ਤਤ੍ਰ ਚਾਰ੍ਥਪਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਰਜਸਾ ਹਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨੈष੍ਕृਤਿਕਾਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਰਵਿਨਨ੍ਦਨ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮਾਯਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਰਜੋ ਗੁਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਨਿਕੰਮੇ ਤੇ ਛੋਟੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰੁਤ੍ਥਿਤਃ ਵਿਪਰ੍ਯਯਾਚ੍ਛਨੈਰ੍ਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਸ਼ਯਮੇਤਿ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਧਰਮ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਉਭਰਦਾ ਹੈ। ਉਲਟਣ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਣ ਨਾਲ, ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਭਾਵਸ੍ਯ ਤਤਸ੍ ਤਥੌਤ੍ਸੁਕ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਾਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗਪਰ੍ਯਯੇ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸੁਭਾਵ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਤੇ ਅਪਿ ਸਂਧ੍ਯਯਾ ਸਹ ਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਕ੍ਰੂਰਂ ਕਲਿਯੁਗਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ, ਤੇ ਦੋ ਸੌ ਸਾਲ ਸੰਧਿਆ ਸਮੇਤ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਠੋਰ ਕਲਿਜੁਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮਃ ਪਾਦਵਿਗ੍ਰਹਃ ਕਾਮਿਨਸ੍ਤਪਸਾ ਹੀਨਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਮਾਨਵਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਅਧਰਮ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਧਰਮ ਇਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਤਪ ਤੇ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨੈਵਾਤਿਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਨ ਸਾਧੁਰ੍ਨ ਚ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭਕ੍ਤਾ ਵਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਮਾਨਵਾਃ
ਉਥੇ ਕੋਈ ਵਧੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਨੇਕ, ਨਾ ਹੀ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ। ਉਥੇ ਨਾ ਨਾਸਤਿਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਭਗਤ।
ਅਹਂਕਾਰਗृਹੀਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਣਸ੍ਨੇਹਬਨ੍ਧਨਾਃ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸਮਾਚਾਰਾਃ ਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਕਲੌ ਯੁਗੇ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੋਹ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਭ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਵਿਪਰ੍ਯਾਸਃ ਕਲੌ ਸਮ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਚੈਵ ਸਂਦੇਹੋ ਯੁਗਾਨ੍ਤੇ ਰਵਿਨਨ੍ਦਨ
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਉਲਟਪੁਲਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੰਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰੀਂ ਯੁਗਾਖ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਵਨਿਰ੍ਮਿਤਾਮ੍ ਏਵਂ ਸਹਸ੍ਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਦਹਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਯੁਗ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ (ਦੇਵਤਾ ਦੇ) ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ; ਐਸੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਦਿਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਿਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ऽਹਨਿ ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਜੀਵਿਨਾਮ੍ ਸ਼ਰੀਰਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲੋਕਸਂਹਾਰਬੁਦ੍ਧਿਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਦਿਨ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਮਹੀਪਤੇ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੇ ਦੈਤ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਮਪ੍ਸਰਸਾਂ ਭੁਜਂਗਾਨਾਂ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਚੈਵ ਸਤ੍ਤਮ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤਾਨਾਂ ਚ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਕृਮਿਣਾਂ ਤਥਾ
ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਰਾਜਾ, ਪਹਾੜਾਂ, ਦਰਿਆਵਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਚੰਗੇ ਜੀਵਾਂ, ਅਜੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਵੀ
ਮਹਾਭੂਤਪਤਿਃ ਪਞ੍ਚ ਹृਤ੍ਵਾ ਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤਕृਤ੍ ਜਗਤ੍ਸਂਹਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਕੁਰੁਤੇ ਵੈਸ਼ਸਂ ਮਹਤ੍
ਪੰਜ ਮਹਾ-ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪੰਜ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਵੱਡਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤ੍ਵਾ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਚਾਦਦਾਨੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਜਾਲਮ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਨਿਰ੍ਦਹਨ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮੇਘੋ ਭੂਯ ਉਗ੍ਰੋ ऽਪ੍ਯਵਰ੍षਤ੍
ਸੂਰਜ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹਵਾ ਬਣ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਬਣ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬੱਦਲ ਬਣ ਕੇ ਮੁੜ ਮੀਂਹ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣੋ ਯੋਗੀ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਵਿਭਾਵਸੁਃ ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਃ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਭਿਃ ਸਂਸ਼ੋषਯਤਿ ਸਾਗਰਾਨ੍
ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜੋਗੀਆਂ, ਜੋ ਸਤਤਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪੀਤ੍ਵਾਰ੍ਣਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਨਦੀਃ ਕੂਪਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸਲਿਲਂ ਸਰ੍ਵਮਾਦਾਯ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਕੂਏਂ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗਭਸ੍ਤਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਰਸਾਤਲਾਤ੍ ਪਾਤਾਲਜਲਮਾਦਾਯ ਪਿਬਤੇ ਰਸਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ, ਰਸਾਤਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਾਤਾਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਸ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂਤ੍ਰਾਸृਕ੍ਕ੍ਲੇਦਮ੍ ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਯਦਸ੍ਤਿ ਪ੍ਰਾਣਿषੁ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਰਵਿਨ੍ਦਾਕ੍ਸ਼ ਆਦਤ੍ਤੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਪਾਣੀ, ਲਹੂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ, ਕਮਲ-ਨੈਣ ਵਾਲੇ, ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਬਲਵਾਨ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਧੁਨ੍ਵਾਨੋ ऽਖਿਲਂ ਜਗਤ੍ ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਸਮਾਨਾਦ੍ਯਾਨ੍ ਵਾਯੂਨ੍ ਆਕਰ੍षਤੇ ਹਰਿਃ
ਤੇ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰੀ ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਸਮਾਨ ਆਦਿ ਵਾਯੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭੂਤਾਨ੍ਯੇਵ ਚ ਯਾਨਿ ਤੁ ਗਨ੍ਧੋ ਘ੍ਰਾਣਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾ ਗੁਣਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਗੁਣ—ਸੁਗੰਧ, ਘਰਾਣਾ, ਸਰੀਰ—ਸਭ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਿਹ੍ਵਾ ਰਸਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨੇਹਸ਼੍ਚ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਸਲਿਲੇ ਗੁਣਾਃ ਰੂਪਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਪਾਕਸ਼੍ਚ ਜ੍ਯੋਤਿਰੇਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾ ਗੁਣਾਃ
ਜੀਭ, ਰਸ ਤੇ ਤਰਲਤਾ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਗੁਣ ਹਨ; ਰੂਪ, ਨੈਣ ਤੇ ਪੱਕਣਾ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਗੁਣ ਹਨ;
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਣਸ਼੍ਚ ਚੇष੍ਟਾ ਚ ਪਵਨੇ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾ ਗੁਣਾਃ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਚ ਖਾਨ੍ਯੇਵ ਗਗਨੇ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾ ਗੁਣਾਃ
ਸਪਰਸ਼, ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਹਿਲਚਲ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਗੁਣ ਹਨ; ਧੁਨੀ, ਕੰਨ ਤੇ ਆਕਾਸ਼, ਜੋ ਗਗਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਗੁਣ ਹਨ।
ਲੋਕਮਾਯਾ ਭਗਵਤਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਾ ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਸ਼੍ਚੇਤਿ ਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਵਰੇਣ੍ਯਂ ਪਰਮੇष੍ਠੀ ਹृषੀਕੇਸ਼ਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਤਤੋ ਭਗਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ ਗਈ, ਫਿਰ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਵਾਯੁਨਾਕ੍ਰਮ੍ਯਮਾਣਾਸੁ ਦ੍ਰੁਮਸ਼ਾਖਾਸੁ ਚਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਤੇषਾਂ ਸਂਘਰ੍षਣੋਦ੍ਭੂਤਃ ਪਾਵਕਃ ਸ਼ਤਧਾ ਜ੍ਵਲਨ੍
ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੂਝ ਰਹੀਆਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਗੜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਜੋ ਸੌ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭੜਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਦਹਚ੍ਚ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵਂ ਵृਤਃ ਸਂਵਰ੍ਤਕੋ ऽਨਲਃ ਸਪਰ੍ਵਤਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ਗੁਲ੍ਮਾਂਲ੍ ਲਤਾਵਲ੍ਲੀਸ੍ਤृਣਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੰਵਰਤਕ ਅੱਗ ਨੇ ਪਹਾੜ, ਰੁੱਖ, ਬੂਟੇ, ਲਤਾਵਾਂ, ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਘਾਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਭਸ੍ਮੀਕृਤ੍ਯ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਂਲ੍ ਲੋਕਾਂਲ੍ਲੋਕਗੁਰੁਰ੍ਹਰਿਃ ਭੂਯੋ ਨਿਰ੍ਵਾਪਯਾਮਾਸ ਯੁਗਾਨ੍ਤੇਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਰੀ ਨੇ, ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਠੰਢਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਹਸ੍ਰਵृष੍ਟਿਃ ਸ਼ਤਧਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣੋ ਮਹਾਬਲਃ ਦਿਵ੍ਯਤੋਯੇਨ ਹਵਿषਾ ਤਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਮੇਦਿਨੀਮ੍
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਮੀਂਹ ਬਣ ਗਿਆ, ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਜਲ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਨਿਕਾਯੇਨ ਸ੍ਵਾਦੁਨਾ ਪਰਮਾਮ੍ਭਸਾ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਮਹੀ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮਗਮਤ੍ਪਰਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਵਿੱਤਰ, ਮਿੱਠੇ, ਸ਼ੁਧ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਦੁੱਧ ਵਰਗੇ ਜਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੇ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲਈ।
ਤੇਨ ਰੋਧੇਨ ਸਂਛਨ੍ਨਾ ਪਯਸਾਂ ਵਰ੍षਤੋ ਧਰਾ ਏਕਾਰ੍ਣਵਜਲੀਭੂਤਾ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾ
ਉਸ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵੜ੍ਹ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਸੀ।