ਆਨਨ੍ਦਦਿਵਸਾਹਾਰਿ ਹृਦਯਂ ਮੇ ऽਧੁਨਾ ਮੁਨੇ ਨਾਧ੍ਯਵਸ੍ਯਤਿ ਕृਤ੍ਯਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਵਿਚਾਰਣਮ੍ ਯਦਿ ਵਾਚਾਮਧੀਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਦ੍ਗੁਣਾਨਾਂ ਵਿਚਾਰਣੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ-ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।
ਭਵਦ੍ਵਿਧਾਨਾਂ ਨਿਯਤਮ੍ ਅਮੋਘਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਮੁਨੇ ਤਵਾਸ੍ਮਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਚਾਪਲ੍ਯਂ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਮਮ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਦਰਸ਼ਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਟੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰਾ ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਪਿਆਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਸਾਫ਼ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।
ਭਵਦ੍ਭਿਰੇਵ ਕृਤ੍ਯੋ ऽਹਂ ਨਿਵਾਸਾਯਾਤ੍ਮਰੂਪਿਣਾਮ੍ ਮੁਨੀਨਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸ੍ਵਯਂਕਰ੍ਤਾਪਿ ਕਲ੍ਮषਮ੍
ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਆਤਮਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤੇ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੈਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾਪਿ ਵਸ੍ਤੁਨ੍ਯੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਆਜ੍ਞਾ ਮੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਤਿ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਸ ਤਦਾ ਹਰ੍षਨਿਰ੍ਭਰੇ
ਫਿਰ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਇਕ ਗੱਲ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਓ—ਇਹ ਗੱਲ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖੀ।
ਤਥਾ ਚ ਨਾਰਦੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ ਪ੍ਰਭੋ ਸੁਰਕਾਰ੍ਯੇ ਯ ਏਵਾਰ੍ਥਸ੍ ਤਵਾਪਿ ਸੁਮਹਤ੍ਤਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਸਭ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਮਕਸਦ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਜਗਾਮ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਭਵਨਮ੍ ਅਮਰੇਸ਼ਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਨਾਰਦ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤੋ ऽਭਿਰੂਪੇ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ ਉਪਵਿष੍ਟੋ ਮਹਾਸਨੇ ਪृष੍ਟਃ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਹਿਮਜਾਸਂਸ਼੍ਰਯਾਂ ਕਥਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਹਣਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਡੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਬਤ ਦੀ ਧੀ ਬਾਰੇ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ।
ਸਮੂਹ੍ਯ ਯਤ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮਯਾ ਕृਤਮੇਵ ਹਿ ਕਿਂ ਤੁ ਪਞ੍ਚਸ਼ਰਸ੍ਯੈਵ ਸਮਯੋ ऽਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਤੁ ਮੁਨਿਨਾ ਕਾਰ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾ ਚੂਤਾਙ੍ਕੁਰਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਸ੍ਮਾਰ ਭਗਵਾਨ੍ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅੰਬ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸਂਸ੍ਮृਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇਣ ਧੀਮਤਾ ਉਪਤਸ੍ਥੇ ਰਤਿਯੁਤਃ ਸਵਿਲਾਸੋ ਝषਧ੍ਵਜਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਂ ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੀ, ਉਹ ਰਤੀ ਸਮੇਤ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੱਛੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਉਪਦੇਸ਼ੇਨ ਬਹੁਨਾ ਕਿਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਦੇ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ਮਨੋਭਵੋ ऽਸਿ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਭੂਤਮਨੋਗਤਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਵਧੀਆਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਖਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕੀ ਹੋਣਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਯਥਾਰ੍ਥਕਮੇਵ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਨਾਕਸਦਾਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ਸ਼ਂਕਰਂ ਯੋਜਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਗਿਰਿਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਮਨੋਭਵ ਸਂਯੁਤੋ ਮਧੁਨਾ ਚੈਵ ऋਤੁਰਾਜੇਨ ਦੁਰ੍ਜਯ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰ—ਅਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪਰਬਤ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦੇ, ਹੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਠਾਸ ਅਤੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮਦਨਸ੍ਤੇਨ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪਞ੍ਚਬਾਣੋ ऽਥ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭੀਤਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮ੍
ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਲਈ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਤਕ੍ਰਤੂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਅਨਯਾ ਦੇਵਸਾਮਗ੍ਰ੍ਯਾ ਮੁਨਿਦਾਨਵਭੀਮਯਾ ਦੁਃਸਾਧ੍ਯਃ ਸ਼ਂਕਰੋ ਦੇਵਃ ਕਿਂ ਨ ਵੇਤ੍ਸਿ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ—ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ?
ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵੇਤ੍ਥ ਤ੍ਵਂ ਕਾਰਣਂ ਤੁ ਯਦਵ੍ਯਯਮ੍ ਪ੍ਰਾਯਃ ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਕੋਪੋ ऽਪਿ ਸਰ੍ਵੋ ਹਿ ਮਹਤਾਂ ਮਹਾਨ੍
ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਅਟੱਲਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਵੱਡੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੋਪਭੋਗਸਾਰਾ ਹਿ ਸੁਨ੍ਦਰ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸਂਭਵਾਃ ਅਧ੍ਯਾਸ਼੍ਰਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ਸੌਖ੍ਯਂ ਭਵਤਾ ਨष੍ਟਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਸੁੰਦਰ ਸਵਰਗ ਜਨਮੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਤੇ ਜੋ ਸੁਖ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਮਾਦਾਦਥ ਵਿਭ੍ਰਸ਼੍ਯੇਦ੍ ਈਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯਤਾਮ੍ ਪ੍ਰਾਗੇਵ ਚੇਹ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਭੂਤਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸਂਭਵਾਃ
ਜੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਕਰ ਬੈਠੋ, ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚੋ; ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਕਸਦਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਇੱਥੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੇषਂ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਸਾਮਾਨ੍ਯਾਦ੍ਭ੍ਰਂਸ਼ਨਂ ਫਲਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ ਤਮੁਵਾਚਾਮਰੈਰ੍ਯੁਤਃ
ਜੋ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਮ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਣਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ, ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਵਯਂ ਪ੍ਰਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਰਤਿਕਾਨ੍ਤ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਸਂਦੇਸ਼ੇਨ ਵਿਨਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ ਅਪਕਾਰਸ੍ਯ ਨੇष੍ਯਤੇ ਕਸ੍ਯਚਿਚ੍ ਚ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਨ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਖਰੀ ਫੈਸਲਾ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਤੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਬਿਨਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਤੇ ਸਮਰਥਾ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਕਾਮਃ ਸਖਾਯਂ ਮਧੁਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਰਤਿਯੁਕ੍ਤੋ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਸ੍ਥਂ ਤੁ ਹਿਮਭੂਭृਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ ਮਧੁ ਸਮੇਤ ਚਲ ਪਿਆ; ਰਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਪਰਬਤ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਿਆ।
ਸ ਤੁ ਤਤ੍ਰਾਕਰੋਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯੋਪਾਯਪੂਰ੍ਵਿਕਾਮ੍ ਮਹਾਰ੍ਥਾ ਯੇ ਹਿ ਨਿष੍ਕਮ੍ਪਾ ਮਨਸ੍ਤੇषਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਡੋਲਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾਦਾਵੇਵ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯ ਨਿਯਤਂ ਸੁਜਯੋ ਭਵੇਤ੍ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯੁਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯ ਮਾਨਸਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਜੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਫ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਫਲਤਾ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਥਂ ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭਾਵੈਰ੍ ਦ੍ਵੇषਾਨੁਗਮਨਂ ਵਿਨਾ ਕ੍ਰੋਧਃ ਕ੍ਰੂਰਤਰਾਸਙ੍ਗਾਦ੍ ਭੀषਣੇਰ੍ष੍ਯਾਂ ਮਹਾਸਖੀਮ੍
ਕਿਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਵੈਰ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਲੱਗ ਕੇ, ਗੁੱਸਾ—ਜੋ ਕਠੋਰ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਈਰਖਾ, ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਸਾਥਣ, ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਚਾਪਲ੍ਯਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਧੈਰ੍ਯਾਧਾਰਾਂ ਮਹਾਬਲਾਮ੍ ਤਾਮਸ੍ਯ ਵਿਨਿਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨਸੋ ਵਿਕृਤਿਂ ਪਰਾਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭਟਕਾਵਟ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਰਤਾਂਗਾ ਜਿਸ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਬੇਸਮਝੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ।
ਪਿਧਾਯ ਧੈਰ੍ਯਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਸਂਤੋषਮਪਕृष੍ਯ ਚ ਅਵਗਨ੍ਤੁਂ ਹਿ ਮਾਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦਤਿਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਵੀ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਵਿਕਲ੍ਪਮਾਤ੍ਰਾਵਸ੍ਥਾਨੇ ਵੈਰੂਪ੍ਯਂ ਮਨਸੋ ਭਵੇਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮੂਲਕ੍ਰਿਯਾਰਮ੍ਭਗਮ੍ਭੀਰਾਵਰ੍ਤਦੁਸ੍ਤਰਃ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਸਿਰਫ਼ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਅਸਲ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਭੰਵਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਹਰਸ੍ਯਾਹਂ ਤਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਰਾਤ੍ਮਨਃ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਮਮਾਵृਤ੍ਯ ਰਮ੍ਯਸਾਧਨਸਂਵਿਧਿਃ
ਮੈਂ ਹਰਾ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਡਿੱਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਹਣੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੇ ਰਸ ਭਰੀਆਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਕੇ।
ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵੇਤਿ ਮਦਨੋ ਭੂਤਭਰ੍ਤੁਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ਜਗਾਮ ਜਗਤੀਸਾਰਂ ਸਰਲਦ੍ਰੁਮਵੇਦਿਕਮ੍
ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਕਾਮਦੇਵ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਸੀ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮਾਕੀਰ੍ਣਮ੍ ਅਚਲਪ੍ਰਾਣਿਸਂਕੁਲਮ੍ ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਲਤਾਜਾਲਂ ਗਗਨਸ੍ਥਗਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਿਲਦੇ-ਡੋਲਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਰਾਜ ਕਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਗ੍ਰਵृषਭਾਧ੍ਯੁष੍ਟਨੀਲਸ਼ਾਦ੍ਵਲਸਾਨੁਕਮ੍ ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਰਮ੍ਯਂ ਕਂਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਕਮ੍
ਉਥੇ, ਨੀਲੇ ਤੇ ਹਰੇ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਬਲਦ ਚਰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁਹਾਵਣੇ ਟਿਕਾਣੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।