ਆਪੂਰ੍ਯਤੇ ਪਰੋ ਭਾਗਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਤੁ ਅਹਃਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਤਤਃ ਪੀਤਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸੋਮਂ ਯੁਪਗਦ੍ਵ੍ਯਾਪਯਨ੍ ਰਵਿਃ
ਸੋਮ ਦਾ ਉਪਰਲਾ ਭਾਗ ਹਰ ਦਿਨ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਯੂਪ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਸੋਮ ਦੀ ਘਟਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੀਤਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਾਹਂ ਚ ਰਸ਼੍ਮਿਨੈਕੇਨ ਭਾਸ੍ਕਰਃ ਆਪੂਰਯਨ੍ਦਦੌ ਤੇਨ ਭਾਗਂ ਭਾਗਮਹਃਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ, ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਸੋਮ ਨੂੰ ਪੀਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਹਰ ਦਿਨ, ਭਾਗ-ਭਾਗ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਰਦਾ ਹੈ।
ਸੁषੁਮ੍ਨਾਪ੍ਯਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੈ ਕਲਾਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧ੍ਰਸਨ੍ਤਿ ਵੈ ਕृष੍ਣੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਹ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤਿ ਚ
ਜਦ ਸੁਸ਼ੁੰਨਾ ਸਮੇਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚਿੱਟੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਲਾਵਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਭਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸੂਰ੍ਯਵੀਰ੍ਯੇਣ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯਤੇ ਤਨੁਃ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਸ਼ੁਕ੍ਲਃ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮਣ੍ਡਲਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚੰਦ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮੁੜ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ ਚਿੱਟਾ, ਪੂਰਾ ਚੰਦ ਮੰਡਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮਾਪ੍ਯਾਯਤੇ ਸੋਮਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇष੍ਵਹਃਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਬਹੁਲਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੋਮ ਚਿੱਟੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਮੁੜ ਭਰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਤਕ।
ਅਪਾਂ ਸਾਰਮਯਸ੍ਯੇਨ੍ਦੋ ਰਸਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਕਸ੍ਯ ਚ ਪਿਬਨ੍ਤ੍ਯਮ੍ਬੁਮਯਂ ਦੇਵਾ ਮਧੁ ਸੌਮ੍ਯਂ ਤਥਾਮृਤਮ੍
ਦੇਵਤਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰਵੱਤ, ਜੋ ਪੂਰਾ ਸੋਮ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਮਿੱਠਾ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਅਮਰ ਹੈ, ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਭृਤਂ ਤ੍ਵਰ੍ਧਮਾਸੇਨ ਅਮृਤਂ ਸੂਰ੍ਯਤੇਜਸਾ ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮਾਗਤਂ ਸੋਮਂ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮੁਪਾਸਤੇ
ਅਮ੍ਰਿਤ, ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਲੱਭਦੇ ਹਨ।
ਏਕਰਾਤ੍ਰਂ ਸੁਰਾਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪਿਤृਭਿਰृषਿਭਿਸ਼੍ਚ ਵੈ ਸੋਮਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ਾਦੌ ਭਾਸ੍ਕਰਾਭਿਮੁਖਸ੍ਯ ਵੈ
ਇੱਕ ਰਾਤ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਦੇਵਤਾ ਸੋਮ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਹ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਪਰੇ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਪੀਯਮਾਨਕਲਾਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਛਤਾਨਿ ਤੁ
ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਘਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੁੱਲ ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ (ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ) ਹਨ।
ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦੇਵਾਃ ਸੋਮਂ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਵੈ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਪੀਯਮਾਨਸ੍ਯ ਕृष੍ਣੇ ਵਰ੍ਧਨ੍ਤਿ ਤਾਃ ਕਲਾਃ
ਦੇਵਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ ਤਿੰਨਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਚੱਕਰਾਂ ਲਈ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਪੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੀਯਨ੍ਤੇ ਚ ਤਾਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਃ ਕृष੍ਣਾ ਹ੍ਯਾਪ੍ਯਾਯਯਨ੍ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਦਿਨਕ੍ਰਮਾਤ੍ਪੀਤੇ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿਸ਼ਾਕਰੇ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਘਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
ਪੀਤ੍ਵਾਰ੍ਧਮਾਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਸੁਰਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੋਪਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਨਿਸ਼ਾਕਰਮ੍
ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਪੀ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਿਤਰ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ੇ ਭਾਗੇ ਕਿਂਚਿਚ੍ਛੇषੇ ਨਿਸ਼ਾਕਰੇ ਤਤੋ ऽਪਰਾਹ੍ਣੇ ਪਿਤਰੋ ਜਘਨ੍ਯਦਿਵਸੇ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਪੰਦਰਵੇਂ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਦੇ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਪਿਤਰ ਫਿਰ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਕਲਂ ਕਾਲਂ ਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਕਲਾਸ੍ਤੁ ਯਾਃ ਵਿਨਿਃਸृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਗਭਸ੍ਤਿਭ੍ਯਸ੍ਤਦਾਮृਤਮ੍
ਉਹ ਦੋ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਕਲਾਵਾਂ ਬਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿੱਠੀ ਵਜੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਰ੍ਧਮਾਸਸਮਾਪ੍ਤੌ ਤੁ ਪੀਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੇ ऽਮृਤਮ੍ ਸੌਮ੍ਯਾ ਬਰ੍ਹਿषਦਸ਼੍ਚੈਵ ਅਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਮਿੱਠੀ ਨਾਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਸੌਮਯ, ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਤੇ ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤਤ ਪਿਤਰ ਹਨ।
ਕਾਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁ ਯੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪਿਤਰਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਕਾਵ੍ਯਾਃ ਪਞ੍ਚਾਬ੍ਦਾ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਤੇ ਜੋ ਕਾਵ੍ਯ ਪਿਤਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਾਰੇ—ਤੇ ਕਾਵ੍ਯ ਪਿਤਰ ਜੋ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ।
ਸੌਮ੍ਯਾਃ ਸੁਤਪਸੋ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸੌਮ੍ਯਾ ਬਰ੍ਹਿषਦਸ੍ਤਥਾ ਅਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾਸ੍ ਤ੍ਰਯਸ਼੍ਚੈਵ ਪਿਤृਸਰ੍ਗਸ੍ਥਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸੌਮਯ ਪਿਤਰ ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੌਮਯ ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਵੀ; ਤਿੰਨ ਅਗਨਿਸ਼ਵਾਤਤ ਪਿਤਰ ਵੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ।
ਪਿਤृਭਿਃ ਪੀਯਮਾਨਾਯਾਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਵੈ ਕਲਾਮ੍ ਯਾਵਚ੍ਚ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਭਾਗਃ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਸ੍ਤੁ ਸਃ
ਜਦ ਪਿਤਰ ਪੰਦਰਵੇਂ ਦਿਨ ਦੀ ਕਲਾ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੰਨਾ ਸਮੇਂ ਉਹ ਘਟਦੀ ਰਹੇ, ਉਹ ਭਾਗ ਪੰਦਰਵਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਤਸ੍ਯ ਅਨ੍ਤਰਾ ਪੂਰ੍ਯਤੇ ਪਰਃ ਵृਦ੍ਧਿਕ੍ਸ਼ਯੌ ਵੈ ਪਕ੍ਸ਼ਾਦੌ षੋਡਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਮृਤੌ ਏਵਂ ਸੂਰ੍ਯਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਯਵृਦ੍ਧੀ ਨਿਸ਼ਾਕਰੇ
ਅਮਾਵੱਸ ਨੂੰ ਵੀ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਭਾਗ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵਧਣਾ-ਘਟਣਾ ਪੱਖ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੋਲਵੇਂ ਦਿਨ ਚੰਦ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਤ ਦੇ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਤੇ ਘਟਾਓ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਾਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਸ੍ਤੁ ਰਥਂ ਪੁਨਃ ਅਥ ਤੇਜੋਮਯਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰਃ ਸੋਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਰਥਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਭਾਨੁ (ਰਾਹੂ) ਦਾ ਰਥ; ਫਿਰ ਸੋਮਪੁਤ੍ਰ ਦਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਰਥ।
