ਤੇषਾਂ ਵਿਪਰ੍ਯਯੋਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪੁਨਃ ਅਦृष੍ਟਿਰ੍ਮਰਣਂ ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਵ੍ਯਾਧ੍ਯੁਪਦ੍ਰਵਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਤੋਂ, ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਫਿਰ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਖੋ ਜਾਣਾ, ਮੌਤ, ਤੇ ਰੋਗ ਤੇ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਙ੍ਮਨਃਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਦੁਃਖੈਰ੍ ਨਿਰ੍ਵੇਦੋ ਜਾਯਤੇ ਤਤਃ ਨਿਰ੍ਵੇਦਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਤੇषਾਂ ਦੁਃਖਮੋਕ੍ਸ਼ਵਿਚਾਰਣਾ
ਬੋਲੀ, ਮਨ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਤਾ ਤੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਿਚਾਰਣਾਯਾਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਦ੍ਦੋषਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਦੋषਾਣਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਚੈਵ ਜ੍ਞਾਨੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਜਾਯਤੇ
ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਵੈਰਾਗ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੈਰਾਗ ਤੋਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਮੇਧਾਵਿਨਾਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਉਤ੍ਪਸ੍ਯਨ੍ਤੀਹ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪਰਿਪਨ੍ਥਿਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂ ਯੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਈਆਂ।
ਆਯੁਰ੍ਵੇਦਵਿਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਾਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਸ੍ਯ ਚ ਅਰ੍ਥਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ਚ ਹੇਤੁਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਕਲ੍ਪਨਮ੍
ਆਯੁਰਵੇਦ ਦੇ ਭੇਦ, ਅੰਗਾਂ ਦੇ, ਜੋਤਿਸ਼ ਦੇ, ਅਰਥ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਤੇ ਹੇਤੁ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੇਦ ਹਨ।
ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾ ਕਲ੍ਪਸੂਤ੍ਰਾਣਾਂ ਭਾष੍ਯਵਿਦ੍ਯਾਵਿਕਲ੍ਪਨਮ੍ ਸ੍ਮृਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਭੇਦਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍
ਕਲਪ-ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਭਾਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਭੇਦ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਹਿੱਸੇ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਠ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇष੍ਵਭਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਤਿਭੇਦਾਸ੍ਤਥਾ ਨृਣਾਮ੍ ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਤ-ਭੇਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਨ, ਕਰਮ ਤੇ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ, ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕਾਲਃ ਕ੍ਲੇਸ਼ਪਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਲੋਭੋ ऽਧृਤਿਰ੍ਵਣਿਗ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਮਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸਮਾਂ ਕਲੇਸ਼ ਭਰਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਲੋਭ, ਅਸਥਿਰਤਾ, ਵਪਾਰ, ਯੁੱਧ ਤੇ ਸੱਚਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਅਣ-ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਣਯਨਂ ਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸਂਕਰਸ੍ਤਥਾ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਪਰਿਧ੍ਵਂਸਃ ਕਾਮਦ੍ਵੇषੌ ਤਥੈਵ ਚ
ਵੇਦ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਉਲਝਣ, ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਨਾਸ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਵੈਰ ਵੀ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਣੇ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਪਰਮਾਯੁਸ੍ਤਦਾ ਨृਣਾਮ੍ ਨਿਃਸ਼ੇषੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਸਂਧ੍ਯਾ ਤੁ ਪਾਦਤਃ
ਜਦੋਂ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਪਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗੁਣਹੀਨਾਸ੍ਤੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯ ਤੁ ਤਥੈਵ ਸਂਧ੍ਯਾ ਪਾਦੇਨ ਅਂਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਹ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਵਾਪਰ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਧਰਮ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯ ਤੁ ਪਰ੍ਯਾਯੇ ਪੁष੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਨਿਬੋਧਤ ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯਾਂਸ਼ਸ਼ੇषੇ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਃ ਕਲੇਰਥ
ਹੁਣ ਦਵਾਪਰ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਯ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸੁਣੋ; ਜਦ ਦਵਾਪਰ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿੱਸਾ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਆਰੰਭ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਿਂਸਾ ਸ੍ਤੇਯਾਨृਤਂ ਮਾਯਾ ਦਮ੍ਭਸ਼੍ਚੈਵ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਮ੍ ਏਤੇ ਸ੍ਵਭਾਵਾਃ ਪੁष੍ਯਸ੍ਯ ਸਾਧਯਨ੍ਤਿ ਚ ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਪੁਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ, ਚੋਰੀ, ਝੂਠ, ਧੋਖਾ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਖੰਡ — ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੁਭਾਵ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏष ਧਰ੍ਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਪਰਿਹੀਯਤੇ ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਚਾ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਃ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ
ਇਹ ਪੂਰਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮ ਮਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਪਾਰ ਕਦੇ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਕਲਿਃ ਪ੍ਰਮਾਰਕੋ ਰੋਗਃ ਸਤਤਂ ਚਾਪਿ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਭਯਮ੍ ਅਨਾਵृष੍ਟਿਭਯਂ ਚੈਵ ਦੇਸ਼ਾਨਾਂ ਚ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ
