ਤੈਰ੍ਵਿਪਾਟਿਤਗਾਤ੍ਰੋ ऽਸੌ ਗਜਮਾਯਾਂ ਵ੍ਯਪੋਥਯਤ੍ ਤਤਸ਼੍ਚਾਸ਼ੀਵਿषੋ ਘੋਰੋ ऽਭਵਤ੍ਫਣਸ਼ਤਾਕੁਲਃ
ਉਹ ਸਿੰਘਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰਾ-ਪਾਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਾਥੀ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੌ ਫਣ ਸਨ।
ਵਿषਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਂ ਸੁਰਸੈਨ੍ਯਂ ਮਹਾਰਥਃ ਤਤੋ ऽਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗਾਰੁਡਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ਼ਕ੍ਰਸ਼੍ਚਾਰੁਭੁਜਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜਲਾਇਆ; ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਗਰੁੜ ਅਸਤਰ ਵਰਤਿਆ।
ਤਤੋ ਗਰੁਤ੍ਮਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿਨਿਰ੍ਯਯੁਃ ਤੈਰ੍ਗਰੁਤ੍ਮਦ੍ਭਿਰਾਸਾਦ੍ਯ ਜਮ੍ਭੋ ਭੁਜਗਰੂਪਵਾਨ੍ ਕृਤਸ੍ਤੁ ਖਣ੍ਡਸ਼ੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਸਾਸ੍ਯ ਮਾਯਾ ਵ੍ਯਨਸ਼੍ਯਤ
ਉਸ ਗਰੁੜ ਅਸਤਰ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਰੁੜ ਨਿਕਲੇ; ਉਹ ਗਰੁੜਾਂ ਨੇ ਜੰਭ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੱਪ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਘੇਰ ਕੇ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰਨष੍ਟਾਯਾਂ ਤੁ ਮਾਯਾਯਾਂ ਤਤੋ ਜਮ੍ਭੋ ਮਹਾਸੁਰਃ ਚਕਾਰ ਰੂਪਮਤੁਲਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਪਥਾਨੁਗਮ੍ ਵਿਵृਤ੍ਤਵਦਨੋ ਗ੍ਰਸ੍ਤੁਮ੍ ਇਯੇष ਸੁਰਪੁਂਗਵਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ, ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਜੰਭ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਾਂਗ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋ ऽਸ੍ਯ ਵਿਵਿਸ਼ੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਹਾਰਥਕੁਞ੍ਜਰਾ ਸੁਰਸੇਨਾਵਿਸ਼ਦ੍ਭੀਮਂ ਪਾਤਾਲੋਤ੍ਤਾਨਤਾਲੁਕਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਮਹਾਨ ਰਥਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਪਾਤਾਲ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਸੀ।
ਸੈਨ੍ਯੇषੁ ਗ੍ਰਸ੍ਯਮਾਨੇषੁ ਦਾਨਵੇਨ ਬਲੀਯਸਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਦੈਨ੍ਯਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਬਾਹੁਃ ਸਵਾਹਨਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਨਵ ਨਿਗਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਕਰ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਵਾਹਨ ਸਮੇਤ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਤਾਂ ਨਾਧ੍ਯਗਚ੍ਛਤ੍ ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਦਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ਕਿਮਨਨ੍ਤਰਮਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ੍ਯਾਵਸ਼ੇषਿਤਮ੍
ਉਹ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਕੀ ਹੁਣ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ?'
ਯਦਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਘਟਾਮੋ ऽਸ੍ਯ ਦਾਨਵਸ੍ਯ ਯੁਯੁਤ੍ਸਵਃ ਤਤੋ ਹਰਿਰੁਵਾਚੇਦਂ ਵਜ੍ਰਾਯੁਧਮੁਦਾਰਧੀਃ
'ਕਿਸ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਅਸੀਂ, ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਦਾਨਵ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰੀਏ?' ਫਿਰ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਨੇ, ਵਜਰਧਾਰੀ, ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ।
ਨ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਰਣਸ੍ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਤਰਭੈਰਵਃ ਵਰ੍ਧਸ੍ਵਾਸ਼ੁ ਮਹਾਮਾਯਾਂ ਪੁਰਂਦਰ ਰਿਪੁਂ ਪ੍ਰਤਿ
'ਹੁਣ ਡਰ ਕੇ ਜੰਗ ਛੱਡਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਪੁਰੰਦਰ। ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵਧਾ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ।'
ਮਯੈष ਲਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਦੈਤ੍ਯੋ ऽਧਿष੍ਠਿਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਪੌਰੁषਃ ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਮੋਹਮਾਗਚ੍ਛ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਮਰ ਪ੍ਰਭੋ
'ਮੈਂ ਇਸ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ, ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ਕਰ, ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪੈ, ਜਲਦੀ ਆਪਣਾ ਅਸਤਰ ਯਾਦ ਕਰ, ਪ੍ਰਭੂ।'
ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੋ ਦਾਨਵਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦੇਵਰਾਟ੍ ਨਾਰਾਯਣਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਯਤੋ ਮੁਮੋਚਾਸੁਰਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਕਰ, ਦਾਨਵ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਅਸਤਰ ਅਸੁਰ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਛੱਡਿਆ।
ਤਤੋ ਨਾਰਾਯਣਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ ਪਪਾਤਾਸੁਰਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਮਹਾਸ੍ਤ੍ਰਭਿਨ੍ਨਹृਦਯਃ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਰੁਧਿਰਂ ਚ ਸਃ
ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਅਸਤਰ ਅਸੁਰ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਜਿਆ; ਮਹਾਨ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਛਿੱਜ ਗਿਆ ਤੇ ਲਹੂ ਵਹਿ ਪਿਆ।
ਰਣਾਗਾਰਮਿਵੋਦ੍ਗਾਰਂ ਤਤ੍ਯਾਜਾਸੁਰਨਨ੍ਦਨਃ ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਤੇਜਸਾ ਤਸ੍ਯ ਰੂਪਂ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਿਤਮ੍
ਅਸੁਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਸ ਅਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦਾਨਵ ਦਾ ਰੂਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਦੈਤ੍ਯੋ ਵਿਯਤ੍ਯਨੁਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਗਗਨਸ੍ਥਃ ਸ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਸਨਮਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍
ਫਿਰ ਦਾਨਵ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਮੁਮੋਚ ਸੁਰਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਸਂਹਾਰੇ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮ੍ ਪ੍ਰਾਸਾਨ੍ਪਰਸ਼੍ਵਧਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਨ੍ ਬਾਣਾਨ੍ਵਜ੍ਰਾਨ੍ਸਮੁਦ੍ਗਰਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡੇ: ਬਰਛੇ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਚਕਰ, ਤੀਰ, ਵਜਰ ਅਤੇ ਗਦੇ।
ਕੁਠਾਰਾਨ੍ਸਹ ਖਡ੍ਗੈਸ਼੍ਚ ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲਾਨਯੋਗੁਡਾਨ੍ ਵਵਰ੍ष ਦਾਨਵੋ ਰੌਦ੍ਰੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਬਨ੍ਧ੍ਯਾਨਕ੍ਸ਼ਯਾਨਪਿ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ ਨੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਗੋਲੇ, ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਅਜੋਕੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਤੈਰਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਦਾਨਵੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤੈਰ੍ ਦੇਵਾਨੀਕੇषੁ ਭੀषਣੈਃ ਬਾਹੁਭਿਰ੍ਧਰਣਿਃ ਪੂਰ੍ਣਾ ਸ਼ਿਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਸਕੁਣ੍ਡਲੈਃ
ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੰਗਤੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਧਰਤੀ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਊਰੁਭਿਰ੍ ਗਜਹਸ੍ਤਾਭੈਃ ਕਰੀਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਵਾਚਲੋਪਮੈਃ ਭਗ੍ਨੇषਾਦਣ੍ਡਚਕ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੈ ਰਥੈਃ ਸਾਰਥਿਭਿਃ ਸਹ
ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੂਂਡ ਵਰਗੀਆਂ ਉਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹਾਥੀ, ਟੁੱਟੇ ਰਥ, ਟੁੱਟੇ ਡੰਡੇ ਅਤੇ ਚੱਕਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ।
ਦੁਃਸਂਚਾਰਾਭਵਤ੍ਪृਥ੍ਵੀ ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਕਰ੍ਦਮਾ ਰੁਧਿਰੌਘਹ੍ਰਦਾਵਰ੍ਤਾ ਸ਼ਵਰਾਸ਼ਿਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯੈਃ
ਧਰਤੀ ਇਤਨੀ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿਪੀ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਚਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ, ਲਾਸ਼ਾਂ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਪਏ।
ਕਬਨ੍ਧਨृਤ੍ਯਸਂਕੁਲੇ ਸ੍ਰਵਦ੍ਵਸਾਸ੍ਰਕਰ੍ਦਮੇ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯੋਪਸਂਹृਤੌ ਸਮੇ ਸਮਸ੍ਤਦੇਹਿਨਾਮ੍ ਸ਼ृਗਾਲਗृਧ੍ਰਵਾਯਸਾਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਮੋਦਮਾਦਧੁਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਕृष੍ਟਲੋਚਨਃ ਸ਼ਵਸ੍ਯ ਰੌਤਿ ਵਾਯਸਃ
ਕਟੇ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਨੱਚਦੀਆਂ, ਲਹੂ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀਆਂ ਕਪੜੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ, ਗਿੱਧ, ਗਿਦੜ ਅਤੇ ਕਾਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ; ਕਦੇ ਕਦੇ, ਕਾਂ ਲਾਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੀਕਦਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਅੱਖ ਉੱਡੀ ਹੋਈ।
ਵਿਕृष੍ਟਪੀਵਰਾਨ੍ਤ੍ਰਕਾਃ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਜਮ੍ਬੁਕਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਸ੍ਥਿਤੋ ऽਤਿਭੀषਣਃ ਸ਼੍ਵਚਞ੍ਚੁਚਰ੍ਵਿਤੋ ਬਕਃ ਮृਤਸ੍ਯ ਮਾਂਸਮਾਹਰਞ੍ਛ੍ਵਜਾਤਯਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵृਕੋ ਗਜਾਸृਜਂ ਪਪੌ ਨਿਲੀਯਤਾਨ੍ਤ੍ਰਤਃ
ਕਦੇ ਜੰਬੁਕ ਮੋਟੀਆਂ ਆਂਤਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ; ਕਦੇ ਡਰਾਉਣਾ ਬਗਲਾ, ਕੁੱਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਧੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਬਦਾ; ਕੁੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ; ਕਦੇ ਭੇਡੀਆ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਹਾਥੀ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀਂਦਾ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਤੁਰਂਗਮਣ੍ਡਲੀ ਵਿਕृष੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਵਜਾਤਿਭਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪਿਸ਼ਾਚਜਾਤਕੈਃ ਪ੍ਰਪੀਤਸ਼ੋਣਿਤਾਸਵੈਃ ਸ੍ਵਕਾਮਿਨੀਯੁਤੈਰ੍ਦ੍ਰੁਤਂ ਪ੍ਰਮੋਦਮਤ੍ਤਸਂਭ੍ਰਮੈਰ੍ ਮਮੈਤਦਾਨਯਾਨਨਂ ਖੁਰੋ ऽਯਮਸ੍ਤੁ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਕਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਗੋਲ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਲੋਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਕਦੇ ਪਿਸਾਚ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਲਹੂ ਪੀਂਦੇ ਤੇ ਦੌੜਦੇ, ਕਹਿੰਦੇ: 'ਇਹ ਖੁਰ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ!'
ਕਰੋ ऽਯਮਬ੍ਜਸਂਨਿਭੋ ਮਮਾਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਣਪੂਰਕਃ ਸਰੋषਮੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ऽਪਰਾ ਵਪਾਂ ਵਿਨਾ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਦਾ ਪਰਾ ਪ੍ਰਿਯਾ ਹ੍ਯਵਾਪ ਯਦ੍ਭृਤੋष੍ਣਸ਼ੋਣਿਤਾਸਵਂ ਵਿਕृष੍ਯ ਸ਼ਵਚਰ੍ਮ ਤਤ੍ਪ੍ਰਬਦ੍ਧਸਾਨ੍ਦ੍ਰਪਲ੍ਲਵਮ੍
ਇਹ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਹੱਥ ਮੇਰਾ ਕੰਨ-ਗਹਣਾ ਹੋਵੇ! ਦੂਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਜਿਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ; ਹੋਰ, ਆਪਣਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਗਰਮ ਲਹੂ ਪੀਂਦੀ ਤੇ ਲਾਸ਼ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਮੋਟੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨਦੀ।