ਯੁਕ੍ਤੋ ਹਯੈਃ ਪਿਸ਼ਙ੍ਗਸ੍ਤੁ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ ਵਾਤਰਂਹਸੈਃ ਸ਼੍ਵੇਤਃ ਪਿਸ਼ਙ੍ਗਃ ਸਾਰਙ੍ਗੋ ਨੀਲਃ ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਵਿਲੋਹਿਤਃ
ਇਹ ਦਸ ਪੀਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ: ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ, ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ, ਨੀਲੇ, ਕਾਲੇ ਤੇ ਲਾਲੀਏ।
ਸ਼੍ਵੇਤਸ਼੍ਚ ਹਰਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਪृषਤੋ ਵृष੍ਣਿਰੇਵ ਚ ਦਸ਼ਭਿਸ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗੈਰ੍ ਉਤ੍ਤਮੈਰ੍ਵਾਤਸਮ੍ਭਵੈਃ
ਚਿੱਟੇ, ਹਰੇ, ਚਿੱਟੇ-ਕਾਲੇ, ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ—ਇਹ ਦਸ ਉੱਚੇ, ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਉਸ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ਭੌਮਰਥਸ਼੍ਚਾਪਿ ਅष੍ਟਾਙ੍ਗਃ ਕਾਞ੍ਚਨਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਅष੍ਟਭਿਰ੍ ਲੋਹਿਤੈਰਸ਼੍ਵੈਃ ਸਧ੍ਵਜੈਰ੍ ਅਗ੍ਨਿਸਮ੍ਭਵੈਃ ਸਰ੍ਪਤੇ ऽਸੌ ਕੁਮਾਰੋ ਵੈ ऋਜੁਵਕ੍ਰਾਨੁਵਕ੍ਰਗਃ
ਫਿਰ ਭੂਮਾਰਥ (ਮੰਗਲ) ਦਾ ਰਥ ਵੀ ਅਠ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਠ ਲਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮੇ; ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿੱਧਾ, ਵਕਰਾ ਤੇ ਉਲਟਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਅਤਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਗੌਰਾਸ਼੍ਵੇਨ ਤੁ ਰੌਕ੍ਮੇਣ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੇਨ ਵਿਸਰ੍ਪਤਿ
ਫਿਰ, ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਅਚਾਰਯ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਹਨ, ਪੀਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ 'ਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਯੁਕ੍ਤੇਨਾष੍ਟਾਭਿਰਸ਼੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਧ੍ਵਜੈਰਗ੍ਨਿਸਮੁਦ੍ਭਵੈਃ ਅਬ੍ਦਂ ਵਸਤਿ ਯੋ ਰਾਸ਼ੌ ਸ੍ਵਦਿਸ਼ਂ ਤੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਅਠ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਯੁਕ੍ਤੇਨਾष੍ਟਾਭਿਰ੍ ਅਸ਼੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਸਧ੍ਵਜੈਰਗ੍ਨਿਸਂਨਿਭੈਃ ਰਥੇਨ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਵੇਗੇਣ ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਤੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਅਠ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕਰ) ਉਸ ਰਥ 'ਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰੋ ऽਪ੍ਯਸ਼੍ਵੈਃ ਸਬਲੈਰ੍ ਵਾਤਰਂਹਸੈਃ ਕਾਰ੍ष੍ਣਾਯਸਂ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਂ ਯਾਤ੍ਯਸੌ ਸ਼ਨਿਃ
ਫਿਰ ਸ਼ਨੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਾਲੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਸ੍ਤੁ ਯਥਾष੍ਟਾਸ਼੍ਵਾਃ ਕृष੍ਣਾ ਵੈ ਵਾਤਰਂਹਸਃ ਰਥਂ ਤਮੋਮਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵਹਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸੁਦਂਸ਼ਿਤਾਃ
ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਅੱਠ ਕਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ, ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰਥ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ।
ਆਦਿਤ੍ਯਨਿਲਯੋ ਰਾਹੁਃ ਸੋਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਰ੍ਵਸੁ ਆਦਿਤ੍ਯਮੇਤਿ ਸੋਮਾਚ੍ਚ ਤਮਸੋ ऽਨ੍ਤੇषੁ ਪਰ੍ਵਸੁ
ਰਾਹੂ, ਜੋ ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੱਖਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਉਹ ਚੰਦ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹਨੇਰੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕੇਤੁਮਤਸ੍ਤ੍ਵਸ਼੍ਵਾ ਅष੍ਟੌ ਤੇ ਵਾਤਰਂਹਸਃ ਪਲਾਲਧੂਮਵਰ੍ਣਾਭਾਃ ਕ੍ਸ਼ਾਮਦੇਹਾਃ ਸੁਦਾਰੁਣਾਃ
ਫਿਰ ਕੇਤੁਮਤ ਦੇ ਅੱਠ ਘੋੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪਤਲੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਪਾਲੇ ਦੀ ਧੂੰਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ।