ਵृषਧ੍ਵਜਾਯ ਮੁਣ੍ਡਾਯ ਜਟਿਨੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣੇ ਤਪ੍ਯਮਾਨਾਯ ਸਲਿਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਯਾਜਿਤਾਯ ਚ
ਬੈਲ ਦੇ ਝੰਡਾ ਵਾਲੇ, ਖੋਪੜੀ ਵਾਲੇ, ਜਟਾ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਅਜਿੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਜੇ ਵਿਸ਼੍ਵਮਾਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤੇ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਯ ਪ੍ਰਭਵੇ ਦਿਵ੍ਯਸ਼ਮ੍ਭਵੇ
ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਅਭਿਗਮ੍ਯਾਯ ਕਾਮ੍ਯਾਯ ਸ੍ਤੁਤ੍ਯਾਯਾਰ੍ਚ੍ਯਾਯ ਸਰ੍ਵਦਾ ਭਕ੍ਤਾਨੁਕਮ੍ਪਿਨੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਸ਼ਤੇ ਯਨ੍ਮਨੋਗਤਮ੍
ਜੋ ਮਿਲਣਯੋਗ, ਚਾਹਵਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਤਕਾਰੀਤ, ਸਦਾ ਪੂਜਣਯੋਗ, ਭਗਤਾਂ 'ਤੇ ਸਦਾ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯੈਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਦੇਵੈਰ੍ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮੁਵਾਚੇਦਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਕ੍ਵ ਭਯਂ ਮਹਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰੀਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਵੱਡਾ ਡਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?'
ਭੋ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵੋ ऽਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰੂਤ ਯਦ੍ਵੋ ਮਨੋਗਤਮ੍ ਤਾਵਦੇਵ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਦੇਯਂ ਮਯਾ ਹਿ ਵਃ
'ਓ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਦੱਸੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੁਝ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ।'
ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਨਿਤਰਾਂ ਸ਼ਂ ਵੈ ਕਰ੍ਤਾਹਂ ਵਿਬੁਧਰ੍षਭਾਃ ਚਰਾਮਿ ਮਹਦਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਯਚ੍ਚਾਪਿ ਪਰਮਂ ਤਪਃ
'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਓ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ। ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।'
ਵਿਦ੍ਵਿष੍ਟਾ ਵੋ ਮਮ ਦ੍ਵਿष੍ਟਾਃ ਕष੍ਟਾਃ ਕष੍ਟਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ ਤੇषਾਮਭਾਵਃ ਸਂਪਾਦ੍ਯੋ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਭਵ ਏਵ ਚ
'ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਜੋ ਕਠਿਨ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਭਵ ਵੱਲੋਂ ਕਰਨਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਦੇਵੇਨ ਪ੍ਰੇਮ੍ਣਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਃ ਸੁਰਾਃ ਰੁਦ੍ਰਮਾਹੁਰ੍ਮਹਾਭਾਗਂ ਭਾਗਾਰ੍ਹਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਭਾਗ ਦੇਣ ਯੋਗ, ਮੰਨਿਆ।
ਭਗਵਂਸ੍ਤੈਸ੍ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਰੌਦ੍ਰਂ ਰੌਦ੍ਰਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ ਅਸੁਰੈਰ੍ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ੍ਮ ਵਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਃ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਮਯੋ ਨਾਮ ਦਿਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਕਲਹਪ੍ਰਿਯਃ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਯੇਨ ਤਦ੍ਦੁਰ੍ਗਂ ਕृਤਂ ਪਾਣ੍ਡੁਰਗੋਪੁਰਮ੍
ਮਾਇਆ ਨਾਮ ਦਾ, ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਝਗੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਾਂਕਾ ਕਿਲਾ ਬਣਾਇਆ ਜਿਸਦੇ ਗੋਪੁਰਾਂ ਫਿੱਕੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹਨ।
ਤਦਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪੁਰਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਦਾਨਵਾ ਵਰਨਿਰ੍ਭਯਾਃ ਬਾਧਨ੍ਤੇ ऽਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਦੇਵ ਪ੍ਰੇष੍ਯਮਸ੍ਵਾਮਿਨਂ ਯਥਾ
ਉਹ ਕਿਲੇ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਰਭੈ ਦਾਨਵ ਸਾਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਭੇਜੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ।
ਉਦ੍ਯਾਨਾਨਿ ਚ ਭਗ੍ਨਾਨਿ ਨਨ੍ਦਨਾਦੀਨਿ ਯਾਨਿ ਚ ਵਰਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸਃ ਸਰ੍ਵਾ ਰਮ੍ਭਾਦ੍ਯਾ ਦਨੁਜੈਰ੍ਹृਤਾਃ
ਨੰਦਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਬਾਗ ਉਜਾੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਰੰਭਾ ਆਦਿ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਹ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗਜਾਃ ਕੁਮੁਦਾਞ੍ਜਨਵਾਮਨਾਃ ਐਰਾਵਤਾਦ੍ਯਾ ਅਪਹृਤਾ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਾਥੀ — ਕੁਮੁਦ, ਅੰਜਨਾ, ਵਾਮਨਾ, ਐਰਾਵਤ ਆਦਿ — ਸਾਰੇ ਹਾਥੀ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਛੀਨ ਲਏ ਹਨ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ!
ਯੇ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਰਥਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਹਰਯੋ ऽਪਹृਤਾਸੁਰੈਃ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਤੇ ਰਥਯੋਗ੍ਯਾਸ੍ਤੁਰਂਗਮਾਃ
ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਵੀ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਲੈ ਲਏ ਹਨ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਰਥਾ ਯੇ ਗਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਸੁ ਯਚ੍ਚ ਨਃ ਤਨ੍ਨੋ ਵ੍ਯਪਹृਤਂ ਦੈਤ੍ਯੈਃ ਸਂਸ਼ਯੋ ਜੀਵਿਤੇ ਪੁਨਃ
ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਜੋ ਵੀ ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਦੌਲਤ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਜਿੰਦਗੀ ਵੀ ਖਤਰੇ 'ਚ ਪੈ ਗਈ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵੈਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪੁਰੋਗਮੈਃ ਉਵਾਚ ਦੇਵਾਨ੍ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਵਰਦੋ ਵृषਵਾਹਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ, ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਵ੍ਯਪਗਚ੍ਛਤੁ ਵੋ ਦੇਵਾ ਮਹਦ੍ਦਾਨਵਜਂ ਭਯਮ੍ ਤਦਹਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਧਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਯਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤਤ੍
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਨਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਾਂ, ਉਹ ਕਰੋ।
ਯਦੀਚ੍ਛਤ ਮਯਾ ਦਗ੍ਧੁਂ ਤਤ੍ਪੁਰਂ ਸਹਮਾਨਵਮ੍ ਰਥਮੌਪਯਿਕਂ ਮਹ੍ਯਂ ਸਜ੍ਜਯਧ੍ਵਂ ਕਿਮਾਸ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵਾਸੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾੜ ਦਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਢੰਗ ਦਾ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ?
ਦਿਗ੍ਵਾਸਸਾ ਤਥੋਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਸਪਿਤਾਮਹਕਾਃ ਸੁਰਾਃ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੇ ਰਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਥ ਬਣਾਇਆ।
ਧਰਾਂ ਕੂਬਰਕੌ ਦ੍ਵੌ ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਚਰਾਵੁਭੌ ਅਧਿष੍ਠਾਨਂ ਸ਼ਿਰੋ ਮੇਰੋਰ੍ ਅਕ੍ਸ਼ੋ ਮਨ੍ਦਰ ਏਵ ਚ
ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਦੋ ਕੁਬੇਰ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹਨ, ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਬਣੇ। ਮੇਰੂ ਦਾ ਸਿਰ ਰਥ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਮੰਦਰਾ ਧੁਰਾ ਬਣਿਆ।
ਚਕ੍ਰੁਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯਂ ਚ ਚਕ੍ਰੇ ਕਾਞ੍ਚਨਰਾਜਤੇ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਂ ਪਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਯਮਪੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਹੀਏ ਬਣਾਇਆ। ਕਾਲੀ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਪੱਖ (ਮਾਸ) ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਪਾਸੇ ਬਣੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ।
ਰਥਨੇਮਿਦ੍ਵਯਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰਃਸਰਾਃ ਆਦਿਦ੍ਵਯਂ ਪਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤ੍ਰਂ ਯਨ੍ਤ੍ਰਮੇਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਨੇਮ (ਕਿਨਾਰੇ) ਬਣਾਏ। ਦੋ ਆਰੰਭ, ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਯੰਤਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਯੰਤਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਏ।
