ਯਥਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਮਥਾਃ ਸਦੈਤ੍ਯਾਸ੍ ਤਥਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੇ ਤਿਮਯਃ ਸਨਕ੍ਰਾਃ ਯਥੈਵ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਤੁ ਤਥੈਵ ਕ੍ਰਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵਿਭਿਨ੍ਨਦੇਹਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਮਥਾ ਤੇ ਦੈਤਿਆ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸ਼ਾਰਕ ਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਵੀ ਘੁੰਮਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਢਦੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਟੁੱਟੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵ੍ਰਣਾਨਨੈਰ੍ ਅਙ੍ਗਰਸਂ ਸ੍ਰਵਦ੍ਭਿਃ ਸੁਰਾਸੁਰੈਰ੍ਨਕ੍ਰਤਿਮਿਙ੍ਗਿਲੈਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਦੇਸ਼ਃ ਸਰਕ੍ਤਤੋਯਃ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਤੋਯਃ
ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਥਲ ਪਥਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਮਗਰਮੱਛ ਤੇ ਮਿੰਘਲੀਆਂ, ਜ਼ਖਮਾਂ ਤੇ ਵਹਿੰਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਹਾਮ੍ਭੋਧਰਪਰ੍ਵਤਾਭਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਨਿਪੀਡ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਮਹਤਾ ਬਲੇਨ ਯੁਕ੍ਤੋ ऽਮਰਾਣਾਂ ਮਹਤਾ ਬਲੇਨ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਅਮਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਘਟਾ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਥੋਤ੍ਤਰਂ ਸੋ ऽਨ੍ਤਰਜੋ ਹਰਸ੍ਯ ਬਾਲਾਰ੍ਕਜਾਮ੍ਬੂਨਦਤੁਲ੍ਯਵਰ੍ਣਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਪੁਰਦ੍ਵਾਰਮਥਾਰੁਰੋਹ ਵृਦ੍ਧੋ ऽਸ੍ਤਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਪਤਨ੍ਨਿਵਾਰ੍ਕਃ
ਫਿਰ ਸਕੰਦ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਨਵੇਂ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਹਰਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਅੰਦਰਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਸੂਰਜ ਅੱਠ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
ਯਮਸ਼੍ਚ ਵਿਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿਸ਼੍ਚ ਦੇਵੋ ਦਣ੍ਡਾਨ੍ਵਿਤਃ ਪਾਸ਼ਵਰਾਯੁਧਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਰਿਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਰਂ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਤੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧਮ੍
ਯਮ ਅਤੇ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੰਡ ਤੇ ਪਾਸ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਏ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਾਰਿਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਪਨਾਯੁਤਾਭਃ ਸ ਭਾਸ੍ਵਤਾ ਦੇਵਰਥੇਨ ਦੇਵਃ ਤਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦ੍ਵਾਰਮਰੇਃ ਪੁਰਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਧ੍ਵਾਵਤਸ੍ਥੌ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਃ
ਦਕਸ਼ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਰੁਦ੍ਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨ ਰਥ ਤੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ, ਉਸ ਵੈਰੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤੁਙ੍ਗਾਨਿ ਵੇਸ਼੍ਮਾਨਿ ਸਗੋਪੁਰਾਣਿ ਸ੍ਵਰ੍ਣਾਨਿ ਕੈਲਾਸਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਾਣਿ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਰੂਪਾਃ ਪ੍ਰਮਥਾਵਰੁਦ੍ਧਾ ਜ੍ਯੋਤੀਂषਿ ਮੇਘਾ ਇਵ ਚਾਸ਼੍ਮਵਰ੍षਾਃ
ਉੱਚੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ, ਗੇਟਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ, ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ, ਪ੍ਰਮਥਾ ਨੇ ਘੇਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਉਤ੍ਪਾਤ੍ਯ ਚੋਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਗृਹਾਣਿ ਤੇषਾਂ ਸਸ਼ੈਲਮਾਲਾਸਮਵੇਦਿਕਾਨਿ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਕਾਲਾਮ੍ਬੁਦਾਭਾਃ ਪ੍ਰਮਥਾ ਵਿਨੇਦੁਃ