ਕਲਿਜੁਗ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰੋਗ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭੁੱਖ, ਸੁਕਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਦਾ ਡਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪ੍ਰਮਾਣੇ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਹ੍ਯਸ੍ਤਿ ਪੁष੍ਯੇ ਘੋਰੇ ਯੁਗੇ ਕਲੌ ਗਰ੍ਭਸ੍ਥੋ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਯੌਵਨਸ੍ਥਸ੍ਤਥਾ ਪਰਃ
ਪੁਸ਼ਯ ਅਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਾਪਦੰਡ ਟਿਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ।
ਸ੍ਥਾਵਿਰ੍ਯੇ ਮਧ੍ਯਕੌਮਾਰੇ ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚ ਕਲੌ ਪ੍ਰਜਾਃ ਅਲ੍ਪਤੇਜੋਬਲਾਃ ਪਾਪਾ ਮਹਾਕੋਪਾ ਹ੍ਯਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ, ਮੱਧ ਉਮਰ ਜਾਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਾਪੀ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਅਧਰਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨृਤਵ੍ਰਤਲੁਬ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਯੇ ਚੈਵ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਦੁਰਿष੍ਟੈਰ੍ਦੁਰਧੀਤੈਸ਼੍ਚ ਦੁਰਾਚਾਰੈਰ੍ਦੁਰਾਗਮੈਃ
ਪੁਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਝੂਠੇ ਵਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਦੇ ਆਦੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਮਾੜੀ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਘੱਟ, ਆਚਰਨ ਮਾੜਾ ਅਤੇ ਰਾਹ ਮਾੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕਰ੍ਮਦੋषੈਸ੍ਤੈਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਜਾਯਤੇ ਭਯਮ੍ ਹਿਂਸਾ ਮਾਨਸ੍ਤਥੇਰ੍ष੍ਯਾ ਚ ਕ੍ਰੋਧੋ ऽਸੂਯਾਕ੍ਸ਼ਮਾਧृਤਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਹਿੰਸਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਈਰਖਾ, ਗੁੱਸਾ, ਜਲਨ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਦੀ ਘਾਟ।
ਪੁष੍ਯੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤੂਨਾਂ ਲੋਭੋ ਮੋਹਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭੋ ਜਾਯਤੇ ऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਲਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵੈ ਯੁਗਮ੍
ਪੁਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਭਟਕਾਵਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਕਲਿਜੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਧੀਯਤੇ ਤਥਾ ਵੇਦਾਨ੍ ਨ ਯਜਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ ਉਤ੍ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਚੈਵ ਵੈਸ਼੍ਯੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ
ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਵੀ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯੋਨਿਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ ਭਵਤੀਹ ਕਲੌ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ ਛਯਨਾਸਨਭੋਜਨੈਃ
ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ; ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਲ ਕੇ ਸੰਗਤ, ਬੈਠਕ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਾਨਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਭੂਯਿष੍ਠਾਃ ਪਾषਣ੍ਡਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਯਃ ਕਾषਾਯਿਣਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਕਚ੍ਛਾਸ੍ ਤਥਾ ਕਾਪਾਲਿਨਸ਼੍ਚ ਹ
ਰਾਜੇ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਖੰਡੀ ਪੰਥ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕੇਸਰੀ ਚੋਲਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਨੇਊ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਖਪਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਦੇਵਵ੍ਰਤਿਨਸ੍ ਤਥਾ ਯੇ ਧਰ੍ਮਦੂषਕਾਃ ਦਿਵ੍ਯਵृਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਦ੍ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਲਿਙ੍ਗਿਨਃ
ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਦੇਵਤਾ-ਵਰਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ — ਇਹ ਸਭ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਏਵਂਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਕੇਚਿਦ੍ ਭਵਨ੍ਤੀਹ ਕਲੌ ਯੁਗੇ ਅਧੀਯਤੇ ਤਦਾ ਵੇਦਾਞ੍ ਛੂਦ੍ਰਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕੋਵਿਦਾਃ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਲੋਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੈਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਯਜਨ੍ਤੇ ਹ੍ਯਸ਼੍ਵਮੇਧੈਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾਨਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਗੋਵਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਸ਼ੂਦਰ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
ਉਪਹਤ੍ਯ ਤਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਸਾਧਯਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਪ੍ਰਜਾਃ ਦੁਃਖਪ੍ਰਚੁਰਤਾਲ੍ਪਾਯੁਰ੍ ਦੇਸ਼ੋਤ੍ਸਾਦਃ ਸਰੋਗਤਾ
ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਲੋਕ ਜੀਊਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਦੁੱਖ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰੋਗ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਧਰ੍ਮਾਭਿਨਿਵੇਸ਼ਿਤ੍ਵਂ ਤਮੋਵृਤ੍ਤਂ ਕਲੌ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਭ੍ਰੂਣਹਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਨ ਤਥਾ ਹ੍ਯੇਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਲਾ ਆਚਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਯੁਰ੍ਬਲਂ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਹੀਯਨ੍ਤੇ ਕਲੌ ਯੁਗੇ ਦੁਃਖੇਨਾਭਿਪ੍ਲੁਤਾਨਾਂ ਚ ਪਰਮਾਯੁਃ ਸ਼ਤਂ ਨृਣਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਸੌ ਸਾਲ ਹੈ।
ਭੂਤ੍ਵਾ ਚ ਨ ਭਵਨ੍ਤੀਹ ਵੇਦਾਃ ਕਲਿਯੁਗੇ ऽਖਿਲਾਃ ਉਤ੍ਸੀਦਨ੍ਤੇ ਤਥਾ ਯਜ੍ਞਾਃ ਕੇਵਲਂ ਧਰ੍ਮਹੇਤਵਃ
ਇਥੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਜਨਾਂ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਲਈ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।