ਭਾਰ੍ਗਵਾਤ੍ਪਾਦਹੀਨਸ਼੍ਚ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵੈ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਪਾਦਹੀਨੌ ਕੇਤੁਵਕ੍ਰਾਵੁਭੌ ਸ੍ਮृਤੌ
ਭਾਰਗਵ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਘੱਟ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੋਂ, ਕੇਤੂ ਤੇ ਵਕ੍ਰ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਘੱਟ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰਮਣ੍ਡਲਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪਾਦਹੀਨਸ੍ਤਯੋਰ੍ਬੁਧਃ ਤਾਰਾਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤੀਹ ਯਾਨਿ ਵੈ
ਫੈਲਾਅ ਤੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ, ਬੁਧ ਦੋਵੇਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ ਘੱਟ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਤਾਰੇ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਸਭ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਬੁਧੇਨ ਸਮਰੂਪਾਣਿ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਤ੍ਤੁ ਵੈ ਤਾਰਾਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਹੀਨਾਨਿ ਤੁ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਰੂਪ ਬੁਧ ਦੇ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਪਰ ਫੈਲਾਅ ਤੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ, ਤਾਰੇ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਚੈਕਮੇਵ ਚ ਸਰ੍ਵੋਪਰਿ ਨਿਸृष੍ਟਾਨਿ ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਤੁ ਤਾਰਕਾਃ
ਪੰਜ ਸੌ, ਚਾਰ ਸੌ, ਤਿੰਨ ਸੌ, ਦੋ ਸੌ ਤੇ ਇੱਕ ਸੌ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਹਨ।
ਯੋਜਨਾਰ੍ਧਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਤੇਭ੍ਯੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਉਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ਤੁ ਯੇ ਤੇषਾਂ ਗ੍ਰਹਾ ਯੇ ਕ੍ਰੂਰਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਾਃ
ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅੱਧਾ ਜੋਜਨ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਹ, ਜਿਹੜੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਤਵਿਕ ਹਨ।
ਸੌਰਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ਵਕ੍ਰੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਮਨ੍ਦਚਾਰਿਣਃ ਤੇਭ੍ਯੋ ऽਧਸ੍ਤਾਤ੍ਤੁ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਮਹਾਗ੍ਰਹਾਃ
ਸੌਰ, ਆੰਗੀਰਸ ਤੇ ਵਕ੍ਰ ਗ੍ਰਹ ਹੌਲੀ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹ ਹਨ।
ਸੋਮਃ ਸੂਰ੍ਯੋ ਬੁਧਸ਼੍ਚੈਵ ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਚੇਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਃ ਯਾਵਨ੍ਤਿ ਚੈਵ ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤਾਵਨ੍ਤਿ ਤਾਰਕਾਃ
ਸੋਮ, ਸੂਰਜ, ਬੁਧ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ—all ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜਿੰਨੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਤਾਰੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤੁ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਵੈ ਸੂਰ੍ਯੋ ऽਧਸ੍ਤਾਤ੍ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਮਣ੍ਡਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚਰਤੇ ਸ਼ਸ਼ੀ
ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਹੇਠਾਂ ਵੱਡਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਚੰਦ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲਂ ਚਾਪਿ ਸੋਮਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਬੁਧਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਬੁਧਾਚ੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਤੁ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਚੰਦ ਦੇ ਉਪਰ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਬੁਧ ਹੈ, ਤੇ ਬੁਧ ਤੋਂ ਉਪਰ ਭਾਰਗਵ ਹੈ।
ਵਕ੍ਰਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਗਵਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਕ੍ਰਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਨੈਸ਼੍ਚਰਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯੋਪਰਿ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਭਾਰਗਵ ਤੋਂ ਉਪਰ ਵਕ੍ਰ ਹੈ; ਵਕ੍ਰ ਤੋਂ ਉਪਰ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਉਪਰ ਖੜਾ ਹੈ।
ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਾਤ੍ਤਥਾ ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਭ੍ਯੋ ਧ੍ਰੁਵਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸਮਸ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਧ੍ਰੁਵੇ
ਸ਼ਨੈਸ਼ਚਰ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸਤ੍ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਹੈ; ਸਤ੍ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਉਪਰ ਧ੍ਰੁਵ ਹੈ, ਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਉਪਰ ਪੂਰਾ ਸਵਰਗ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣੇषੁ ਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤੇषੁ ਚ ਗ੍ਰਹਾਨ੍ਤਰਮ੍ ਅਥੈਕੈਕਮ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਣ੍ਡਲਾਤ੍
ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਯੋਜਨਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ, ਹਰ ਗ੍ਰਹ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਉਪਰ-ਉਪਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਾਰਾਗ੍ਰਹਾਨ੍ਤਰਾਣਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ ਉਪਰ੍ਯੁਪਰ੍ਯਧਿष੍ਠਿਤਮ੍ ਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯੌ ਚ ਦਿਵਿ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਤੇਜਸਾ
ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਥਾਨ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਉਪਰ-ਉਪਰ ਬਣੇ ਹਨ; ਗ੍ਰਹ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇषੁ ਚ ਯੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਿਯਤਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਰ੍ਕਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾ ਨੀਚੋਚ੍ਚਗृਹਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਉਹ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਨਿਯਤ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਤੇ ਨੀਵਾਂ ਘਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮਾਗਮੇ ਚ ਭੇਦੇ ਚ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੁਗਪਤ੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਹ੍ਯੇਵਂ ਯੁਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਮਿਲਦੇ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ।