ਚਕਾਰ ਯਕ੍ਸ਼ਕਾਮਿਨੀ ਤਰੁਂ ਕੁਠਾਰਪਾਟਿਤਂ ਗਜਸ੍ਯ ਦਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਜਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਕੁਮ੍ਭਸਂਪੁਟਮ੍ ਵਿਪਾਟ੍ਯ ਮੌਕ੍ਤਿਕਂ ਪਰਂ ਪ੍ਰਿਯਪ੍ਰਸਾਦਮਿਚ੍ਛਤੇ ਸਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਾਸਵਂ ਪਪੁਸ਼੍ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਇੱਕ ਯਕਸ਼ਣੀ ਨੇ ਟੁੱਟੇ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਰੁੱਖ ਬਣਾਇਆ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਦੰਦ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਬਣਾਇਆ, ਘੜਾ ਚੀਰ ਕੇ ਮੋਤੀ ਲੱਭੀ, ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ; ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਇਕੱਠੇ ਪੀ ਰਹੇ।
ਮृਤਾਸ਼੍ਵਕੇਸ਼ਵਾਸਿਤਂ ਰਸਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਪਾਣਿਨਾ ਪ੍ਰਿਯਾਵਿਮੁਕ੍ਤਜੀਵਿਤਂ ਸਮਾਨਯਾਸृਗਾਸਵਮ੍ ਨ ਪਥ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਮੇ ਗਤਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਗੋਚਰਂ ਨਰਸ੍ਯ ਤਜ੍ਜਹਾਤ੍ਯਸੌ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ ਕਿਂਨਰਾਨਨਮ੍
ਮਰੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਵੱਲੀ ਦਾ ਰਸ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਲਹੂ-ਰਸ ਲਿਆ, ਜੋ ਜਿੰਦ ਗਵਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ; 'ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇ, ਜੋ ਸਮਸ਼ਾਨ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵਧੀਆ ਹੈ,' ਉਹ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਸ ਨਾਗ ਏष ਨੋ ਭਯਂ ਦਧਾਤਿ ਮੁਕ੍ਤਜੀਵਿਤੋ ਨ ਦਾਨਵਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ ਮਯਾ ਤਦੇਕਯਾਨਨਮ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰਿਯਾਯ ਵਲ੍ਲਭਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ਯਕ੍ਸ਼ਯੋषਿਤਃ ਪਰੇ ਕਪਾਲਪਾਣਯਃ ਪਿਸ਼ਾਚਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
'ਇਹ ਸੱਪ ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਰ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਦਾਨਵ ਦੇ ਇਕੋ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵਸ ਸਕਦੀ,' ਯਕਸ਼ਣੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ; ਹੋਰ, ਖੋਪੜੀਆਂ ਫੜੇ, ਪਿਸਾਚ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਹਨ।
ਵਦਨ੍ਤਿ ਦੇਹਿ ਦੇਹਿ ਮੇ ਮਮਾਤਿਭਕ੍ਸ਼੍ਯਚਾਰਿਣਃ ਪਰੇ ऽਵਤੀਰ੍ਯ ਸ਼ੋਣਿਤਾਪਗਾਸੁ ਧੌਤਮੂਰ੍ਤਯਾ ਪਿਤॄਨ੍ ਪ੍ਰਤਰ੍ਪ੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ ਸਮਰ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਚਾਮਿषੈਰ੍ ਗਜੋਡੁਪੇ ਸੁਸਂਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਂ ਹ੍ਰਦਮ੍
ਉਹ ਚੀਕਦੇ, 'ਦੇ, ਦੇ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖੀ ਹਾਂ!' ਹੋਰ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਉਤਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਧੋ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਸ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ; ਹਾਥੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਲਹੂ ਦੇ ਝੀਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ।
ਇਤਿ ਪ੍ਰਗਾਢਸਂਕਟੇ ਸੁਰਾਸੁਰੇ ਸੁਸਂਗਰੇ ਭਯਂ ਸਮੁਝ੍ਯ ਦੁਰ੍ਜਯਾ ਭਟਾਃ ਸ੍ਫੁਟਨ੍ਤਿ ਮਾਨਿਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਲੜਾਈ ਵਿਚ, ਮਾਣੀ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਡਰ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ।
ਤਤ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਧਨੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਰੁਣਃ ਪਵਨੋ ऽਨਲਃ ਯਮੋ ऽਪਿ ਨਿਰृਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਕੁਬੇਰ, ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ, ਅਗਨਿ, ਯਮ ਤੇ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ — ਸਭ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ — ਆਪਣੇ ਦਿਵਯ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡੇ।
ਆਕਾਸ਼ੇ ਮੁਮੁਚੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਾਨਵਾਨਭਿਸਂਧ੍ਯ ਤੇ ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵ੍ਯਰ੍ਥਤਾਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਦਾਨਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟੇ, ਪਰ ਉਹ ਹਥਿਆਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਦਾਨਵਾਂ ਉੱਤੇ ਬੇਅਸਰ ਰਹੇ।