ਕਮ੍ਬਲਾਸ਼੍ਵਤਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਨਾਗਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮਵੇष੍ਟਿਤਮ੍ ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਬੁਧੋ ऽਙ੍ਗਾਰਕ ਏਵ ਚ
ਕੰਬਲਾ ਤੇ ਅਸ਼ਵਤਰਾ, ਦੋ ਸੱਪ, ਰਥ ਨੂੰ ਘੇਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਰਗਵ, ਅੰਗਿਰਸ, ਬੁਧ ਤੇ ਅੰਗਾਰਕ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਸ੍ਤਥਾ ਚਾਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਦੇਵਸਤ੍ਤਮਾਃ ਵਰੂਥਂ ਗਗਨਂ ਚਕ੍ਰੁਸ਼੍ ਚਾਰੁਰੂਪਂ ਰਥਸ੍ਯ ਤੇ
ਸ਼ਨੀ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਥ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਢੱਕਣ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਦਾ ਸੀ।
ਕृਤਂ ਦ੍ਵਿਜਿਹ੍ਵਨਯਨਂ ਤ੍ਰਿਵੇਣੁਂ ਸ਼ਾਤਕੌਮ੍ਭਿਕਮ੍ ਮਣਿਮੁਕ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲੈਸ਼੍ਚ ਵृਤਂ ਹ੍ਯष੍ਟਮੁਖੈਃ ਸੁਰੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋ ਜੀਭਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਵੰਸੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਮਣੀ, ਮੋਤੀ, ਨੀਲਮ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਅਠ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਙ੍ਗਾ ਸਿਨ੍ਧੁਃ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਗਾ ਇਰਾਵਤੀ ਵਿਤਸ੍ਤਾ ਚ ਵਿਪਾਸ਼ਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਗਣ੍ਡਕੀ ਤਥਾ
ਗੰਗਾ, ਸਿੰਧੂ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ, ਇਰਾਵਤੀ, ਵਿਤਸਤ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਯਮੁਨਾ ਤੇ ਗੰਡਕੀ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵਿਕਾ ਚ ਤਥਾ ਚ ਸਰਯੂਰਪਿ ਏਤਾਃ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵੇਣੁਸਂਜ੍ਞਾ ਕृਤਾ ਰਥੇ
ਸਰਸਵਤੀ, ਦੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਸਰਯੂ — ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਰਥ ਉੱਤੇ ਵੇਣੂ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਨਾਗਾਸ੍ ਤੇ ਚ ਵੇਸ਼੍ਯਾਤ੍ਮਕਾਃ ਕृਤਾਃ ਵਾਸੁਕੇਃ ਕੁਲਜਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਰੈਵਤਵਂਸ਼ਜਾਃ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਗ, ਉਹ ਜੋ ਵੇਸ਼ਿਆ ਦੀ ਔਲਾਦ ਹਨ, ਵਾਸੁਕੇ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਅਤੇ ਰੈਵਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਗ —
ਤੇ ਸਰ੍ਪਾ ਦਰ੍ਪਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾਸ਼੍ ਚਾਪਤੂਣੇष੍ਵ੍ ਅਨੂਨਗਾਃ ਅਵਤਸ੍ਥੁਃ ਸ਼ਰਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਜਾਤਿਸ਼ੁਭਾਨਨਾਃ
ਇਹ ਸੱਪ ਗਰੂਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ, ਤੀਰ ਬਣ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਤ ਸਨ।
ਸੁਰਸਾ ਸਰਮਾ ਕਦ੍ਰੂਰ੍ ਵਿਨਤਾ ਸ਼ੁਚਿਰੇਵ ਚ ਤृषਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਾ ਸਰ੍ਵੋਗ੍ਰਾ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਮਸ੍ਤਥਾ
ਸੁਰਸਾ, ਸਰਮਾ, ਕਦਰੂ, ਵਿਨਤਾ, ਸ਼ੁਚੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਾ, ਭੁੱਖ, ਸਰਵੋਗ੍ਰਾ, ਮ੍ਰਿਤਯੁ ਅਤੇ ਸਰਵਸ਼ਮ ਵੀ —