ਪ੍ਰਮਥਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਪਹਾੜੀ ਲੜੀਆਂ ਤੇ ਵੇਦੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਖਾੜ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ।
ਰਕ੍ਤਾਨਿ ਚਾਸ਼ੇषਵਨੈਰ੍ਯੁਤਾਨਿ ਸਾਸ਼ੋਕਖਣ੍ਡਾਨਿ ਸਕੋਕਿਲਾਨਿ ਗृਹਾਣਿ ਹੇ ਨਾਥ ਪਿਤਃ ਸੁਤੇਤਿ ਭ੍ਰਾਤੇਤਿ ਕਾਨ੍ਤੇਤਿ ਪ੍ਰਿਯੇਤਿ ਚਾਪਿ ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯਮਾਨੇषੁ ਗृਹੇषੁ ਨਾਰ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਵ੍ ਅਨਾਰ੍ਯਸ਼ਬ੍ਦਾਨ੍ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਪ੍ਰਚਕ੍ਰੁਃ
ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ, ਬੇਅੰਤ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਦੁੱਖੀ ਟੁਕੜਿਆਂ ਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ, 'ਹੇ ਮਾਲਕ! ਪਿਤਾ! ਪੁੱਤ! ਭਰਾ! ਪ੍ਰੀਤਮ! ਪਿਆਰੇ!' — ਜਦ ਘਰ ਉਖਾੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਣਉਚਿਤ ਰੋਣ-ਚੀਖਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਕਲਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰਕ੍ਸ਼ਯਪ੍ਰਾਣਨਾਸ਼ੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰੇ ਯੁਦ੍ਧਮਤਿਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਮਹਾਸੁਰਾਃ ਸਾਗਰਤੁਲ੍ਯਵੇਗਾ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਾਃ ਕੋਪਵृਤਾਃ ਪ੍ਰਤੀਯੁਃ
ਜਦ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤ ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜੰਗ ਭੜਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਮਹਾਂ ਅਸੁਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ।
ਪਰਸ਼੍ਵਧੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਲੋਪਲੈਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਵਜ੍ਰੋਤ੍ਤਮਕਮ੍ਪਨੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੀਰਸਦ੍ਮਕ੍ਸ਼ਪਣਂ ਸੁਘੋਰਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਦृਢਵੈਰਬਦ੍ਧਮ੍
ਉਥੇ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ, ਪੱਥਰਾਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਵਜਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਡੂੰਘੀ ਵੈਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਿਮਰ੍ਦਤਾਂ ਚ ਪ੍ਰਧਾਵਤਾਂ ਚੈਵ ਵਿਨਿਘ੍ਨਤਾਂ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਬਭੂਵਾਮਰਦਾਨਵਾਨਾਂ ਯੁਗਾਨ੍ਤਕਾਲੇष੍ਵਿਵ ਸਾਗਰਾਣਾਮ੍
ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ, ਟਕਰਾਉਂਦੇ, ਮਾਰਦੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਜੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਵ੍ਰਣੈਰਜਸ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਤਜਂ ਵਮਨ੍ਤਃ ਕੋਪੋਪਰਕ੍ਤਾ ਬਹੁਧਾ ਨਦਨ੍ਤਃ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਾਸ੍ਤੇ ऽਸੁਰਪੁਂਗਵਾਸ਼੍ਚ ਯੁਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚ ਮਹਦੁਦ੍ਗਿਰਨ੍ਤਃ
ਜਖਮਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਖੂਨ ਵਗਦੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ, ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮਾਰ੍ਗਾਃ ਪੁਰੇ ਲੋਹਿਤਕਰ੍ਦਮਾਲਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣੇष੍ਟਕਾਸ੍ਫਾਟਿਕਭਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਰਾਃ ਕृਤਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸੁਖੇਨ ਗਨ੍ਤੁਂ ਛਿਨ੍ਨੋਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਾਙ੍ਘ੍ਰਿਕਰਾਃ ਕਰਾਲਾਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਮੈਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਟੁੱਟੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਇੱਟਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਭਿਆਨਕ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ, ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਪਏ ਹੋਏ, ਰਾਹ ਸੌਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕੋਪਾਵृਤਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ ਤੁ ਤਾਰਕਾਖ੍ਯਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਸਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸਗਿਰਿਰ੍ਨਿਲੀਨਃ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ਣੇ ਦ੍ਵਾਰਵਰਂ ਰਿਰਕ੍ਸ਼ੋ ਰੁਦ੍ਧਂ ਭਵੇਨਾਦ੍ਭੁਤਵਿਕ੍ਰਮੇਣ
ਫਿਰ ਤਾਰਕ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ, ਅਜੋਕੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਗਤਾਂਸ਼੍ਚ ਭੂਤਾਞ੍ ਛਾਤਨ੍ ਮਹਾਨਦ੍ਭੁਤਵੀਰ੍ਯਸਤ੍ਤ੍ਵਃ ਚਚਾਰ ਚਾਪ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗਰ੍ਵਦृਪ੍ਤਃ ਪੁਰਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰਰਾਸ ਘੋਰਮ੍
ਉਥੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਬਲ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਅਭਿਮਾਨੀ, ramparts 'ਤੇ ਆਏ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਕਰਦਾ।
ਤਤਃ ਸ ਦੈਤ੍ਯੋਤ੍ਤਮਪਰ੍ਵਤਾਭੋ ਯਥਾਞ੍ਜਸਾ ਨਾਗ ਇਵਾਭਿਮਤ੍ਤਃ ਨਿਵਾਰਿਤੋ ਰੁਦ੍ਰਰਥਂ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਯਥਾਰ੍ਣਵਃ ਸਰ੍ਪਤਿ ਚਾਤਿਵੇਲਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੈਤ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਦੌੜਿਆ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀ ਹੱਦ 'ਤੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ।
ਸ਼ੇषਃ ਸੁਧਨ੍ਵਾ ਗਿਰਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਦੇਵਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੋ ਯਃ ਸ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਸ਼੍ਚ ਤੇ ਤਾਰਕਾਖ੍ਯਾਭਿਗਤਾ ਗਤਾਜੌ ਕ੍ਸ਼ੋਭਂ ਯਥਾ ਵਾਯੁਵਸ਼ਾਤ੍ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ
ਸ਼ੇਸ਼, ਸੁਧਨਵ, ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਤੇ ਚਾਰ-ਮੁੰਹਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ — ਇਹ ਸਭ, ਤਾਰਕ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਿਲ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਸ਼ੇषੋ ਗਿਰੀਸ਼ਃ ਸਪਿਤਾਮਹੇਸ਼ਸ਼੍ ਚੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ੁਭ੍ਯਮਾਣਃ ਸ ਰਥੇ ऽਮ੍ਬਰਸ੍ਥਃ ਬਿਭੇਦ ਸਂਧੀषੁ ਬਲਾਭਿਪਨ੍ਨਃ ਕੂਜਨ੍ਨਿਨਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਕਰੋਤਿ ਘੋਰਾਨ੍
ਸ਼ੇਸ਼, ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇਵ, ਬਹੁਤ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਏ, ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਰਥ 'ਤੇ ਖੜੇ, ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ।
ਏਕਂ ਤੁ ऋਗ੍ਵੇਦਤੁਰਂਗਮਸ੍ਯ ਪृष੍ਠੇ ਪਦਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵृषਸ੍ਯ ਚੈਕਮ੍ ਤਸ੍ਥੌ ਭਵਃ ਸੋਦ੍ਯਤਬਾਣਚਾਪਃ ਪੁਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਙ੍ਗਸਮੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ
ਭਵ, ਤੀਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਇਕ ਪੈਰ ਰਿਗਵੇਦ-ਘੋੜੇ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ, ਦੂਜਾ ਵੱਛੇ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਖੜਾ ਸੀ।
ਤਦਾ ਭਵਪਦਨ੍ਯਾਸਾਦ੍ ਧਯਸ੍ਯ ਵृषਭਸ੍ਯ ਚ ਪੇਤੁਃ ਸ੍ਤਨਾਸ਼੍ਚ ਦਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਪੀਡਿਤਾਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਵ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਦਬਾਅ ਨਾਲ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਵੱਛੇ ਦੇ ਥਣ ਤੇ ਦੰਦ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ, ਝੜ ਗਏ।
ਤਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਚਾਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਸ੍ਤਨਾ ਦਨ੍ਤਾ ਗਵਾਂ ਤਥਾ ਮੂਢਾਃ ਸਮਭਵਂਸ੍ਤੇਨ ਚਾਦृਸ਼੍ਯਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਥਣ ਤੇ ਦੰਦ ਸੁਸਤ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਐਸੇ ਹੀ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਾਰਕਾਖ੍ਯਸ੍ਤੁ ਭੀਮਾਕ੍ਸ਼ੋ ਰੌਦ੍ਰਰਕ੍ਤਾਨ੍ਤਰੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਿਕੇ ਸੁਸਂਰੁਦ੍ਧੋ ਨਨ੍ਦਿਨਾ ਕੁਲਨਨ੍ਦਿਨਾ
ਤਾਰਕਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਪੂਪਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਨੰਦਿਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਬੜੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਪਰਸ਼੍ਵਧੇਨ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇਨ ਸ ਨਨ੍ਦੀ ਦਾਨਵੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ਤਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਵੈ ਤਕ੍ਸ਼ਾ ਚਨ੍ਦਨਂ ਗਨ੍ਧਦੋ ਯਥਾ
ਫਿਰ ਨੰਦਿਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਫੜ ਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜਹਾਰਾ ਚੰਦਨ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕੱਟਦਾ ਹੈ।
ਪਰਸ਼੍ਵਧਹਤਃ ਸ਼ੂਰਃ ਸ਼ੈਲਾਦਿਃ ਸ਼ਰਭੋ ਯਥਾ ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਖਡ੍ਗਂ ਨਿष੍ਕृष੍ਯ ਤਾਰਕਾਖ੍ਯੋ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਕੁਲ੍ਹਾੜੀ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋਇਆ ਤਾਰਕਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਸੀ, ਪਹਾੜ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵਾਂਗ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਿਰੁੱਧ ਆਪਣੀ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਮ੍ ਆਦਾਯ ਚਿਛੇਦ ਚ ਨਨਾਦ ਚ ਤਤਃ ਸਿਂਹਰਵੋ ਘੋਰਃ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਸ਼੍ਚ ਭੈਰਵਃ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰੈਃ ਕृਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਾਰਕਾਖ੍ਯੇ ਨਿषੂਦਿਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਫੜ ਕੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜਿਆ; ਫਿਰ ਉਥੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵਲੋਂ ਤਾਰਕਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸਿੰਘ ਦੀ ਦਹਾੜ ਤੇ ਭੈੜੀ ਸਾਂਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।
ਪ੍ਰਮਥਾਰਸਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਦਿਤ੍ਰਸ੍ਵਨਮੇਵ ਚ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਥਃ ਸੁਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲਿਂ ਮਯੋ ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਮਥਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੇ ਵਾਜਾ-ਸਾਜਾ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੋਲ ਖੜਾ ਮਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਸਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਬਹੁਵਦਨਵਤਾਂ ਕਿਮੇष ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨਦਤਾਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਭਿਨ੍ਨਸਾਗਰਾਭਃ ਵਦ ਵਚਨਂ ਤਡਿਨ੍ਮਾਲਿਨ੍ ਕਿਂ ਕਿਮ੍ ਏਤਦ੍ਗਣਪਾਲਾ ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਯਯੁਰ੍ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ
ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ੋਰ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮੂੰਹ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਦਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ? ਦੱਸ, ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਕੀ ਗਣਪਾਲਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ?
ਇਤਿ ਮਯਵਚਨਾਙ੍ਕੁਸ਼ਾਰ੍ਦਿਤਸ੍ਤਂ ਤਡਿਨ੍ਮਾਲੀ ਰਵਿਰਿਵਾਂਸ਼ੁਮਾਲੀ ਰਣਸ਼ਿਰਸਿ ਸਮਾਗਤਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਨਿਜਗਾਦੇਦਮ੍ ਅਰਿਂਦਮੋ ऽਤਿਹਰ੍षਾਤ੍
ਮਾਇਆ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਆਇਆ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਯਮਵਰੁਣਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਰੁਦ੍ਰਵੀਰ੍ਯਸ੍ ਤਵ ਯਸ਼ਸੋ ਨਿਧਿਰ੍ਧੀਰ ਤਾਰਕਾਖ੍ਯਃ ਸਕਲਸਮਰਸ਼ੀਰ੍षਪਰ੍ਵਤੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਯੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਯਸ੍ਤਪਤਿ ਹਿ ਤਾਰਕੋ ਗਣੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ
ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਤਾਰਕਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਦਾ ਚੋਟੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।