ਯਾਮੈਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲੈਰ੍ਜਯੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਸਾਧਨਸਂਭृਤੈਃ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਡ੍ਭਿਸ੍ ਤਥਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਮਹੌਜਸਾ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਦੇਵੈਸ੍ ਤੇ ਯਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਨੇ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਫੈਦ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਪੁਜਾਰੀ, ਜਿੱਤ ਵਾਲੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਰੂਰੀ ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਯਜਨ ਕੀਤੇ।
ਸਤ੍ਯਂ ਜਪਸ੍ਤਪੋ ਦਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵਧਰ੍ਮੋ ਯ ਉਚ੍ਯਤੇ ਯਦਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਹ੍ਰਸਤੇ ਸ਼ਾਖਾਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਸੱਚ, ਜਪ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ — ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਚ ਤਦਾ ਸ਼ੂਰਾ ਆਯੁष੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ ਨ੍ਯਸ੍ਤਦਣ੍ਡਾ ਮਹਾਯੋਗਾ ਯਜ੍ਵਾਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਾ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਡੰਡਾ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਯੋਗੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਤ੍ਰਾਯਤਾਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪृਥੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸੁਸਂਹਤਾਃ ਸਿਂਹੋਰਸ੍ਕਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਤਮਾਤਂਗਗਾਮਿਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਚੌੜੇ ਚਿਹਰੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਰੀਰ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਛਾਤੀ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਧਨੁਰ੍ਧਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਃ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਪੂਰ੍ਣਾਸ੍ਤੇ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੱਡੇ ਬੋਹੜ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧੌ ਤੁ ਸ੍ਮृਤੌ ਬਾਹੂ ਵ੍ਯਾਮੋ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧ ਉਚ੍ਯਤੇ ਵ੍ਯਾਮੇਨ ਸੂਚ੍ਛ੍ਰਯੋ ਯਸ੍ਯ ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਦੇਹਿਨਃ ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਯਃ ਪਰੀਣਾਹੋ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਪਰਿਮਣ੍ਡਲਃ
ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ 'ਬੋਹੜ-ਵਾਂਗ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਵਿਆਮ' ਬੋਹੜ ਦਾ ਮਾਪ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਇਸ ਮਾਪ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਬੋਹੜ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਾਂਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਕ੍ਰਂ ਰਥੋ ਮਣਿਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਨਿਧਿਰਸ਼੍ਵੋ ਗਜਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੱਤ ਰਤਨ ਇਹ ਹਨ: ਚਕਰ, ਰਥ, ਮਣੀ, ਪਤਨੀ, ਖਜਾਨਾ, ਘੋੜਾ ਅਤੇ ਹਾਥੀ।
ਵਿष੍ਣੋਰਂਸ਼ੇਨ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਃ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਹ੍ਯ੍ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇषੁ ਵੈ
ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜਗਤ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਭੂਤਭਵ੍ਯਾਨਿ ਯਾਨੀਹ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਾਨਿ ਤੇष੍ਵਤ੍ਰ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਹੋਇਆ, ਹੋ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਾਰੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਗਤ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਭਦ੍ਰਾਣੀਮਾਨਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਵਿਭਾਵ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਹੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍ ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਬਲਂ ਧਰ੍ਮਂ ਸੁਖਂ ਧਨਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਵਧੀਆ ਤੇ ਅਸਧਾਰਣ ਗੁਣ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਤਾਕਤ, ਧਰਮ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਧਨ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯਾਵਿਰੋਧੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨृਪਤੇਃ ਸਮਮ੍ ਅਰ੍ਥੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਯਸ਼ੋ ਵਿਜਯ ਏਵ ਚ
ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਰਾਜਾ ਸਮਾਨ ਤੌਰ ਤੇ ਧਨ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ, ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇਣਾਣਿਮਾਦ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਭੁਸ਼ਕ੍ਤਿਬਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਤਪਸਾ ਚੈਵ ऋषੀਂਸ੍ਤੇ ऽਭਿਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਵਡਿਆਈ, ਤਾਕਤ, ਸ਼ਕਤੀ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਛਾੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਲੇਨਾਭਿਭਵਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਤੇਨ ਦਾਨਵਮਾਨਵਾਨ੍ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥੈਰਮਾਨੁषੈਃ
ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਮਨੁੱਖੀ ਲਕਸ਼ਣਾਂ' ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕੇਸ਼ਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਲਲਾਟੇਨ ਜਿਹ੍ਵਾ ਚ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਨੀ ਸ਼੍ਯਾਮਪ੍ਰਭਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਃ ਸੁਵਂਸ਼ਾਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹਨ, ਜੀਭ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਰੰਗ ਕਾਲਾ, ਚਾਰ ਦੰਦ, ਚੰਗੀ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਆਜਾਨੁਬਾਹਵਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਲਹਸ੍ਤੌ ਵृषਾਕृਤੀ ਪਰਿਣਾਹਪ੍ਰਮਾਣਾਭ੍ਯਾਂ ਸਿਂਹਸ੍ਕਨ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਮੇਧਿਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਘੁੱਟਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੱਥ ਤਾਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ, ਸਰੀਰ ਵੱਧੇ ਵੱਢੇ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਮਾਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਮੋਢੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਪਾਦਯੋਸ਼੍ਚਕ੍ਰਮਤ੍ਸ੍ਯੌ ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਖਪਦ੍ਮੇ ਚ ਹਸ੍ਤਯੋਃ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਹ੍ਯਜਰਾਮਯਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਚਕਰ ਤੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪਚੀਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਅਸਙ੍ਗਾ ਗਤਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਚਤਸ੍ਰਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਾਮ੍ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਸਮੁਦ੍ਰੇषੁ ਪਾਤਾਲੇ ਪਰ੍ਵਤੇषੁ ਚ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਜਗਤ ਦੇ ਸਮਰਾਟਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਕਦੇ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ: ਅਕਾਸ਼, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ।