ਅਸਂਕਰੇਣ ਵਿਜ੍ਞੇਯਸ੍ ਤੇषਾਂ ਯੋਗਸ੍ਤੁ ਵੈ ਬੁਧੈਃ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸਂਨਿਵੇਸ਼ੋ ਵੈ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚ ਯਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਇਥੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੋਤੀਆਂ ਦੀ ਇਹੀ ਬਣਾਵਟ ਹੈ।
ਦ੍ਵੀਪਾਨਾਮੁਦਧੀਨਾਂ ਚ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਚ ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਯੇ ਚ ਤੇषੁ ਵਸਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਦਵੀਪਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਵਰਸ਼ਾਂ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ—
ਇਤ੍ਯੇषੋ ऽਰ੍ਕਵਸ਼ੇਨੈਵ ਸਂਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਤੁ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਮ੍ ਆਵਰ੍ਤਃ ਸਾਨ੍ਤਰੋ ਮਧ੍ਯੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਧ੍ਰੁਵਾਤ੍ਤੁ ਸ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜੋਤੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਬਣਾਵਟ ਬਣੀ ਹੈ; ਇਹ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰ ਘਣਾ ਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤੇषੁ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੋ ਵृਤ੍ਤਾਕਾਰ ਇਵੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ ਲੋਕਸਂਵ੍ਯਵਹਾਰਾਰ੍ਥਮ੍ ਈਸ਼੍ਵਰੇਣ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੇ, ਗੋਲ ਤੇ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚਲਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਾਦੌ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ऽਸੌ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ਇਤ੍ਯੇष ਸਂਨਿਵੇਸ਼ੋ ਵੈ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜ੍ਯੋਤਿਰਾਤ੍ਮਕਃ
ਕਲਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਇਹ ਬਣਾਵਟ ਰਚੀ; ਇਹ ਸਭ ਜੋਤਿ-ਸਰੂਪ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਯ ਪਰਿਣਾਹੋ ऽਸ੍ਯ ਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਤੇषਾਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਨ ਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ ਗਤਾਗਤਂ ਮਨੁष੍ਯੇਣ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਮਾਂਸਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਇਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਤੇ ਪਸਾਰ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੋਤੀਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
ਕਥਂ ਜਗਾਮ ਭਗਵਾਨ੍ ਪੁਰਾਰਿਤ੍ਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ਦਦਾਹ ਚ ਕਥਂ ਦੇਵਸ੍ ਤਨ੍ਨੋ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਵਦ
ਭਗਵਾਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕਿਵੇਂ ਪੁਰਾਰਿ ਬਣੇ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸਾੜੇ? ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਪृਚ੍ਛਾਮਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਬਹੁਮਾਨਾਤ੍ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਤਦ੍ਯਥਾ ਦੁਰ੍ਗਂ ਮਯਮਾਯਾਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ ਦੇਵੇਨੈਕੇषੁਣਾ ਦਗ੍ਧਂ ਤਥਾ ਨੋ ਵਦ ਮਾਨਦ
ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ: ਮਾਇਆ ਜਾਦੂਗਰ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਤ੍ਰਿਪੁਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸਾੜਿਆ? ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਦੇਵੋ ਯਥਾ ਦਾਰਿਤਵਾਨ੍ ਭਵਃ ਮਯੋ ਨਾਮ ਮਹਾਮਾਯੋ ਮਾਯਾਨਾਂ ਜਨਕੋ ऽਸੁਰਃ
ਸੁਣੋ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ: ਮਾਇਆ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਜਾਦੂਗਰ ਤੇ ਮਾਇਆਵਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਸੁਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਜਿਤਃ ਸ ਤੁ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਤਤਾਪ ਪਰਮਂ ਤਪਃ ਤਪਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤੁ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦੈਤ੍ਯਾਵਨ੍ਯਾਵਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਕृਤ੍ਯਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਤੇਪਤੁਃ ਪਰਮਂ ਤਪਃ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੀ ਚ ਬਲਵਾਂਸ੍ ਤਾਰਕਾਖ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਵੀ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਾਰਕ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਮਯਤੇਜਃਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੌ ਤੇਪਤੁਰ੍ਮਯਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਗੌ ਲੋਕਾ ਇਵ ਯਥਾ ਮੂਰ੍ਤਾਸ੍ ਤ੍ਰਯਸ੍ ਤ੍ਰਯ ਇਵਾਗ੍ਨਯਃ
ਮਾਇਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਸਨ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ।
ਲੋਕਤ੍ਰਯਂ ਤਾਪਯਨ੍ਤਸ੍ ਤੇ ਤੇਪੁਰ੍ਦਾਨਵਾਸ੍ਤਪਃ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਜਲਸ਼ਯ੍ਯਾਸੁ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਪਞ੍ਚਤਪੇ ਤਥਾ
ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ—ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਕੇ, ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਸਹਿ ਕੇ।
ਵਰ੍षਾਸੁ ਚ ਤਥਾਕਾਸ਼ੇ ਕ੍ਸ਼ਪਯਨ੍ਤਸ੍ਤਨੂਃ ਪ੍ਰਿਯਾਃ ਸੇਵਾਨਾਃ ਫਲਮੂਲਾਨਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚ ਜਲਾਨਿ ਚ
ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਖੁੱਲੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਘਿਸਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਸੇਵਕਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰੇ ਫਲ, ਜੜਾਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਅਨ੍ਯਦਾਚਰਿਤਾਹਾਰਾਃ ਪਙ੍ਕੇਨਾਚਿਤਵਲ੍ਕਲਾਃ ਮਗ੍ਨਾਃ ਸ਼ੈਵਾਲਪਙ੍ਕੇषੁ ਵਿਮਲਾਵਿਮਲੇषੁ ਚ
ਹੋਰ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਖਾਣਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਖਾ ਲੈਂਦੇ। ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਛਾਲਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸਾਫ ਜਾਂ ਗੰਦਲੇ ਪੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ।