ਏਤੇ ਵਾਹਾ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਵੈ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਰਥੈਃ ਸਹ ਸਰ੍ਵੇ ਧ੍ਰੁਵੇ ਨਿਬਦ੍ਧਾਸ੍ਤੇ ਨਿਬਦ੍ਧਾ ਵਾਤਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਤੇ ਰਥ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਏਤੇ ਵੈ ਭ੍ਰਾਮ੍ਯਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਯਥਾਯੋਗਂ ਵਹਨ੍ਤਿ ਵੈ ਵਾਯ ਯਾਭਿਰਦृਸ਼੍ਯਾਭਿਃ ਪ੍ਰਬਦ੍ਧਾ ਵਾਤਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਹਨ, ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਬਦ੍ਧਾਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹਾ ਦਿਵਿ ਯਾਵਤ੍ਤਮਨੁਪਰ੍ਯੇਤਿ ਧ੍ਰੁਵਂ ਚ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਗਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ ਦੀ ਪੀਛ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਨਦ੍ਯੁਦਕੇ ਨੋਸ੍ਤੁ ਉਦਕੇਨ ਸਹੋਹ੍ਯਤੇ ਤਥਾ ਦੇਵਗृਹਾਣਿ ਸ੍ਯੁਰ੍ ਉਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਾਤਰਂਹਸਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਦੇਵਗृਹਾ ਇਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਕੜ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਰਾਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ ਤਾਵਨ੍ਤੋ ऽਸ੍ਯ ਮਰੀਚਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਧ੍ਰੁਵਨਿਬਦ੍ਧਾਸ੍ਤਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਯੋ ਭ੍ਰਾਮਯਨ੍ਤਿ ਚ
ਜਿੰਨੇ ਤਾਰੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੇ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤੈਲਪੀਡਂ ਯਥਾ ਚਕ੍ਰਂ ਭ੍ਰਮਤੇ ਭ੍ਰਾਮਯਨ੍ਤਿ ਵੈ ਤਥਾ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਿ ਜ੍ਯੋਤੀਂषਿ ਵਾਤਬਦ੍ਧਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਲ ਲੱਗਾ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰ ਚੱਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਚਾਨਣ ਵਾਲੇ ਪਵਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਅਲਾਤਚਕ੍ਰਵਦ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਵਾਤਚਕ੍ਰੇਰਿਤਾਨਿ ਤੁ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਵਹਤੇ ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਵਹਸ੍ਤੇਨ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਹ ਅਲਾਤ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਹਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਹਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਧ੍ਰੁਵੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤੋ ऽਸੌ ਭ੍ਰਮਤੇ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਗਣਃ ਏष ਤਾਰਾਮਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰੇ ਧ੍ਰੁਵੋ ਦਿਵਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧ੍ਰੂ ਤਾਰੇ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸਤੰਭ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਹ੍ਨਾ ਕੁਰੁਤੇ ਪਾਪਂ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਸ਼ਿ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਾ ਯਾਵਤ੍ਯਸ੍ਤਾਰਕਾਸ੍ਤੁ ਤਾਃ
ਜੋ ਪਾਪ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਤਾਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍षਾਣਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜੀਵੇਤ ਤਾਵਦੇਵਾਧਿਕਾਨਿ ਤੁ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾਕृਤਿਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗੇਨ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜਿੰਨੇ ਸਾਲ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾ ਦੀ ਰੂਪ-ਰਚਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ।
ਉਤ੍ਤਾਨਪਾਦਸ੍ਤਸ੍ਯਾਥ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸੋਤ੍ਤਰੋ ਹਨੁਃ ਯਜ੍ਞੋ ऽਧਰਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਧਰ੍ਮੋ ਮੂਰ੍ਧਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਤਤਾਨਪਾਦ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਜਬੜੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਯਜਨੋ ਹੇਠਲੀ ਜਬੜੀ ਹੈ; ਧਰਮ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹृਦਿ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸਾਧ੍ਯਾ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਪੂਰ੍ਵਪਾਦਯੋਃ ਵਰੁਣਸ਼੍ਚਾਰ੍ਯਮਾ ਚੈਵ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਤਸ੍ਯ ਸਕ੍ਥਿਨੀ
ਨਾਰਾਇਣ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸਾਧਿਆ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗਲੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਹਨ, ਵਰੁਣ ਤੇ ਆਰਯਮਾਨ ਪਿੱਛਲੇ ਰਾਨਾਂ 'ਤੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਸ਼੍ਨੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਮਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾਪਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ਪੁਚ੍ਛੇ ऽਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮਰੀਚਿਃ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਸੰਵਤਸਰ ਉਸ ਦੇ ਜਨਨ ਅੰਗ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਨੁਸ 'ਤੇ ਹੈ; ਪੁੱਛ 'ਤੇ ਅਗਨਿ, ਮਹਿੰਦਰ, ਮਰੀਚੀ, ਕਸ਼ਯਪ ਤੇ ਧ੍ਰੂ ਹਨ।
ਏष ਤਾਰਾਮਯਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭੋ ਨਾਸ੍ਤਮੇਤਿ ਨ ਵੋਦਯਮ੍ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰਹਾਸ੍ਤਾਰਾਗਣੈਃ ਸਹ
ਇਹ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸਤੰਭ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਉਗਦਾ ਹੈ, ਨਕਸ਼ਤਰ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ।
ਤਨ੍ਮੁਖਾਭਿਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰਭੂਤਾ ਦਿਵਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਧ੍ਰੁਵੇਣਾਧਿष੍ਠਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਧ੍ਰੁਵਮੇਵ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਹਨ, ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰਿਯਾਨ੍ਤਿ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਮੇਢੀਭੂਤਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਦਿਵਿ ਆਗ੍ਨੀਧ੍ਰਕਾਸ਼੍ਯਪਾਨਾਂ ਤੁ ਤੇषਾਂ ਸ ਪਰਮੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਉਹ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੰਭ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਤੇ ਕਾਸ਼ਯਪ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧ੍ਰੁਵ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵ ਭ੍ਰਮਤ੍ਯੇष ਮੇਰੋਰਨ੍ਤਰਮੂਰ੍ਧਨਿ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚਕ੍ਰਮਾਦਾਯ ਆਕਰ੍षਂਸ੍ਤਮਧੋਮੁਖਃ ਮੇਰੁਮਾਲੋਕਯਨ੍ਨੇਵ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਇਹ ਇੱਕ ਹੀ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਸਿਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੂ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਦੇਤਦ੍ਭਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषਤਃ ਕਥਂ ਦੇਵਗृਹਾਣਿ ਸ੍ਯੁਃ ਪੁਨਰ੍ਜ੍ਯੋਤੀਂषਿ ਵਰ੍ਣਯ
ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਲਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਹਨ? ਫਿਰ ਚਾਨਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋਰ੍ਗਤਿਮ੍ ਯਥਾ ਦੇਵਗृਹਾਣਿ ਸ੍ਯੁਃ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋਸ੍ਤਥਾ
ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ—ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਾਲ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਕਿਵੇਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਲਈ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨੇਰ੍ਵ੍ਯੁष੍ਟੌ ਰਜਨ੍ਯਾਂ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਵ੍ਯਕ੍ਤਯੋਨਿਨਾ ਅਵ੍ਯਾਕृਤਮਿਦਂ ਤ੍ਵਾਸੀਨ੍ ਨੈਸ਼ੇਨ ਤਮਸਾ ਵृਤਮ੍
ਅੱਗ ਦੀ ਉਗਣ ਵੇਲੇ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਅਜੋਣੀ ਸੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ।
ਚਤੁਰ੍ਭੂਤਾਵਸ਼ਿष੍ਟੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਮਧਿष੍ਠਿਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਲੋਕਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਸਾਧਕਃ
ਜਦੋਂ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਤੱਤ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਆਪ-ਉਪਜੀ ਪ੍ਰਭੂ ਉਥੇ ਸੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖਦ੍ਯੋਤਰੂਪੀ ਵਿਚਰਨ੍ਨ੍ ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਂ ਵ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਗ੍ਨਿਂ ਕਲ੍ਪਕਾਲਾਦਾਵ੍ ਅਪਃ ਪृਥ੍ਵੀਂ ਚ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਚਮਕਦਾਰ ਅੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਪਜਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਸੀ; ਚੱਕਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਸਂਭृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ਤੁਲ੍ਯੋ ऽਭਵਤ੍ਪੁਨਃ ਪਾਚਕੋ ਯਸ੍ਤੁ ਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ਸੋ ऽਗ੍ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਚਾਨਣ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ: ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਅੱਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚਾਸੌ ਤਪਤੇ ਸੂਰ੍ਯੇ ਸ਼ੁਚਿਰਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ ਵੈਦ੍ਯੁਤੋ ਜਾਠਰਃ ਸੌਮ੍ਯੋ ਵੈਦ੍ਯੁਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਬਿਨ੍ਧਨਃ
ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਬਿਜਲੀ, ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ, ਚੰਦ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਇੰਧਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵੀ ਅੱਗ ਹੀ ਹੈ।
ਤੇਜੋਭਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵਾਪ੍ਯਨਿਨ੍ਧਨਃ ਕਾष੍ਠੇਨ੍ਧਨਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯਃ ਸੋ ऽਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ ਪਾਵਕਃ
ਕੁਝ ਅੱਗ ਚਮਕ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਇੰਧਨ ਦੇ; ਲੱਕੜ ਮਲ ਕੇ ਬਣੀ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਿष੍ਮਾਨ੍ਪਚਨੋ ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤੁ ਨਿष੍ਪ੍ਰਭਃ ਸੌਮ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਃ ਯਸ਼੍ਚਾਸੌ ਮਣ੍ਡਲੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਨਿਰੂष੍ਮਾ ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਜਿਸ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਲਪਟਾਂ ਹਨ ਤੇ ਜੋ ਪਕਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਨਹੀਂ, ਚੰਦ ਵਾਲਾ ਲਕੜ ਹੈ; ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਗੋਲ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਚਮਕਦੀ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਭਾ ਸੌਰੀ ਤੁ ਪਾਦੇਨ ਅਸ੍ਤਂ ਯਾਤਿ ਦਿਵਾਕਰੇ ਅਗ੍ਨਿਮਾਵਿਸ਼ਤੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤਸ੍ਮਾਦਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਅਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਉਦਿਤੇ ਤੁ ਪੁਨਃ ਸੂਰ੍ਯੇ ਊष੍ਮਾਗ੍ਨੇਸ੍ਤੁ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਪਾਦੇਨ ਤੇਜਸਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨੇਸ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਂਤਪਤੇ ਦਿਵਾ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੁੜ ਉਗਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਦੀ ਗਰਮੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰਾਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਪਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼੍ਯਂ ਚ ਤਥੌष੍ਣ੍ਯਂ ਚ ਸੌਰ੍ਯਾਗ੍ਨੇਯੇ ਤੁ ਤੇਜਸੀ ਪਰਸ੍ਪਰਾਨੁਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਦ੍ ਆਪ੍ਯਾਯੇਤੇ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍
ਚਾਨਣ ਤੇ ਗਰਮੀ, ਸੂਰਜੀ ਤੇ ਅੱਗੀ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਰੇ ਚੈਵ ਭੂਮ੍ਯਰ੍ਧੇ ਤਥਾ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਪੁਨਃ ਸੂਰ੍ਯੇ ਰਾਤ੍ਰਿਰਾਵਿਸ਼ਤੇ ਹ੍ਯ੍ ਅਪਃ
ਭੂਮੀ ਦੇ ਉੱਤਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਇਥੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੁੜ ਉਗਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।