ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਏਕੋਨਾਸ਼ੀਤਿਰ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਸਮੁਦ੍ਰਾਯਾਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ ਸ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਵਾਂਵੇ ਲੱਖ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਚੈਵ ਪृਥਿਵ੍ਯਨ੍ਤਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਗਣਿਤਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਤੁ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਕਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਕ੍ਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਚੌੜਾ ਹੈ; ਇਹ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਕਰੋੜ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਾਧਿਕਾਸ੍ਤੁ ਤਾਃ ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍ਵੈ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਨ੍ਤਰਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਇਕ ਲੱਖ ਸਤੱਤੀਹ ਹਨ; ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਗੋਲ ਦਾ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।
ਤਾਰਕਾਸਂਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਦਿਵਿ ਯਾਵਤ੍ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਸਂਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਭੂਮੇਸ੍ਤਾਵਤ੍ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਜਿੰਨੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਲੜੀ ਪੂਰੀ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪਰ੍ਯਾਸਪਰਿਮਾਣਂ ਚ ਭੂਮੇਸ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਦਿਵਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਮੇਰੋਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਾਯਾਂ ਤੁ ਮਾਨਸੋਤ੍ਤਰਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੋਲ ਦਾ ਮਾਪ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਗੋਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਨਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਹੈ।
ਵਸ੍ਤ੍ਵੇਕਸਾਰਾ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਹੇਮਪਰਿष੍ਕृਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਪੁਨਰ੍ਮੇਰੋਰ੍ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਤੁ ਪृष੍ਠਤਃ
ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਇਕਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਮਾਨਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੈ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਨਿਵਸਤਿ ਯਮਃ ਸਂਯਮਨੇ ਪੁਰੇ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਮੇਰੋਰ੍ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਤੁ ਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਸੰਯਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਮਾਨਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ।
ਸੁषਾ ਨਾਮ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਵਰੁਣਸ੍ਯਾਪਿ ਧੀਮਤਃ ਦਿਸ਼੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਮੇਰੋਸ੍ਤੁ ਮਾਨਸਸ੍ਯੈਵ ਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਸੁਾ ਨਾਮ ਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਨਗਰੀ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਰੁਣ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਾਨਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਹੈ।
ਤੁਲ੍ਯਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰ੍ਯਾਪਿ ਸੋਮਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਭਾਵਰੀ ਮਾਨਸੋਤ੍ਤਰਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍
ਵਿਭਾਵਰੀ, ਸੋਮ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਮਾਨਸ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਪਾਸੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਿਤਾ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਰ੍ਥਂ ਲੋਕਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਚ ਲੋਕਪਾਲੋਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਦੱਖਣੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ।
ਕਾष੍ਠਾਗਤਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਬੋਧਤ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਪਕ੍ਰਮੇ ਸੂਰ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੇषੁਰਿਵ ਸਰ੍ਪਤਿ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚਕ੍ਰਮਾਦਾਯ ਸਤਤਂ ਪਰਿਗਚ੍ਛਤਿ ਮਧ੍ਯਗਸ਼੍ਚਾਮਰਾਵਤ੍ਯਾਂ ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਹ ਚਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲੈ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਸੂਰਜ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਸਂਯਮਨੇ ਉਦ੍ਯਨ੍ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸੁषਾਯਾਮਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਚ
ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੁਾ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਭਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਸਂਯਮਨੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤੁ ਰਵਿਰ੍ਯਦਾ ਸੁषਾਯਾਮਥ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਮ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਸ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦ ਦਪਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਮਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਂ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰ੍ਯਾਮਸ੍ਤਮੇਵ ਚ ਸੁषਾਯਾਮਥ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਂ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤੁ ਰਵਿਰ੍ਯਦਾ
ਵਿਭਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੁਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦ ਦਪਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਂ ਸੋਮਪੁਰ੍ਯਾਮ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਵਿਭਾਵਸੁਃ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਮਰਾਵਤ੍ਯਾਮ੍ ਉਦ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਵਿਭਾਵਰੀ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੈ; ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਂ ਸਂਯਮਨੇ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਮਸ੍ਤਮੇਤਿ ਚ ਸ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਪਰ੍ਯੇਤਿ ਭਾਨੁਰਾਲਾਤਚਕ੍ਰਵਤ੍
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ਵੈ ਭ੍ਰਮਮਾਣਾਨਿ ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਚਰਤੇ ਰਵਿਃ ਏਵਂ ਚਤੁਰ੍षੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ਤੇषੁ ਸਰ੍ਪਤਿ
ਸੂਰਜ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਰ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯੇ ਵਾਸਾਵ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਚਾਪਰਾਹ੍ਣੇ ਚ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਵੌ ਦੇਵਾਲਯੌ ਤੁ ਸਃ
ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਗਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ, ਉਹ ਦੋ ਦੋ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਤਤ੍ਯੇਕਂ ਤੁ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਭਾਭਿਰੇਵ ਚ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ ਉਦਿਤੋ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾਭਿਰ੍ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤਪਤੇ ਰਵਿਃ
ਦਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਤੇ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਗ ਕੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੈ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਹ੍ਰਸਨ੍ਤੀਭਿਰ੍ ਗੋਭਿਰਸ੍ਤਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਸ੍ਮृਤੇ ਪੂਰ੍ਵਾਪਰੇ ਤੁ ਵੈ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਦ ਗਾਂਵਾਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅਸਤ ਹੋਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਾਦृਕ੍ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਤਪਤਿ ਯਾਦृਕ੍ਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਃ ਯਤ੍ਰੋਦਯਸ੍ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ ਤੇषਾਂ ਸ ਉਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਉਗਣਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਗਣ ਦੀ ਥਾਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਂ ਗਚ੍ਛਤੇ ਯਤ੍ਰ ਤੇषਾਮਸ੍ਤਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੁਤ੍ਤਰੇ ਮੇਰੁਰ੍ ਲੋਕਾਲੋਕਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਲਈ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਲੋਕ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ।
ਵਿਦੂਰਭਾਵਾਦਰ੍ਕਸ੍ਯ ਭੂਮੇਰੇषਾ ਗਤਸ੍ਯ ਚ ਸ਼੍ਰਯਨ੍ਤੇ ਰਸ਼੍ਮਯੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤੇਨ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਧਰਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਜੋ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਏਵਂ ਪੁष੍ਕਰਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਪਰ ਸੂਰਜ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲੱਖਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਉਂ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਭਾਗਂ ਚ ਮੇਦਿਨ੍ਯਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇਨ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਇਮਾਂ ਸਂਖ੍ਯਾਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤੀਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਣੋ।
ਪੂਰ੍ਣਂ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਸਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾਨ੍ਯਾਨ੍ਯਧਿਕਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਪੂਰੇ ਲੱਖ ਤੇ ਇਕਤੀ, ਪੰਜਾਹ ਹਜ਼ਾਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੌਹੂਰ੍ਤਿਕੀ ਗਤਿਰ੍ਹ੍ਯੇषਾ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਧੀਯਤੇ ਏਤੇਨ ਕ੍ਰਮਯੋਗੇਣ ਯਦਾ ਕਾष੍ਠਾਂ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮੁਹੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ, ਜਦ ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਗਚ੍ਛਤਿ ਸੂਰ੍ਯੋ ऽਸੌ ਮਾਸਂ ਕਾष੍ਠਾਮੁਦਗ੍ਦਿਨਾਤ੍ ਮਧ੍ਯੇਨ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਯਾਥ ਭ੍ਰਮਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨਸੋਤ੍ਤਰਮੇਰੋਸ੍ਤੁ ਅਨ੍ਤਰਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕਾष੍ਠਾਯਾਂ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਮਾਨਸੋੱਤਰ ਤੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜਾਣੋ।