ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਸਪ੍ਤ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਵਾਸਿष੍ਠਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਗਾਧੇਯੋ ਦੇਵਰਾਤਸ੍ਤਥਾ ਬਲਃ
ਇਹ ਸੱਤ ਵਸੀਸ਼ਠ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਹਨ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਗਾਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦੇਵਰਾਤ ਅਤੇ ਬਲਾ।
ਤਥਾ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਮਧੁਚ੍ਛਨ੍ਦਾ ऋषਿਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੋ ऽਘਮਰ੍षਣਃ ਅष੍ਟਕੋ ਲੋਹਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਭृਤਕੀਲਸ਼੍ਚ ਮਾਮ੍ਬੁਧਿਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਮਧੁਚਛੰਦ, ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ ਅਘਮਰਸ਼ਣ, ਅਸ਼ਟਕ, ਲੋਹਿਤ, ਭ੍ਰਤਕੀਲ ਅਤੇ ਮਾਮਬੁਧੀ।
ਦੇਵਸ਼੍ਰਵਾ ਦੇਵਰਾਤਃ ਪੁਰਾਣਸ਼੍ਚ ਧਨਂਜਯਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ਼ਾਲਙ੍ਕਾਯਨ ਏਵ ਚ
ਦੇਵਸ਼ਰਵਾ, ਦੇਵਰਾਤ, ਪੁਰਾਣ, ਧਨੰਜਯ, ਮਹਾਤੀਜੀ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲੰਕਾਯਨ।
ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੈਤੇ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਾਃ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਵਰਾਃ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ऽਥ ਦृਢਦ੍ਯੁਮ੍ਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਬਾਹੁਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਇਹ ਤੇਰਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਿਸ਼ਠ ਹਨ; ਅਗਸਤ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਦਯੁਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦਰਬਾਹੁ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਾਗਸ੍ਤਯੋ ਹ੍ਯੇਤੇ ਤ੍ਰਯਃ ਪਰਮਕੀਰ੍ਤਯਃ ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ਼੍ਚੈਵ ਐਲੋ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਰਵਾਃ
ਇਹ ਤਿੰਨ, ਅਗਸਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਹਮਿਸ਼ਠ ਹਨ; ਮਨੁ ਵੈਵਸਵਤ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਰਵ, ਇਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵਰਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਦਿਨਃ ਭਲਨ੍ਦਕਸ਼੍ਚ ਵਾਸਾਸ਼੍ਵਃ ਸਂਕੀਲਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇ ਤ੍ਰਯਃ
ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ; ਭਲੰਦਕ, ਵਾਸਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸੰਕੀਲ — ਇਹ ਤਿੰਨ।
ਏਤੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਕृਤੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾਃ ਸਦਾ ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਨਵਤਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਯੈਸ਼੍ਚ ਬਹਿष੍ਕृਤਾਃ
ਇਹ ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰ ਰਚਨਹਾਰ ਵਧੀਆ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਨਵੇਂ ਨਾਮ ਉਲੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾ ऋषਿਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਨਿਬੋਧਤ ऋषੀਕਾਣਾਂ ਸੁਤਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ऋषਿਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਰ੍षਯਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ — ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੁਣੋ; ਇਹ ਰਿਸ਼ਿਕਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਕਥਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯੇਨ ਕਥਿਤਸ੍ ਤਾਰਕਸ੍ਯ ਵਧੋ ਮਹਾਨ੍ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਵਿਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਾ ਕਥੇਯਂ ਸੂਤਨਨ੍ਦਨ
ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਤਸਯ ਨੇ ਤਾਰਕਾ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਹਾਣੀ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸੀ? ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੈ?
ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਕ੍ਸ਼ੀਰਸਿਨ੍ਧੂਤ੍ਥਾ ਕਥੇਯਮਮृਤਾਤ੍ਮਿਕਾ ਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾਂ ਪਿਬਤਾਂ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਨ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ ਇਦਂ ਮੁਨੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਮਨੋਗਤਮ੍
ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਾਗਰ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਡੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਪृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਮਨੁਨਾ ਦੇਵੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ਕਥਂ ਸ਼ਰਵਣੇ ਜਾਤੋ ਦੇਵਃ षਡ੍ਵਦਨੋ ਵਿਭੋ
ਮਨੂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਫਿਰ ਮਤਸਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ, ਸ਼ਰਵਣ ਵਿੱਚ ਛੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ?
ਏਤਤ੍ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਯਾਮਿਤੌਜਸਃ ਉਵਾਚ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰੀਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਨੁਰ੍ਮਹਾਮਤਿਮ੍
ਉੱਚੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਮਤਿ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੜੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਵਜ੍ਰਾਙ੍ਗੋ ਨਾਮ ਦੈਤ੍ਯੋ ऽਭੂਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤਾਰਕਃ ਸੁਰਾਨੁਦ੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਪੁਰੇਭ੍ਯਃ ਸ ਮਹਾਬਲਃ
ਇੱਕ ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਨਾਮ ਵਜਰਾਂਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤਾਰਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਭ੍ਯਾਸ਼ਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭਯਨਿਪੀਡਿਤਾਃ ਭੀਤਾਂਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੇषਾਮੁਵਾਚ ਹ
ਫਿਰ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਏ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਸਂਤ੍ਯਜਧ੍ਵਂ ਭਯਂ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ ਤੁਹਿਨਾਚਲਦੌਹਿਤ੍ਰਸ੍ ਤਂ ਹਨਿष੍ਯਤਿ ਦਾਨਵਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਆਪਣਾ ਡਰ ਛੱਡੋ। ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਨਾਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਤੁ ਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈ ਸ਼ੈਲਜਾਂ ਸ਼ਿਵਃ ਸ੍ਵਰੇਤੋ ਵਹ੍ਨਿਵਦਨੇ ਵ੍ਯਸृਜਤ੍ਕਾਰਣਾਨ੍ਤਰੇ
ਇਕ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਹ੍ਨਿਵਦਨੇ ਰੇਤੋ ਦੇਵਾਨਤਰ੍ਪਯਤ੍ ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਜਠਰਾਣ੍ਯੇषਾਮ੍ ਅਜੀਰ੍ਣਂ ਨਿਰ੍ਗਤਂ ਮੁਨੇ
ਅੱਗ ਨੇ ਉਹ ਬੀਜ ਲੈ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਾਇਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਟਾਂ ਨੂੰ ਫਾੜ ਕੇ, ਪਚਿਆ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਪਤਿਤਂ ਤਤ੍ਸਰਿਦ੍ਵਰਾਂ ਤਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ਰਕਾਨਨੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਸ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਗੁਹੋ ਦਿਨਕਰਪ੍ਰਭਃ
ਉਹ ਬੀਜ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਪਿਆ, ਫਿਰ ਸਰਕਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਉਥੋਂ ਗੁਹਾ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਨਮਿਆ।
ਸ ਸਪ੍ਤਦਿਵਸੋ ਬਾਲੋ ਨਿਜਘ੍ਨੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰਮ੍ ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਮ੍ ਊਚੁਰ੍ ऋषਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਬੱਚਾ, ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਾਰਕਾ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਅਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਵਤੀ ਰਮ੍ਯਾ ਕਥੇਯਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਹਿ ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯੇਨ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਮ੍
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਬਹੁਤ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤੇ ਸੱਚੀ ਦੱਸੋ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਵਜ੍ਰਾਙ੍ਗੋ ਨਾਮ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੋਦ੍ਭਵਃ ਪੁਰਾ ਯਸ੍ਯਾਭੂਤ੍ਤਾਰਕਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸੁਰਪ੍ਰਮਥਨੋ ਬਲੀ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਵਜਰਾਂਗਾ ਕਿਸ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੀ? ਉਸ ਤੋਂ ਤਾਰਕਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ?
ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ ਕੋ ਵਧੇ ਚਾਭੂਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਤੁ ਗੁਹਜਨ੍ਮ ਤੁ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਾਨਦ
ਉਹਨੂੰ ਕੌਣ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਦਾ ਵਧ ਹੋਇਆ? ਗੁਹਾ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।
ਮਾਨਸੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ षष੍ਟਿਂ ਸੋ ऽਜਨਯਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਵੈਰਿਣ੍ਯਾਮੇਵ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਪੁੱਤਰ ਦਕਸ਼, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸੱਠ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਵੈਰੀਣੀ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਦਦੌ ਸ ਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਾਯ ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਸੋਮਾਯ ਚਤਸ੍ਰੋ ऽਰਿष੍ਟਨੇਮਯੇ
ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਧੀਆਂ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਸਤਾਈ ਦੋ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਤੇ ਚਾਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦ੍ਵੇ ਵੈ ਬਾਹੁਕਪੁਤ੍ਰਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵੈ ਚਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਤਥਾ ਦ੍ਵੇ ਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਾਯ ਵਿਦੁषੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸੁਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਦੋ ਬਾਹੁਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਦੋ ਅੰਗੀਰਸ ਨੂੰ, ਤੇ ਦੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਅਦਿਤਿਰ੍ਦਿਤਿਰ੍ਦਨੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਰਿष੍ਟਾ ਸੁਰਸਾ ਤਥਾ ਸੁਰਭਿਰ੍ਵਿਨਤਾ ਚੈਵ ਤਾਮ੍ਰਾ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ ਇਰਾ
ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਨੂ, ਵਿਸ਼ਵਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਸੁਰਸਾ, ਸੁਰਭਿ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਤੇ ਇਰਾ।
ਕਦ੍ਰੂਰ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਚ ਲੋਕਸ੍ਯ ਮਾਤਰੋ ਗੋषੁ ਮਾਤਰਃ ਤਾਸਾਂ ਸਕਾਸ਼ਾਲ੍ਲੋਕਾਨਾਂ ਜਙ੍ਗਮਸ੍ਥਾਵਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਕਦਰੂ ਅਤੇ ਕਦਰੂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ; ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜੰਗਲੀਆਂ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ।
ਜਨ੍ਮ ਨਾਨਾਪ੍ਰਕਾਰਾਣਾਂ ਤਾਭ੍ਯੋ ऽਨ੍ਯੇ ਦੇਹਿਨਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਪੂषਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਦਿਤਿਜਾ ਮਤਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦ੍ਰ, ਉਪੇਂਦ੍ਰ, ਪੂਸ਼ਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਦੀਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਿਤੇਃ ਸਕਾਸ਼ਾਲ੍ਲੋਕਾਸ੍ਤੁ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪਾਦਯਃ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਦਨੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਗਾਵਸ਼੍ਚ ਸੁਰਭੀਸੁਤਾਃ
ਦੀਤੀ ਤੋਂ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਆਦਿ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਦਾਨਵ ਦਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਸੁਰਭੀ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨ ਹਨ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਵਿਨਤਾਪੁਤ੍ਰਾ ਗਰੁਡਪ੍ਰਮੁਖਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਨਾਗਾਃ ਕਦ੍ਰੂਸੁਤਾ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸ਼ੇषਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ऽਪਿ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਪੰਛੀ ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ ਮੁੱਖ ਹੈ; ਸੱਪ ਕਦਰੂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੇਕ ਜੀਵ ਹਨ।