੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ।
ਸ ਤਥੈਵ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਯੋ ਧਰਾਮਟਤੇ ਪੁਰਾ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਜਲੋਪੇਤਾਂ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਾਣਿ ਚ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ।
ਕ੍ਰਤੁਭਿਰ੍ਯਜਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਪ੍ਤਵਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਦ੍ਦੇਵਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸ੍ਥਾਨ੍ ਯਾਜਕਾਞ੍ਛਤਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍
ਉਸਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਦਾਨ-ਦੱਖਣਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਯਜਮਾਨਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਸਮੇਤ।
ਸਦ੍ਵृਤ੍ਤਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਰ੍ਣਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਕਾਃ ਚਤ੍ਵਾਰਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਰਮਾਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਮਯਾ ਤਵ
ਸਾਰੇ ਵਰਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ 'ਚ ਸਥਿਤ ਸਨ; ਤੇ ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਏਵਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ਚਰਤਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਨ ਕੁਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਃ ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਨੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਿਆ, ਪਰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਃ ਕਦਾਚਿਦਥ ਵੈ ਪੁਨਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ਵਿਨਿਃਸृਤਃ ਸੁਪ੍ਤਂ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਸ਼ਾਖਾਯਾਂ ਬਾਲਮੇਕਂ ਨਿਰੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਤੇ ਇਕ ਵੱਡੇ ਬਰਗ ਦੇ ਡੰਗ 'ਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਵੇਖਿਆ।
ਤਥੈਵੈਕਾਰ੍ਣਵਜਲੇ ਨੀਹਾਰੇਣਾਵृਤਾਮ੍ਬਰੇ ਅਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਕ੍ਰੀਡਤੇ ਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਵਿਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਅਸਮਾਨ ਧੁੰਦ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਚਿੰਤਾ ਦੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਃ ਕੌਤੂਹਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਬਾਲਮਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਂ ਨਾਸ਼ਕ੍ਨੋਦਭਿਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੈਰਾਨੀ ਤੇ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਂਸ੍ਤਥੈਕਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸਲਿਲਸਂਨਿਧੌ ਪੂਰ੍ਵਦृष੍ਟਮਿਦਂ ਮੇਨੇ ਸ਼ਙ੍ਕਿਤੋ ਦੇਵਮਾਯਯਾ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇਕੱਲਾ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੇਖੀ ਸੀ,' ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ, ਇਸਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਾਇਆ ਮੰਨਿਆ।
ਅਗਾਧਸਲਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਃ ਸਵਿਸ੍ਮਯਃ ਪ੍ਲਵਂਸ੍ਤਥਾਰ੍ਤਿਮ੍ ਅਗਮਦ੍ ਭਯਾਤ੍ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਲੋਚਨਃ
ਉਹ ਗਹਿਰੀਆਂ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੈਰਣ ਲੱਗਾ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਸ ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਾਨਾਹ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਬਾਲਯੋਗਵਾਨ੍ ਬਭਾषੇ ਮੇਘਤੁਲ੍ਯੇਨ ਸ੍ਵਰੇਣ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਦਿੱਤੀ: 'ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਬੱਚਾ, ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ,' ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜੀ।
ਮਾ ਭੈਰ੍ਵਤ੍ਸ ਨ ਭੇਤਵ੍ਯਮ੍ ਇਹੈਵਾਯਾਹਿ ਮੇ ऽਨ੍ਤਿਕਮ੍ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤ੍ਵਾਹ ਬਾਲਂ ਤਂ ਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਃ
'ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਇੱਥੇ ਡਰਣ ਵਾਲਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਥੱਕਿਆ ਤੇ ਦੁਖੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਨੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਕੋ ਮਾਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕੀਰ੍ਤਯਤਿ ਤਪਃ ਪਰਿਭਵਨ੍ਮਮ ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਖ੍ਯਂ ਧਰ੍षਯਨ੍ਨਿਵ ਮੇ ਵਯਃ
'ਕੌਣ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਤਪ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਸਮਝਦਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਦਿਵਿਆ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਪ ਤੇ ਉਮਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ?'
ਨ ਹ੍ਯੇष ਵਃ ਸਮਾਚਾਰੋ ਦੇਵੇष੍ਵਪਿ ਮਮੋਚਿਤਃ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਹਿ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰਿਤਿ ਭਾषਤੇ
ਇਹ ਤਵਾਡਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਠੀਕ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ।
ਕਸ੍ਤਮੋ ਘੋਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਾਮਦ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤਃ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੇਤਿ ਮਾਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮृਤ੍ਯੁਮੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਕੌਣ, ਐਸਾ ਡਰਾਵਨਾ ਸਮਾਂ ਆ ਜਾਣ ਤੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ? ਕੌਣ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਕੰਡੇਯਾ ਆਖ ਕੇ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇਗਾ?
ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਤਂ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ਤਥੈਵ ਭਗਵਾਨ੍ਭੂਯੋ ਬਭਾषੇ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਆਖਿਆ।
ਅਹਂ ਤੇ ਜਨਕੋ ਵਤ੍ਸ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪਿਤਾ ਗੁਰੁਃ ਆਯੁष੍ਪ੍ਰਦਾਤਾ ਪੌਰਾਣਃ ਕਿਂ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਨੋਪਸਰ੍ਪਸਿ
ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੇਰਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ?