ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਸਂਧ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਂਧ੍ਯਾਪਾਦਃ ਸ੍ਵਭਾਵਾਚ੍ਚ ਯੋ ऽਂਸ਼ਃ ਪਾਦੇਨ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਇੱਕ ਪੈਰ ਸੰਧਿਆ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪੈਰ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਥਂ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯਾਸੀਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮ੍ ਪੂਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ਸਰ੍ਗੇ ਯਥਾਵਤ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਹਿ ਨਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਕਿਵੇਂ ਚਲਣੀ? ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਾਯਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕृਤਯੁਗੇਨ ਹਿ ਕਾਲਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਸੰਧਿਆ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਈ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਾਲ ਨਾਮਕ ਸਮਾਂ ਚਲਿਆ, ਤਦ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਆਇਆ।
ਓषਧੀषੁ ਚ ਜਾਤਾਸੁ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਵृष੍ਟਿਸਰ੍ਜਨੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਯਾਂ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਯਾਂ ਗ੍ਰਾਮੇषੁ ਚ ਪੁਰੇषੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਪੌਦੇ ਉੱਗ ਆਏ, ਵਰਖਾ ਪੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ,
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਤੈਃ ਪੁਨਃ ਸਂਹਿਤਾਸ੍ਤੁ ਸੁਸਂਹृਤ੍ਯ ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੂਤਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਮ੍
ਵਰਨ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਠੀਕ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਕਿਵੇਂ ਚਲਿਆ? ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੁਣੋ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਵੈ ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਕਰ੍ਮਸੁ ਤਥਾ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਗਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਯਜ੍ਞਂ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਭੁਜ ਇੰਦਰ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਦੈਵਤੈਃ ਸਹ ਸਂਹृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸਾਧਨਸਂਵृਤਃ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਵਿਤਤੇ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਹਰ੍षਯਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਏ।
ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਗ੍ਰੇ ਤਥਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃ ਹੂਯਮਾਨੇ ਦੇਵਹੋਤ੍ਰੇ ਅਗ੍ਨੌ ਬਹੁਵਿਧਂ ਹਵਿਃ
ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਰਿਤਵਿਕ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਗ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਤੀਤੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਸਾਮਗੇषੁ ਚ ਸੁਸ੍ਵਰਮ੍ ਪਰਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇषੁ ਲਘੁषੁ ਅਧ੍ਵਰ੍ਯੁਪੁਰੁषੇषੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਗਾ ਰਹੇ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਅਧਵਰਯੁ ਪੂਜਾਰੀ ਚਲ ਰਹੇ,
ਆਲਬ੍ਧੇषੁ ਚ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਤਥਾ ਪਸ਼ੁਗਣੇषੁ ਵੈ ਆਹੂਤੇषੁ ਚ ਦੇਵੇषੁ ਯਜ੍ਞਭੁਕ੍ਸ਼ੁ ਤਤਸ੍ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਭੋਗ ਲਏ ਗਏ, ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ, ਤੇ ਯਜਨ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਬੁਲਾਏ ਗਏ,
ਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਕਾ ਦੇਵਾ ਯਜ੍ਞਭਾਗਭੁਜਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤਾਨ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਦੇਵਾਃ ਕਲ੍ਯਾਦਿषੁ ਭਵਨ੍ਤਿ ਯੇ
ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਤੇ ਯਜਨ ਦਾ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਅਧ੍ਵਰ੍ਯੁਪ੍ਰੈषਕਾਲੇ ਤੁ ਵ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤਾ ऋषਯਸ੍ਤਥਾ ਮਹਰ੍षਯਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੀਨਾਨ੍ਪਸ਼ੁਗਣਾਂਸ੍ਤਦਾ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਜਂ ਤੇ ਤ੍ਵਪृਚ੍ਛਨ੍ ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਵਿਧਿਸ੍ਤਵ
ਜਦੋਂ ਅਧਵਰਯੁ ਪੂਜਾਰੀ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਠੇ; ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਦੁਖੀ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਭੁਜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੁਹਾਡੇ ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਕੀ ਹੈ?'
