ਨਨ੍ਦਿਨਾ ਸਾਦਿਤੇ ਦੈਤ੍ਯੇ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੌ ਹਤੇ ਮਯਃ ਦਦਾਹ ਪ੍ਰਮਥਾਨੀਕਂ ਵਨਮਗ੍ਨਿਰਿਵੋਦ੍ਧਤਃ
ਨੰਦੀ ਵਲੋਂ ਦੈਤ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਉਪਰੰਤ, ਮਯਾ ਨੇ ਪ੍ਰਮਥਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ੂਲਨਿਰ੍ਦਾਰਿਤੋਰਸ੍ਕਾ ਗਦਾਚੂਰ੍ਣਿਤਮਸ੍ਤਕਾਃ ਇषੁਭਿਰ੍ਗਾਢਵਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਤਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਮਥਾਰ੍ਣਵੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੀਨੇ ਭਾਲਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ, ਸਿਰ ਗਦਿਆਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਗਹਿਰੀ ਚੋਟ ਲੱਗੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਮਥਿਆਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਨਾਗਂ ਤੁ ਨਾਗਾਧਿਪਤੇਃ ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ਂ ਮਯੋ ਵਿਦਾਰ੍ਯੇषੁਵਰੇਣ ਤੂਰ੍ਣਮ੍ ਯਮਂ ਚ ਵਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿਂ ਚ ਵਿਦ੍ਧ੍ਵਾ ਰਰਾਸ ਮਤ੍ਤਾਮ੍ਬੁਦਵਤ੍ਤਦਾਨੀਮ੍
ਮਯਾ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਯਮ ਤੇ ਧਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਖਮੀ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ।
ਤਤਃ ਸ਼ਰੈਃ ਪ੍ਰਮਥਗਣੈਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਾ ਦृਢਾਹਤਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਵੇਗਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ਭृਸ਼ਾਨੁਵਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਾ ਯਥਾ ਸ਼ਿਵਸ਼੍ਚਕ੍ਰਧਰੇਣ ਸਂਯੁਗੇ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਮਥਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਲੋਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਘਾਇਲ ਹੋਏ, ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ ਦੈਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਖਾਨਕਭੇਰਿਮਰ੍ਦਲਾਃ ਸਸਿਂਹਨਾਦਾ ਦਨੁਪੁਤ੍ਰਭਙ੍ਗਦਾਃ ਕਪਰ੍ਦਿਸੈਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਬਭੁਃ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਨਿਪਾਤ੍ਯਮਾਨਾ ਯੁਧਿ ਵਜ੍ਰਸਂਨਿਭਾਃ
ਫਿਰ ਸ਼ੰਖ, ਡੋਲ, ਤੇ ਮਰਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਸੀ; ਕਪਾਰਦੀ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਯੋਧੇ ਵੱਜਦੇ ਹੋਏ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਥ ਦੈਤ੍ਯਪੁਰਾਭਾਵੇ ਪੁष੍ਯਯੋਗੋ ਬਭੂਵ ਹ ਬਭੂਵ ਚਾਪਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤਦ੍ਯੋਗੇਨ ਪੁਰਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਦ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਜੋਗ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਜੋਗ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋ ਸ਼ਹਿਰ ਇਕਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤੋ ਬਾਣਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ਦੇਵਸ੍ ਤ੍ਰਿਦੈਵਤਮਯਂ ਹਰਃ ਮੁਮੋਚ ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ਤੂਰ੍ਣਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਪਥਾਧਿਪਃ
ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਰੇ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵੱਲ ਤੁਰੰਤ ਸੁੱਟਿਆ।
ਤੇਨ ਮੁਕ੍ਤੇਨ ਬਾਣੇਨ ਬਾਣਪੁष੍ਪਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਂ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸਂਕਾਸ਼ਂ ਕृਤਂ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਰਞ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਤੀਰ ਛੱਡਿਆਂ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਕਾਸ਼ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ।
ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਦੈਵਤਮਯਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਃ ਸ਼ਰਮ੍ ਧਿਗ੍ਧਿਙ੍ ਮਾਮਿਤਿ ਚਕ੍ਰਨ੍ਦ ਕष੍ਟਂ ਕष੍ਟਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਤਿੰਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਹਾਏ, ਹਾਏ! ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਹੈ!'
