ਇਤਿ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਹृष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਪੁਰਾਨ੍ਤਰ੍ਵਿਬੁਧਾਰਯਃ ਪ੍ਰਦੋषੇ ਮੁਦਿਤਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਚੇਰੁਰ੍ਮਨ੍ਮਥਚਾਰਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਖੁਸ਼ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤਾਂ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਲੈ ਲਈ।
ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋਦਯੋ ਭ੍ਰਾਨ੍ਤ ਉਦਯਾਗ੍ਰਂ ਮਹਾਮਣਿਃ ਤਮਾਂਸ੍ਯੁਤ੍ਸਾਰ੍ਯ ਭਗਵਾਂਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਜृਮ੍ਭਤਿ ਸੋ ऽਮ੍ਬਰਮ੍
ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਮਹਾਂਮਣੀ ਚੰਦ, ਪੂਰਬੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ, ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਚੰਦ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ।
ਕੁਮੁਦਾਲਂਕृਤੇ ਹਂਸੋ ਯਥਾ ਸਰਸਿ ਵਿਸ੍ਤृਤੇ ਸਿਂਹੋ ਯਥਾ ਚੋਪਵਿष੍ਟੋ ਵੈਡੂਰ੍ਯਸ਼ਿਖਰੇ ਮਹਾਨ੍
ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਿੰਘ ਨੀਲਮ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ।
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਯਥਾ ਚ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਹਾਰਸ਼੍ਚੋਰਸਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਤਥਾਵਗਾਢੇ ਨਭਸਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਤ੍ਰਿਨਯਨੋਦ੍ਭਵਃ ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਭ੍ਰਾਜਯਂਲ੍ ਲੋਕਾਨ੍ ਸृਜਞ੍ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਰਸਂ ਬਲਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚੌੜੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਈ ਹੋਵੇ, ਤਿਵੇਂ ਅਤਰੀ ਦੀ ਅੱਖ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਚੰਦ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ, ਚੰਦਨੀ ਦਾ ਰਸ ਬਲ ਨਾਲ ਵਗਾਉਂਦਾ।
ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ਾਵੁਦਿਤੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਪੂਰ੍ਣੇ ਪੁਰੇ ऽਸੁਰਾਃ ਪ੍ਰਦੋषੇ ਲਲਿਤਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ ਗृਹਮਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਚ
ਜਦੋਂ ਠੰਡੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਚੰਦ ਉਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚੰਦਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ।
ਰਥ੍ਯਾਸੁ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇषੁ ਪ੍ਰਾਸਾਦੇषੁ ਗृਹੇषੁ ਚ ਦੀਪਾਸ਼੍ਚਮ੍ਪਕਪੁष੍ਪਾਭਾ ਨਾਲ੍ਪਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਦੀਪਿਤਾਃ
ਗਲੀਆਂ, ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ, ਮਹਲਾਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੰਪਾ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਤੇਲ ਨਾਲ ਜਲ ਰਹੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗੀਆਂ।
ਤਦਾ ਮਠੇषੁ ਤੇ ਦੀਪਾਃ ਸ੍ਨੇਹਪੂਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਦੀਪਿਤਾਃ ਗृਹਾਣਿ ਵਸੁਮਨ੍ਤ੍ਯੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯਾਨਿ ਚ ਜ੍ਵਲਤੋ ऽਦੀਪਯਨ੍ਦੀਪਾਂਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਦਯ ਇਵ ਗ੍ਰਹਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਠਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਜਲਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦ ਦੇ ਉਗਣ ਸਮੇਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਾਉਂਦੀਆਂ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਭਿਰ੍ਭਾਸਮਾਨਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਦੀਪੈਃ ਸੁਦੀਪਿਤਮ੍ ਉਪਦ੍ਰਵੈਃ ਕੁਲਮਿਵ ਪੀਯਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ਤਮਃ
ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਅੰਦਰ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਹਨੇਰਾ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਂਗ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰੇ ਵੈ ਤਰੁਣਪ੍ਰਦੋषੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਟ੍ਟਹਾਸੇ ਤਰੁਣਪ੍ਰਦੋषੇ ਰਤ੍ਯਰ੍ਥਿਨੋ ਵੈ ਦਨੁਜਾ ਗृਹੇषੁ ਸਹਾਙ੍ਗਨਾਭਿਃ ਸੁਚਿਰਂ ਵਿਰੇਮੁਃ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ, ਚੰਨਣੀ ਦੀ ਹਾਸੀ ਨਾਲ, ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਦੈਤ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹੇ।
ਵਿਨੋਦਿਤਾ ਯੇ ਤੁ ਵृषਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਪਞ੍ਚੇषਵਸ੍ਤੇ ਮਕਰਧ੍ਵਜੇਨ ਤਤ੍ਰਾਸੁਰੇष੍ਵਾਸੁਰਪੁਂਗਵੇषੁ ਸ੍ਵਾਙ੍ਗਾਙ੍ਗਨਾਃ ਸ੍ਵੇਦਯੁਤਾ ਬਭੂਵੁਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵृषਧਵਜ ਦੇ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਮਕਰਧਵਜ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਗਿਆ; ਆਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਸੀਨੇ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਕਲਪ੍ਰਲਾਪੇषੁ ਚ ਦਾਨਵੀਨਾਂ ਵੀਣਾਪ੍ਰਲਾਪੇषੁ ਚ ਮੂਰ੍ਛਿਤੇषੁ ਮਤ੍ਤਪ੍ਰਲਾਪੇषੁ ਚ ਕੋਕਿਲਾਨਾਂ ਸਚਾਪਬਾਣੋ ਮਦਨੋ ਮਮਨ੍ਥ
ਦੈਤਣੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਵੀਣਾ ਦੀ ਧੁਨ ਅਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮਸਤ ਗਾਇਕੀ ਵਿੱਚ, ਕਾਮਦੇਵ ਆਪਣੇ ਤੀਰ-ਧਨੁ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਮਾਂਸਿ ਨੈਸ਼ਾਨਿ ਦ੍ਰੁਤਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਵਿਤਾਨੇਨ ਜਗਦ੍ਵਿਤਤ੍ਯ ਖੇ ਰੋਹਿਣੀਂ ਤਾਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਸਮੇਤ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਭਾਭਿਃ ਕੁਰੁਤੇ ऽਧਿਰਾਜ੍ਯਮ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਚੰਨਣੀ ਆਪਣੀ ਚਾਨਣ ਦੁਨੀਆਂ 'ਤੇ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਰੋਹਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵੈਵ ਕਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਪਾਦਮੂਲੇ ਕਾਚਿਦ੍ਵਰਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਵਕਪੋਲਮੂਲੇ ਵਿਸ਼ੇषਕਂ ਚਾਰੁਤਰਂ ਕਰੋਤਿ ਤੇਨਾਨਨਂ ਸ੍ਵਂ ਸਮਲਂਕਰੋਤਿ
ਉਥੇ, ਇੱਕ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਤਿਲਕ ਲਗਾ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਸਜਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਨਨਂ ਮਣ੍ਡਲਦਰ੍ਪਣਸ੍ਥਂ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਮੇ ਮੁਖਜੇਤਿ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਵਰਾਙ੍ਗੀ ਰਮਣੇਰਿਤਾਨਿ ਤੇਨੈਵ ਭਾਵੇਨ ਰਤੀਮਵਾਪ
ਗੋਲ ਆਇਨੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰਾ ਹੈ,' ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਸੇ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਰੋਮਾਞ੍ਚਿਤੈਰ੍ਗਾਤ੍ਰਵਰੈਰ੍ਯੁਵਭ੍ਯੋ ਰਤਾਨੁਰਾਗਾਦ੍ ਰਮਣੇਨ ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਦ੍ਰੁਤਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਮਦਾਭਿਭੂਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਪਾ ਯਥਾ ਚਾਰ੍ਕਦਿਨਾਵਸਾਨੇ
ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮਸਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਤ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੇਪੀਯਤੇ ਚਾਤਿਰਸਾਨੁਵਿਦ੍ਧਾ ਵਿਮਾਰ੍ਗਿਤਾਨ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਕਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਤਿਚਿਰਾਤ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਆਸੀਤ੍ਪ੍ਰਲਾਪੇषੁ ਚ ਸਮ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ
ਕੋਈ ਔਰਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਪੀ ਰਹੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਹੁਣ ਰਾਜੀ ਹੋਈ; ਹੋਰ, ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।
ਗੋਸ਼ੀਰ੍षਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਹਰਿਚਨ੍ਦਨੈਸ਼੍ਚ ਪਙ੍ਕਾਙ੍ਕਿਤਾਕ੍ਸ਼ੀ ਚ ਵਰਾਸੁਰੀਣਾਮ੍ ਮਨੋਜ੍ਞਰੂਪਾ ਰੁਚਿਰਾ ਬਭੂਵੁਃ ਪੂਰ੍ਣਾਮृਤਸ੍ਯੇਵ ਸੁਵਰ੍ਣਕੁਮ੍ਭਾਃ
ਗੋ-ਸ਼ੀਰਸ਼ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਕਾਜਲ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਆਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਭਰੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੜੀਆਂ।
ਕ੍ਸ਼ਤਾਧਰੋष੍ਠਾ ਦ੍ਰੁਤਦੋषਰਕ੍ਤਾ ਲਲਨ੍ਤਿ ਦੈਤ੍ਯਾ ਦਯਿਤਾਸੁ ਰਕ੍ਤਾਃ ਤਨ੍ਤ੍ਰੀਪ੍ਰਲਾਪਾਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰੇषੁ ਰਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪ੍ਰਲਾਪੇषੁ ਪੁਨਰ੍ਵਿਰਕ੍ਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਜਖਮੀ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਦੈਤ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੀਆਂ 'ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੰਤਰੀ ਵਾਦਯ ਦੀ ਧੁਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਮਧੁਰਾਭਿਗਾਨਂ ਕਾਮਸ੍ਯ ਬਾਣੈਃ ਸੁਕृਤਂ ਨਿਧਾਨਮ੍ ਆਪਾਨਭੂਮੀषੁ ਸੁਖਪ੍ਰਮੇਯਂ ਗੇਯਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਥ ਸਾਧਯਨ੍ਤਿ
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਉਠਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ; ਆਨੰਦ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਸੰਗੀਤ ਵੱਜਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੇਯਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਥ ਸ਼ੋਧਯਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਤ੍ਰ ਚ ਸਾਧਯਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਬੋਧਯਨ੍ਤਿ ਸਂਬੁਧ੍ਯ ਸਂਬੁਧ੍ਯ ਚ ਰਾਮਯਨ੍ਤਿ
ਜਦੋਂ ਗੀਤ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਧੁਨ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਗਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਧੂਤਪ੍ਰਸੂਨਪ੍ਰਭਵਃ ਸੁਬਨ੍ਧਃ ਸੂਰ੍ਯੇ ਗਤੇ ਵੈ ਤ੍ਰਿਪੁਰੇ ਬਭੂਵ ਸਮਰ੍ਮਰੋ ਨੂਪੁਰਮੇਖਲਾਨਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚ ਸਂਬਾਧਤਿ ਕੋਕਿਲਾਨਾਮ੍
ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ 'ਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਵਿੱਚ, ਤਾਜ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਮਜਬੂਤ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੈਜਬਾਂ ਅਤੇ ਕਮਰਬੰਦਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਿਯਾਵਗੂਢਾ ਦਯਿਤੋਪਗੂਢਾ ਕਾਚਿਤ੍ਪ੍ਰਰੂਢਾਙ੍ਗਰੁਹਾਪਿ ਨਾਰੀ ਸੁਚਾਰੁਬਾष੍ਪਾਙ੍ਕੁਰਪਲ੍ਲਵਾਨਾਂ ਨਵਾਮ੍ਬੁਸਿਕ੍ਤਾ ਇਵ ਭੂਮਿਰਾਸੀਤ੍
ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਹੰਝੂ ਨਵੇਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉੱਗ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੀਂ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਧਰਤੀ।
ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਪਾਦੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤੇषੁ ਪ੍ਰਾਸਾਦਵਰ੍ਯੇषੁ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾਨਾਮ੍ ਮਾਧੁਰ੍ਯਭੂਤਾਭਰਣਾ ਮਹਾਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਨਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਮਦਨੇषੁ ਤੁਲ੍ਯਾਃ
ਚੰਨਣੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ, ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਂਗ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪਾਨੇਨ ਖਿਨ੍ਨਾ ਦਯਿਤਾਤਿਵੇਲਂ ਕਪੋਲਮਾਜਿਘ੍ਰਸਿ ਕਿਂ ਮਮੇਦਮ੍ ਆਰੋਹ ਮੇ ਸ਼੍ਰੋਣਿਮਿਮਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਂ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਾਂ ਕਾਞ੍ਚਨਮੇਖਲਾਢ੍ਯਾਮ੍