ਅਧਰ੍ਮੋ ਬਲਵਾਨੇष ਹਿਂਸਾ ਧਰ੍ਮੇਪ੍ਸਯਾ ਤਵ ਨਵਃ ਪਸ਼ੁਵਿਧਿਸ੍ਤ੍ਵਿष੍ਟਸ੍ ਤਵ ਯਜ੍ਞੇ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ
'ਇੱਥੇ ਅਧਰਮ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਵੀਂ ਪਸ਼ੂ-ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਤੀਖੀ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ।'
ਅਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਘਾਤਾਯ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਃ ਪਸ਼ੁਭਿਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਯਂ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮੋ ऽਯਂ ਨ ਹਿਂਸਾ ਧਰ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ ਆਗਮੇਨ ਭਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਕਰੋਤੁ ਯਦੀਚ੍ਛਤਿ
'ਅਧਰਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਅਧਰਮ ਹੈ; ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਮ ਕਾਇਮ ਕਰੋ।'
ਵਿਧਿਦृष੍ਟੇਨ ਯਜ੍ਞੇਨ ਧਰ੍ਮੇਣਾਵ੍ਯਸਨੇਨ ਤੁ ਯਜ੍ਞਬੀਜੈਃ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਪਰਿਮੋषਿਤੈਃ
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਹੋ ਕੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਾ, ਤਿੰਨ ਲਕੜੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
ਏष ਯਜ੍ਞੋ ਮਹਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਿਹਿਤਃ ਪੁਰਾ ਏਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਗਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ऋषਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ਉਕ੍ਤੋ ਨ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਮਾਨਮੋਹਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਹ ਵੱਡਾ ਯਜਨ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਵਿਸ਼ਵਭੁਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਸੱਚ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਨੇ ਮਾਣ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ।
ਤੇषਾਂ ਵਿਵਾਦਃ ਸੁਮਹਾਞ੍ ਜਜ੍ਞੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਮਹਰ੍षੀਣਾਮ੍ ਜਙ੍ਗਮੈਃ ਸ੍ਥਾਵਰੈਃ ਕੇਨ ਯष੍ਟਵ੍ਯਮਿਤਿ ਚੋਚ੍ਯਤੇ
ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਝਗੜਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਤੇ ਤੁ ਖਿਨ੍ਨਾ ਵਿਵਾਦੇਨ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਮਹਰ੍षਯਃ ਸਂਧਾਯ ਸਮਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਖਚਰਂ ਵਸੁਮ੍
ਇਹ ਝਗੜੇ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਵਸੁ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਵਿਧਿਰ੍ਨृਪ ਔਤ੍ਤਾਨਪਾਦੇ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਸਂਸ਼ਯਂ ਨਸ੍ਤੁਦ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੂੰ ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਜਾ, ਸਾਡਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਸੁਸ੍ਤੇषਾਮ੍ ਅਵਿਚਾਰ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨੁਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਤਤ੍ਤ੍ਵਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੁ ਨੇ ਬਲ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਰੀਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਯਥੋਪਨੀਤੈਰ੍ਯष੍ਟਵ੍ਯਮ੍ ਇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ਯष੍ਟਵ੍ਯਂ ਪਸ਼ੁਭਿਰ੍ਮੇਧ੍ਯੈਰ੍ ਅਥ ਮੂਲਫਲੈਰਪਿ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਯਜਨ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਹੋਣ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।
ਹਿਂਸਾ ਸ੍ਵਭਾਵੋ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਇਤਿ ਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਗਮਃ ਤਥੈਤੇ ਭਾਵਿਤਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਹਿਂਸਾਲਿਙ੍ਗਾ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਯਜਨ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਹੀ ਹਿੰਸਾ ਹੈ — ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਛਾਪ ਹੈ।
ਦੀਰ੍ਘੇਣ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤੈਸ੍ ਤਾਰਕਾਦਿਨਿਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਮਯਾ ਚੋਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਮਿਤੁਮ੍ ਅਰ੍ਹਥ
ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਲੰਮੇ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
ਯਦਿ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸ੍ਵਾਨ੍ਯੇਵ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਾਕ੍ਯਾਣਿ ਵੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਥਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤਾਂ ਯਜ੍ਞੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਯਥਾ ਮਾਨृਤਂ ਵਚਃ
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਹਨ, ਹੇ ਦੁਜਾਤੀ, ਤਾਂ ਯਜਨ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਇਹ ਬਾਤ ਝੂਠ ਹੋਵੇਗੀ।
ਏਵਂ ਕृਤੋਤ੍ਤਰਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਯੁਜ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਤੋ ਧਿਯਾ ਅਵਸ਼੍ਯਮ੍ਭਾਵਿਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਧੋ ਹ੍ਯਸ਼ਪਂਸ੍ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੱਕੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ; ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੋ ਨृਪਤਿਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਰਸਾਤਲਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਚਾਰੀ ਨृਪੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰਸਾਤਲਚਰੋ ऽਭਵਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਉਪਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੁਣ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਸੁਧਾਤਲਚਾਰੀ ਤੁ ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸੋ ऽਭਵਤ੍ ਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸਂਸ਼ਯਛੇਤ੍ਤਾ ਰਾਜਾ ਵਸੁਰਧੋਗਤਃ
ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਗੱਲ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ ਵਸੁ, ਹੇਠਾਂ ਪੈ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਵਾਚ੍ਯੋ ਹ੍ਯੇਕੇਨ ਬਹੁਜ੍ਞੇਨਾਪਿ ਸਂਸ਼ਯਃ ਬਹੁਧਾਰਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਦੁਰਨੁਗਾ ਗਤਿਃ
ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ; ਧਰਮ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪਤਲੀ ਤੇ ਔਖੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਧਾਰਾਂ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਧਰ੍ਮਃ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਹਿ ਕੇਨਚਿਤ੍ ਦੇਵਾਨृषੀਨੁਪਾਦਾਯ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਮृਤੇ ਮਨੁਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ, ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਹਿਂਸਾ ਯਜ੍ਞੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਯਦੁਕ੍ਤਮृषਿਭਿਃ ਪੁਰਾ ऋषਿਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵੈਸ੍ਤਪੋਭਿਰ੍ਦਿਵਂ ਗਤਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਯਜਨ ਵਿਚ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।