ਵੈਧੁਰ੍ਯਂ ਦੈਵਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੈਲਾਦਿਰ੍ਗਜਵਦ੍ਗਤਃ ਕਿਮਿਦਂ ਤ੍ਵਿਤਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੈਲਾਦੀ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਆਇਆ ਤੇ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਤਤਃ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਤਿਲਕਃ ਕਪਰ੍ਦੀ ਪਰਮਾਰ੍ਤਵਤ੍ ਉਵਾਚ ਨਨ੍ਦਿਨਂ ਭਕ੍ਤਃ ਸ ਮਯੋ ऽਦ੍ਯ ਵਿਨਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਫਿਰ ਚੰਦਨੁਮਾ ਟਿਲਕ ਵਾਲਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਗਹਿਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮਾਇਆ, ਭਾਵੇਂ ਭਗਤ ਹੈ, ਅੱਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਅਥ ਨਨ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਮਨੋਮਾਰੁਤਵਦ੍ਬਲੀ ਸ਼ਰੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਮਾਯਾਤਿ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸਃ
ਫਿਰ ਨੰਦੀ, ਮਨ ਦੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਮਯਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਗਣਪਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਾਞ੍ਚਨਸਂਨਿਭਃ ਵਿਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਯ ਸੁਦਾਰੁਣਃ ਅਨੇਨੈਵ ਗृਹੇਣ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਪਕ੍ਰਾਮ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਗਣਪਤੀ ਆਖਿਆ: 'ਇਸ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵਿਨਾਸ਼ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਾਇਆ। ਤੁਰੰਤ ਇਹ ਘਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਨ੍ਦਿਵਚਨਂ ਦृਢਭਕ੍ਤੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੇ ਤੇਨੈਵ ਗृਹਮੁਖ੍ਯੇਣ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਦ੍ ਅਪਸਰ੍ਪਿਤਃ
ਨੰਦੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਪੱਕਾ ਭਗਤ, ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਸੋ ऽਪੀषੁਃ ਪਤ੍ਤ੍ਰਪੁਟਵਦ੍ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਗਰਤ੍ਰਯਮ੍ ਤ੍ਰਿਧਾ ਇਵ ਹੁਤਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸੋਮੋ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ, ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪੈਣ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ; ਤੇ ਅੱਗ, ਚੰਦ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਵੀ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਾੜਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ਼ਰਤੇਜਃਪਰੀਤਾਨਿ ਪੁਰਾਣਿ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਾਃ ਦੁष੍ਪੁਤ੍ਰਦੋषਾਦ੍ਦਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕੁਲਾਨ੍ਯੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਥਾ ਤਥਾ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੀਰ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਹਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਮਾੜੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵੰਸ਼ ਉੱਤੇ ਉਪਰੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੇਰੁਕੈਲਾਸਕਲ੍ਪਾਨਿ ਮਨ੍ਦਰਾਗ੍ਰਨਿਭਾਨਿ ਚ ਸਕਪਾਟਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਬਲਿਭਿਃ ਸ਼ੋਭਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਮੈਰੂ ਤੇ ਕੈਲਾਸ ਵਾਂਗ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਰਗੇ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਬਲੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਸਪ੍ਰਾਸਾਦਾਨਿ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਕੂਟਾਗਾਰੋਤ੍ਕਟਾਨਿ ਚ ਸਜਲਾਨਿ ਸਮਾਖ੍ਯਾਨਿ ਸਾਵਲੋਕਨਕਾਨਿ ਚ
ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ, ਉੱਚੇ ਮਕਾਨ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹੌਦ, ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਦਰਬਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਨ।
ਬਦ੍ਧਧ੍ਵਜਪਤਾਕਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਣਰੌਪ੍ਯਮਯਾਨਿ ਚ ਗृਹਾਣਿ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ਦਾਨਵਾਨਾਮੁਪਦ੍ਰਵੇ ਦਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦਹਨਾਭਾਨਿ ਦਹਨੇਨ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਘਰ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਗਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੀ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਗ੍ਰੇषੁ ਰਮ੍ਯੇषੁ ਵਨੇषੂਪਵਨੇषੁ ਚ ਵਾਤਾਯਨਗਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਾਕਾਸ਼ਸ੍ਯ ਤਲੇषੁ ਚ
ਸੁਹਣੇ ਮਹਲਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿਚ, ਉਪਰਲੇ ਕਮਰੇ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਰਮਣੈਰੁਪਗੂਢਾਸ਼੍ਚ ਰਮਨ੍ਤ੍ਯੋ ਰਮਣੈਃ ਸਹ ਦਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਨਾ ਹ੍ਯਪਿ ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਲਪਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ, ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸਾੜੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਚੁੰਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਅਸ਼ਕ੍ਤਾ ਗਨ੍ਤੁਮਨ੍ਯਤਃ ਪੁਰਃ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਂ ਗਤਾਗ੍ਨਿਵਦਨੇ ਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇੱਕ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਸਮਰਥ ਨਾ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।
ਉਵਾਚ ਸ਼ਤਪਤ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀ ਸਾਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਵ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ ਭਾਰ੍ਯਾਹਂ ਪਰਸ੍ਯ ਪਰਤਾਪਨ ਧਰ੍ਮਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਤ੍ਰਿਲੋਕਸ੍ਯ ਨ ਮਾਂ ਸ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ
ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂ ਤੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਅੱਗ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦਾ ਗਵਾਹ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਛੂਹਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।'
ਸ਼ਾਯਿਤਂ ਚ ਮਯਾ ਦੇਵ ਸ਼ਿਵਯਾ ਚ ਸ਼ਿਵਪ੍ਰਭ ਪਰੇਣ ਪ੍ਰੈਹਿ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵੇਦਂ ਗृਹਂ ਚ ਦਯਿਤਂ ਹਿ ਮੇ
'ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵ, ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ। ਤੂੰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾ, ਇਹ ਘਰ ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਛੱਡ ਦੇ।'
ਏਕਾ ਪੁਤ੍ਰਮੁਪਾਦਾਯ ਬਾਲਕਂ ਦਾਨਵਾਙ੍ਗਨਾ ਹੁਤਾਸ਼ਨਸਮੀਪਸ੍ਥਾ ਇਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਇੱਕ ਦਾਨਵ-ਇਸਤਰੀ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਹੋਈ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਬਾਲੋ ऽਯਂ ਦੁਃਖਲਬ੍ਧਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਪਾਵਕ ਪੁਤ੍ਰਕਃ ਨਾਰ੍ਹਸ੍ਯੇਨਮੁਪਾਦਾਤੁਂ ਦਯਿਤਂ षਣ੍ਮੁਖਪ੍ਰਿਯ
'ਇਹ ਬੱਚਾ, ਹੇ ਅੱਗ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਵਿਚੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਜਾ, ਹੇ ਸ਼ਣਮੁਖਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੇਰੇ ਲਾਡਲੇ।'
ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪੀਡਿਤਾ ਦਾਨਵਾਙ੍ਗਨਾਃ ਨਿਪਤਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਣਵਜਲੇ ਸਿਞ੍ਜਮਾਨਵਿਭੂषਣਾਃ
ਕਈ ਦਾਨਵ-ਇਸਤਰੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋਈਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਝੰਕਦੇ ਹੋਏ।
ਤਾਤ ਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਮਾਤੇਤਿ ਮਾਤੁਲੇਤਿ ਚ ਵਿਹ੍ਵਲਮ੍ ਚਕ੍ਰਨ੍ਦੁਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ਨਾਰ੍ਯਃ ਪਾਵਕਜ੍ਵਾਲਵੇਪਿਤਾਃ
'ਪਿਤਾ, ਪੁੱਤ!' ਤੇ 'ਮਾਂ!' ਆਖਦੀਆਂ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਿਚ ਕੰਬਦੀਆਂ, ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ ਰੋਈਆਂ।
ਯਥਾ ਦਹਤਿ ਸ਼ੈਲਾਗ੍ਨਿਃ ਸਾਮ੍ਬੁਜਂ ਜਲਜਾਕਰਮ੍ ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਕ੍ਤ੍ਰਪਦ੍ਮਾਨਿ ਚਾਦਹਤ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ऽਨਲਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਜਲ-ਜੰਤੂਆਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਅੱਗ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਮਲ-ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਸਾੜ ਗਈ।
ਤੁषਾਰਰਾਸ਼ਿਃ ਕਮਲਾਕਰਾਣਾਂ ਯਥਾ ਦਹਤ੍ਯਮ੍ਬੁਜਕਾਨਿ ਸ਼ੀਤੇ ਤਥੈਵ ਸੋ ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਙ੍ਗਨਾਨਾਂ ਦਦਾਹ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਪਙ੍ਕਜਾਨਿ
ਜਿਵੇਂ ਠੰਢਾ ਪਾਲਾ ਜਲ-ਤਲਾਬ ਦੇ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਠੰਢ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੀ ਅੱਗ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਸਾੜ ਗਈ।