ਕਾष੍ਠਾਗਤਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਬੋਧਤ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਪਕ੍ਰਮੇ ਸੂਰ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੇषੁਰਿਵ ਸਰ੍ਪਤਿ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚਕ੍ਰਮਾਦਾਯ ਸਤਤਂ ਪਰਿਗਚ੍ਛਤਿ ਮਧ੍ਯਗਸ਼੍ਚਾਮਰਾਵਤ੍ਯਾਂ ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਹ ਚਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲੈ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਸੂਰਜ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਸਂਯਮਨੇ ਉਦ੍ਯਨ੍ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸੁषਾਯਾਮਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਚ
ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੁਾ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਭਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਸਂਯਮਨੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤੁ ਰਵਿਰ੍ਯਦਾ ਸੁषਾਯਾਮਥ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਮ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਸ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦ ਦਪਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਮਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਂ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰ੍ਯਾਮਸ੍ਤਮੇਵ ਚ ਸੁषਾਯਾਮਥ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਂ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤੁ ਰਵਿਰ੍ਯਦਾ
ਵਿਭਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੁਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦ ਦਪਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਂ ਸੋਮਪੁਰ੍ਯਾਮ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਵਿਭਾਵਸੁਃ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਮਰਾਵਤ੍ਯਾਮ੍ ਉਦ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਵਿਭਾਵਰੀ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੈ; ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਂ ਸਂਯਮਨੇ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਮਸ੍ਤਮੇਤਿ ਚ ਸ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਪਰ੍ਯੇਤਿ ਭਾਨੁਰਾਲਾਤਚਕ੍ਰਵਤ੍
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ਵੈ ਭ੍ਰਮਮਾਣਾਨਿ ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਚਰਤੇ ਰਵਿਃ ਏਵਂ ਚਤੁਰ੍षੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ਤੇषੁ ਸਰ੍ਪਤਿ
ਸੂਰਜ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਰ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯੇ ਵਾਸਾਵ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਚਾਪਰਾਹ੍ਣੇ ਚ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਵੌ ਦੇਵਾਲਯੌ ਤੁ ਸਃ
ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਗਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ, ਉਹ ਦੋ ਦੋ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਤਤ੍ਯੇਕਂ ਤੁ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਭਾਭਿਰੇਵ ਚ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ ਉਦਿਤੋ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾਭਿਰ੍ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤਪਤੇ ਰਵਿਃ
ਦਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਤੇ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਗ ਕੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੈ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਹ੍ਰਸਨ੍ਤੀਭਿਰ੍ ਗੋਭਿਰਸ੍ਤਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸ੍ਮृਤੇ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰੇ ਤੁ ਵੈ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਗਾਂਵਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਤ ਹੋਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਦृਕ੍ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਤਪਤਿ ਯਾਦृਕ੍ਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਃ ਯਤ੍ਰੋਦਯਸ੍ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਤੇषਾਂ ਸ ਉਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਉਗਣਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਗਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਂ ਗਚ੍ਛਤੇ ਯਤ੍ਰ ਤੇषਾਮਸ੍ਤਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੁਤ੍ਤਰੇ ਮੇਰੁਰ੍ ਲੋਕਾਲੋਕਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਲਈ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਲੋਕ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ।
ਵਿਦੂਰਭਾਵਾਦਰ੍ਕਸ੍ਯ ਭੂਮੇਰੇषਾ ਗਤਸ੍ਯ ਚ ਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤੇ ਰਸ਼੍ਮਯੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤੇਨ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਧਰਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਜੋ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਏਵਂ ਪੁष੍ਕਰਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਪਰ ਸੂਰਜ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਭਾਗਂ ਚ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਇਮਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੀਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣੋ।
ਪੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਸਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨ੍ਯਧਿਕਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਪੂਰੇ ਲੱਖ ਤੇ ਇਕਤੀ, ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੌਹੂਰ੍ਤਿਕੀ ਗਤਿਰ੍ਹ੍ਯੇषਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਧੀਯਤੇ ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਣ ਯਦਾ ਕਾष੍ਠਾਂ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੁਹੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ, ਜਦ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੂਰ੍ਯੋ ऽਸੌ ਮਾਸਂ ਕਾष੍ਠਾਮੁਦਗ੍ਦਿਨਾਤ੍ ਮਧ੍ਯੇਨ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਯਾਥ ਭ੍ਰਮਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸੋਤ੍ਤਰਮੇਰੋਸ੍ਤੁ ਅਨ੍ਤਰਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕਾष੍ਠਾਯਾਂ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਮਾਨਸੋੱਤਰ ਤੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜਾਣੋ।
ਨਵ ਕੋਟ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਯੋਜਨੈਃ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਪਞ੍ਚ ਚ
ਨੌਂ ਕਰੋੜ ਯੋਜਨਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰਾ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੱਖ, ਚਾਲੀ, ਤੇ ਪੰਜ ਵੀ।
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਤ੍ਪਤਂਗਸ੍ਯ ਗਤਿਰੇषਾ ਵਿਧੀਯਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਿਙ੍ਨਿਵृਤ੍ਤੋ ऽਸੌ ਵਿषੁਵਸ੍ਥੋ ਯਦਾ ਰਵਿਃ
ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੀ ਚਾਲ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ ਵਿਸ਼ੁਵ ਰੇਖਾ 'ਤੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਤੋ ऽਪਿ ਦਿਸ਼ਂ ਚਰਨ੍ ਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿषੁਵਚ੍ਚਾਪਿ ਯੋਜਨੈਸ੍ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਖੀਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ੁਵ ਰੇਖਾ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣੋ।
ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਾ ਵਿषੁਵਸ੍ਯਾਪਿ ਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯੇਕਾਧਿਕਾਨਿ ਤੁ
ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਵਿਸ਼ੁਵ ਰੇਖਾ ਦੇ ਘੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਕੀ ਹਜ਼ਾਰ ਲੱਖ ਵੀ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਚੋਤ੍ਤਰਾਂ ਕਾष੍ਠਾਂ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਰ੍ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍ ਗੋਮੇਦਸ੍ਯ ਪਰਦ੍ਵੀਪੇ ਉਤ੍ਤਰਾਂ ਚ ਦਿਸ਼ਂ ਚਰਨ੍
ਜਦ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁ ਸ੍ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਗੋਮੇਧ ਦੇ ਪਰਦਵੀਪ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਰਾਯਾਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੁ ਕਾष੍ਠਾਯਾ ਮਣ੍ਡਲਸ੍ਯ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਮਧ੍ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਿਨ੍ਦ੍ਯਾਦ੍ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਹੁਣ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਮਾਪ ਤੇ ਘੇਰੇ ਦੀ ਮਾਪ, ਦੱਖਣੀ, ਉੱਤਰੀ ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਜਾਣੋ।
ਸ੍ਥਾਨਂ ਜਰਦ੍ਗਵਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤਥੈਰਾਵਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਮਿਹ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਜਰਦਗਵ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਇਰਾਵਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਥੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ।
ਨਾਗਵੀਥ੍ਯੁਤ੍ਤਰਾ ਵੀਥੀ ਹ੍ਯ੍ ਅਜਵੀਥਿਸ੍ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਉਭੇ ਆषਾਢਮੂਲਂ ਤੁ ਅਜਵੀਥ੍ਯਾਦਯਸ੍ ਤ੍ਰਯਃ
ਨਾਗਵੀਥੀ ਉੱਤਰੀ ਰਾਹ ਹੈ, ਤੇ ਅਜਵੀਥੀ ਦੱਖਣੀ। ਦੋਹਾਂ, ਤੇ ਆਾਢਮੂਲ, ਇਹ ਅਜਵੀਥੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਆਰੰਭ ਹਨ।
ਅਭਿਜਿਤ੍ਪੂਰ੍ਵਤਃ ਸ੍ਵਾਤਿਂ ਨਾਗਵੀਥ੍ਯੁਤ੍ਤਰਾਸ੍ ਤ੍ਰਯਃ ਅਸ਼੍ਵਿਨੀ ਕृਤ੍ਤਿਕਾ ਯਾਮ੍ਯਾ ਨਾਗਵੀਥ੍ਯਸ੍ ਤ੍ਰਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਅਭਿਜਿਤ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸਵਾਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਨਾਗ ਮਾਰਗ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਾਰੇ ਹਨ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਨਾਗ ਮਾਰਗ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਾਰੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਰਾ ਮृਗਸ਼ਿਰੋ ਨਾਗਵੀਥਿਰ੍ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਾ ਪੁष੍ਯਾਸ਼੍ਲੇषਾ ਪੁਨਰ੍ਵਸ੍ਵੋਰ੍ ਵੀਥੀ ਚੈਰਾਵਤੀ ਸ੍ਮृਤਾ
ਰੋਹਣੀ, ਅਰਦਰਾ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਸ਼ਿਰਾ ਨਾਗ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਿਆ, ਅਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਸੂ ਨੂੰ ਏਰਾਵਤੀ ਮਾਰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।