ਯਥੋਪਨੀਤੈਰ੍ਯष੍ਟਵ੍ਯਮ੍ ਇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ਯष੍ਟਵ੍ਯਂ ਪਸ਼ੁਭਿਰ੍ਮੇਧ੍ਯੈਰ੍ ਅਥ ਮੂਲਫਲੈਰਪਿ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯਜਨ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹੋਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।
ਹਿਂਸਾ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਇਤਿ ਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਗਮਃ ਤਥੈਤੇ ਭਾਵਿਤਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਹਿਂਸਾਲਿਙ੍ਗਾ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਯਜਨ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਛਾਪ ਹੈ।
ਦੀਰ੍ਘੇਣ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤੈਸ੍ ਤਾਰਕਾਦਿਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਮਯਾ ਚੋਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਮਿਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਥ
ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਲੰਮੇ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
ਯਦਿ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸ੍ਵਾਨ੍ਯੇਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਕ੍ਯਾਣਿ ਵੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਥਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤਾਂ ਯਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਮਾਨृਤਂ ਵਚਃ
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਹਨ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਤਾਂ ਯਜਨ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਇਹ ਬਾਤ ਝੂਠ ਹੋਵੇਗੀ।
ਏਵਂ ਕृਤੋਤ੍ਤਰਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਯੁਜ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਤੋ ਧਿਯਾ ਅਵਸ਼੍ਯਮ੍ਭਾਵਿਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਧੋ ਹ੍ਯਸ਼ਪਂਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੱਕੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ; ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੋ ਨृਪਤਿਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਰਸਾਤਲਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਚਾਰੀ ਨृਪੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰਸਾਤਲਚਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਪਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੁਣ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਸੁਧਾਤਲਚਾਰੀ ਤੁ ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸੋ ऽਭਵਤ੍ ਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸਂਸ਼ਯਛੇਤ੍ਤਾ ਰਾਜਾ ਵਸੁਰਧੋਗਤਃ
ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ ਵਸੁ, ਹੇਠਾਂ ਪੈ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਵਾਚ੍ਯੋ ਹ੍ਯੇਕੇਨ ਬਹੁਜ੍ਞੇਨਾਪਿ ਸਂਸ਼ਯਃ ਬਹੁਧਾਰਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਦੁਰਨੁਗਾ ਗਤਿਃ
ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ; ਧਰਮ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪਤਲੀ ਤੇ ਔਖੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਧਾਰਾਂ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਹਿ ਕੇਨਚਿਤ੍ ਦੇਵਾਨृषੀਨੁਪਾਦਾਯ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਮृਤੇ ਮਨੁਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ, ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਹਿਂਸਾ ਯਜ੍ਞੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਯਦੁਕ੍ਤਮृषਿਭਿਃ ਪੁਰਾ ऋषਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵੈਸ੍ਤਪੋਭਿਰ੍ਦਿਵਂ ਗਤਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਯਜਨ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਹਿਂਸਾਯਜ੍ਞਂ ਚ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਮਹਰ੍षਯਃ ਉਞ੍ਛਂ ਮੂਲਂ ਫਲਂ ਸ਼ਾਕਮ੍ ਉਦਪਾਤ੍ਰਂ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਹਿੰਸਾ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਤਪ ਵਾਲੇ gleaned ਅਨਾਜ, ਮੂਲ, ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਤਦ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਭਵਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ ਅਦ੍ਰੋਹਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਲੋਭਸ਼੍ਚ ਦਮੋ ਭੂਤਦਯਾ ਸ਼ਮਃ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਅਹਿੰਸਾ, ਲੋਭ ਰਹਿਤ, ਸੰਜਮ, ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ, ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਤਪਃ ਸ਼ੌਚਮ੍ ਅਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧृਤਿਃ ਸਨਾਤਨਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮੂਲਮੇਵ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਤਪ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਮਾਫੀ, ਤੇ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ — ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਮੂਲ ਹਨ।
ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ਮਕੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ ਤਪਸ਼੍ਚ ਸਮਤਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਯਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵੈਰਾਜਂ ਤਪਸਾ ਪੁਨਃ