ਮਦ ਪੀਣ ਨਾਲ ਥਕ ਗਈ ਇੱਕ ਔਰਤ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਲੋਚ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਗਲ੍ਹਾ ਕਿੰਨਾ ਵਾਰੀ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈਂ? ਮੇਰੀ ਚੌੜੀ, ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉੱਚੀ ਕਮਰ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਆ ਜਾ।'
ਰਥ੍ਯਾਸੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਦਯਭਾਸਿਤਾਸੁ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਮਾਰ੍ਗੇषੁ ਚ ਵਿਸ੍ਤृਤੇषੁ ਦੈਤ੍ਯਾਙ੍ਗਨਾ ਯੂਥਗਤਾ ਵਿਭਾਨ੍ਤਿ ਤਾਰਾ ਯਥਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋ ਦਿਵਾਨ੍ਤੇ
ਚੰਨਣੀ ਚੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੋਈਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਰਾਜ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ, ਦੈਤਣੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚੰਨਣੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਟ੍ਟਾਟ੍ਟਹਾਸੇषੁ ਚ ਚਾਮਰੇषੁ ਪ੍ਰੇਙ੍ਖਾਸੁ ਚਾਨ੍ਯਾ ਮਦਲੋਲਭਾਵਾਤ੍ ਸਂਦੋਲਯਨ੍ਤੇ ਕਲਸਮ੍ਪ੍ਰਹਾਸਾਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕਾਞ੍ਚੀ ਗੁਣਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਨਾਦਾ
ਹਾਸੇ ਦੇ ਝਟਕੇ ਅਤੇ ਚਮਰੇ ਦੀ ਝਲ ਨਾਲ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਹਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ; ਕਮਰਬੰਦ ਆਪਣੀ ਨਰਮ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਮ੍ਲਾਨਮਾਲਾਨ੍ਵਿਤਸੁਨ੍ਦਰੀਣਾਂ ਪਰ੍ਯਾਯ ਏषੋ ऽਸ੍ਤਿ ਚ ਹਰ੍षਿਤਾਨਾਮ੍ ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤਿ ਵਾਚਃ ਕਲਧੌਤਕਲ੍ਪਾ ਵਾਪੀषੁ ਚਾਨ੍ਯੇ ਕਲਹਂਸਸ਼ਬ੍ਦਾਃ
ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਖੁਸ਼ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਚਮਕਦੇ ਧਾਤੂ ਵਾਂਗ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਪੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਞ੍ਚੀਕਲਾਪਸ਼੍ਚ ਸਹਾਙ੍ਗਰਾਗਃ ਪ੍ਰੇਙ੍ਖਾਸੁ ਤਦ੍ਰਾਗਕृਤਾਸ਼੍ਚ ਭਾਵਾਃ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਤਾਸਾਮਸੁਰਾਙ੍ਗਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਲਯਾਨ੍ ਮਨ੍ਮਥਮਾਰ੍ਗਣਾਨਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਰ-ਪੱਟੀ ਤੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਸੂਗੰਧ, ਉਸ ਸੁਗੰਧ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਅਸੁਰ-ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਤੋੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਚਿਤ੍ਰਾਮ੍ਬਰਸ਼੍ਚੋਦ੍ਧृਤਕੇਸ਼ਪਾਸ਼ਃ ਸਂਦੋਲ੍ਯਮਾਨਃ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ऽਸੁਰੀਣਾਮ੍ ਸੁਚਾਰੁਵੇਸ਼ਾਭਰਣੈਰੁਪੇਤਸ੍ ਤਾਰਾਗਣੈਰ੍ ਜ੍ਯੋਤਿਰਿਵਾਸ ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਖੁਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਝੂਲਦੀਆਂ, ਅਸੁਰ-ਔਰਤਾਂ ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸਂਦੋਲਨਾਦ੍ ਉਚ੍ਛ੍ਵਸਿਤੈਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਸੂਤ੍ਰੈਃ ਕਾਞ੍ਚੀਭ੍ਰष੍ਟੈਰ੍ਮਣਿਭਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣੈਃ ਦੋਲਾਭੂਮਿਸ੍ਤੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਵਿਭਾਤਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਪਗਤੈਰ੍ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ
ਝੂਲਣ ਕਰਕੇ, ਖੁਲ੍ਹੀਆਂ ਡੋਰੀਆਂ, ਡਿੱਗੀਆਂ ਕਮਰ-ਪੱਟੀਆਂ ਤੇ ਵਿਖੇਰਿਆਂ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਝੂਲਿਆਂ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਗਹਣਿਆਂ ਕਰਕੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਮਕ ਹੋਵੇ।