ਇਜ੍ਯਾ ਦਾਨਂ ਤਪਃ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰੇਤਾਧਰ੍ਮਾਸ੍ਤੁ ਵੈ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਤਦਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ ਧਰ੍ਮੋ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਿਭਾਗਸ਼ਃ ਮਰ੍ਯਾਦਾਸ੍ਥਾਪਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਦਣ੍ਡਨੀਤਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਤਪ ਤੇ ਸੱਚ — ਇਹ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਧਰਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਮ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਇਦੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਨੀਤੀ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਾ ਜਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਅਰੋਗਾਃ ਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸਾਃ ਏਕੋ ਵੇਦਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਸ੍ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਤੁ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਤ੍ਰੀਣਿ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜੀਵਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ, ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਮਨੋਂ ਪੂਰੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵੈਦ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸਮਾਕੀਰ੍ਣਾ ਮ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਚ ਕ੍ਰਮੇਣ ਤਾਃ ਏष ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਭਾਵਸ੍ ਤ੍ਰੇਤਾਸਂਖ੍ਯਾਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ; ਹੁਣ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੁਣੋ।
ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਸਂਧ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸਂਧ੍ਯਾਪਾਦਃ ਸ੍ਵਭਾਵਾਚ੍ਚ ਯੋ ऽਂਸ਼ਃ ਪਾਦੇਨ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਇੱਕ ਪੈਰ ਸੰਧਿਆ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪੈਰ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਥਂ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਮੁਖੇ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯਾਸੀਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨਮ੍ ਪੂਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ਸਰ੍ਗੇ ਯਥਾਵਤ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਹਿ ਨਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਕਿਵੇਂ ਚਲਣੀ? ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਾਯਾਂ ਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕृਤਯੁਗੇਨ ਹਿ ਕਾਲਾਖ੍ਯਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਸੰਧਿਆ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਗਈ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਾਲ ਨਾਮਕ ਸਮਾਂ ਚਲਿਆ, ਤਦ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਆਇਆ।
ਓषਧੀषੁ ਚ ਜਾਤਾਸੁ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਵृष੍ਟਿਸਰ੍ਜਨੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਯਾਂ ਵਾਰ੍ਤ੍ਤਾਯਾਂ ਗ੍ਰਾਮੇषੁ ਚ ਪੁਰੇषੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਪੌਦੇ ਉੱਗ ਆਏ, ਵਰਖਾ ਪੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਤੇ ਜੀਵਨ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਿਆ,
ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਤੈਃ ਪੁਨਃ ਸਂਹਿਤਾਸ੍ਤੁ ਸੁਸਂਹृਤ੍ਯ ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਃ ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੂਤਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਮ੍
ਵਰਨ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਾਇਮ ਕਰਕੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਠੀਕ ਕਰਕੇ, ਯਜਨ ਕਿਵੇਂ ਚਲਿਆ? ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੁਣੋ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਵੈ ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਕਰ੍ਮਸੁ ਤਥਾ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਗਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਯਜ੍ਞਂ ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਭੁਜ ਇੰਦਰ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਦੈਵਤੈਃ ਸਹ ਸਂਹृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸਾਧਨਸਂਵृਤਃ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਵਮੇਧੇ ਵਿਤਤੇ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮਹਰ੍षਯਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਵੱਡੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਆਏ।
ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਗ੍ਰੇ ਤਥਰ੍ਤ੍ਵਿਜਃ ਹੂਯਮਾਨੇ ਦੇਵਹੋਤ੍ਰੇ ਅਗ੍ਨੌ ਬਹੁਵਿਧਂ ਹਵਿਃ
ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਰਿਤਵਿਕ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਗ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪ੍ਰਤੀਤੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਸਾਮਗੇषੁ ਚ ਸੁਸ੍ਵਰਮ੍ ਪਰਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇषੁ ਲਘੁषੁ ਅਧ੍ਵਰ੍ਯੁਪੁਰੁषੇषੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਗਾ ਰਹੇ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਅਧਵਰਯੁ ਪੂਜਾਰੀ ਚਲ ਰਹੇ,
ਆਲਬ੍ਧੇषੁ ਚ ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਤਥਾ ਪਸ਼ੁਗਣੇषੁ ਵੈ ਆਹੂਤੇषੁ ਚ ਦੇਵੇषੁ ਯਜ੍ਞਭੁਕ੍ਸ਼ੁ ਤਤਸ੍ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਭੋਗ ਲਏ ਗਏ, ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ, ਤੇ ਯਜਨ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਬੁਲਾਏ ਗਏ,