ਯਜਨ ਦ੍ਰਵਿਆ ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਤਪ ਸਮਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਵੈਰਾਜ ਦਾ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕਰ੍ਮਸਂਨ੍ਯਾਸਾਦ੍ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਲਯਮ੍ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੈਵਲ੍ਯਂ ਪਞ੍ਚੈਤਾ ਗਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਤਿਆਗ, ਵੈਰਾਗ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣਾ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਪੰਜ ਰਸਤੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਵਾਦਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯਾਸੀਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨੇ ऋषੀਣਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ऋषਯੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृਤਂ ਧਰ੍ਮਂ ਬਲੇਨ ਤੁ ਵਸੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਨਾਦृਤ੍ਯ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇ ਵੈ ਯਥਾਗਤਮ੍
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਧਰਮ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਸੁ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।
ਗਤੇषੁ ऋषਿਸਂਘੇषੁ ਦੇਵਾ ਯਜ੍ਞਮਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਹਿ ਤਪਃਸਿਦ੍ਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਦਯੋ ਨृਪਾਃ
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਚਲੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਆਦਿ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਐਸਾ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤੋਤ੍ਤਾਨਪਾਦੌ ਧ੍ਰੁਵੋ ਮੇਧਾਤਿਥਿਰ੍ਵਸੁਃ ਸੁਧਾਮਾ ਵਿਰਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਙ੍ਖਪਾਦ੍ਰਾਜਸਸ੍ਤਥਾ
ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ, ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਧ੍ਰੁਵ, ਮੇਧਾਤਿਥਿ, ਵਸੁ, ਸੁਧਾਮਾ, ਵਿਰਜਾ, ਸ਼ੰਖਪਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਸਨ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰ੍ਹਿਃ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਹਵਿਰ੍ਧਾਨਾਦਯੋ ਨृਪਾਃ ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਸ੍ ਤੇ ਤਪੋਭਿਰ੍ਦਿਵਂ ਗਤਾਃ
ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰਹਿ, ਪਰਜਨਯ, ਹਵਿਰਧਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ—ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਰਾਜਰ੍षਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯੇषਾਂ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ਯਜ੍ਞਾਤ੍ ਤਪਃ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੁ ਕਾਰਣੈਃ
ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਸਥਿਰ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪ ਯਜਨ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਤਪਸਾ ਸृष੍ਟਂ ਜਗਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਪੁਰਾ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਦ੍ਯਜ੍ਞਾਤ੍ ਤਪੋਮੂਲਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਯਜਨ ਨਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਪ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਂ ਹ੍ਯੇਵਮ੍ ਆਸੀਤ੍ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਯਜ੍ਞੋ ऽਯਂ ਯੁਗੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਯਜਨ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯ ਵਿਧਿਂ ਪੁਨਃ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰਾਦੌ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਤੁ ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤੁ ਯਾ ਪਰਿਵृਤ੍ਤੇ ਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ ਤਤਃ ਸਾ ਵੈ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਦੁਆਪਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੁਗ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤੇ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪੁਨਃ ਲੋਭੋ ਧृਤਿਰ੍ਵਣਿਗ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਮ੍ ਅਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲਾਲਚ, ਧੀਰਜ, ਵਪਾਰ, ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਬਾਰੇ ਅਣਸੁਝਾਈ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧ੍ਵਂਸਸ਼੍ਚੈਵ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਤੁ ਵਿਪਰ੍ਯਯਃ ਯਾਤ੍ਰਾ ਵਧਃ ਪਰੋ ਦਣ੍ਡੋ ਮਾਨੋ ਦਰ੍ਪੋ ऽਕ੍ਸ਼ਮਾ ਬਲਮ੍
ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਨਾਸ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਉਲਟ, ਯਾਤਰਾ, ਮਾਰਨਾ, ਵੱਡਾ ਦੰਡ, ਅਹੰਕਾਰ, ਗਰੂਰ, ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਤੇ ਜਬਰ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਰਜਸ੍ਤਮੋ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਪੁਨਃ ਆਦ੍ਯੇ ਕृਤੇ ਨਾਧਰ੍ਮੋ ऽਸ੍ਤਿ ਸ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਰਜ ਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਵ੍ਯਾਕੁਲੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ ਕਲੌ ਪੁਨਃ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਧਰ੍ਮਾਃ ਸਂਕੀਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਥਾਸ਼੍ਰਮਾਃ
ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਵਰਨਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੈਧਮੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਚੈਵ ਯੁਗੇ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤੌ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਸ਼੍ਚਯੋ ਨਾਧਿਗਮ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦੋਹਰਾਪਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਦ ਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੱਕੀ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।