ਅਸ੍ਯ ਭਾਰਤਵਰ੍षਸ੍ਯ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਾਤ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਸ੍ਤृਤਮ੍ ਮਣ੍ਡਲਂ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯਾਥ ਯੋਜਨੈਸ੍ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਕ੍ਰ ਹੈ; ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਮਾਪ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣੋ।
ਨਵਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਰੋ ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਮਣ੍ਡਲਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਤ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਰਿਣਾਹੋ ऽਤ੍ਰ ਮਣ੍ਡਲੇ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਚੌੜਾਈ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਚ੍ਚੈਵ ਭਾਸ੍ਕਰਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ਼ਸ਼ੀ ਅਤਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਯੋਜਨੈਃ ਪੁਨਃ
ਚੌੜਾਈ ਤੇ ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੰਦ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਪ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਸਮੁਦ੍ਰਾਯਾ ਵਿਸ੍ਤਾਰੋ ਮਣ੍ਡਲਸ੍ਯ ਤੁ ਇਤ੍ਯੇਤਦਿਹ ਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪਰਿਮਾਣਤਃ
ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ — ਇਹ ਮਾਪ ਇਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਚਾਭਿਮਾਨਿਭਿਃ ਅਭਿਮਾਨਿਨੋ ਹ੍ਯਤੀਤਾ ਯੇ ਤੁਲ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤੈਸ੍ਤ੍ਵਿਹ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਗਿਣਤੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਅਭਿਮਾਨੀ ਲੋਕ ਗਣਦੇ ਹਨ; ਪੁਰਾਣੇ ਅਭਿਮਾਨੀ ਲੋਕ ਇਥੇ ਮੌਜੂਦਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
ਦੇਵਾਦੇਵੈਰ੍ ਅਤੀਤਾਸ੍ਤੁ ਰੂਪੈਰ੍ਨਾਮਭਿਰੇਵ ਚ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੈ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤੈਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰ ਸਿਰਫ਼ ਰੂਪ ਤੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਮੌਜੂਦਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਨਿਵੇਸ਼ੋ ਵੈ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤੈਰੇਵ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ ਸ਼ਤਾਰ੍ਧਕੋਟਿਵਿਸ੍ਤਾਰਾ ਪृਥਿਵੀ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ ਸ੍ਮृਤਾ
ਦਿਵਿਆ ਵਿਵਸਥਾ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜ ਲੱਖ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਧਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਮੇਰੋਸ਼੍ਚੈਵੋਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰਮ੍ ਮੇਰੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿਦਿਸ਼ਂ ਕੋਟਿਰੇਕਾ ਤੁ ਸਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮਾਪ ਤੇ ਮੇਰੂ ਦਾ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸਾ ਵੀ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਏਕੋਨਨਵਤਿਂ ਪੁਨਃ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਚ੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਰ੍ਧਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁੜ, ਨਵਾਂਵੇ ਲੱਖ ਤੇ ਪੰਜ ਲੱਖ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੱਧੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਕृਤ੍ਯਂ ਯੋਜਨੈਸ੍ਤਂ ਨਿਬੋਧਤ ਤਿਸ੍ਰਃ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਤ੍ ਸਂਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍
ਹੁਣ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣੋ; ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਏਕੋਨਾਸ਼ੀਤਿਰ੍ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਸਮੁਦ੍ਰਾਯਾਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ ਸ ਤੁ ਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਵਾਂਵੇ ਲੱਖ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਚੈਵ ਪृਥਿਵ੍ਯਨ੍ਤਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਗਣਿਤਂ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਤੁ ਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਕਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਧਰਤੀ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਚਕ੍ਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਚੌੜਾ ਹੈ; ਇਹ ਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਾਂ ਕਰੋੜ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਾਧਿਕਾਸ੍ਤੁ ਤਾਃ ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍ਵੈ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਨ੍ਤਰਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਇਕ ਲੱਖ ਸਤੱਤੀਹ ਹਨ; ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਗੋਲ ਦਾ ਗਿਣਤੀ ਹੈ।
ਤਾਰਕਾਸਂਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਦਿਵਿ ਯਾਵਤ੍ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਸਂਨਿਵੇਸ਼ਸ੍ਯ ਭੂਮੇਸ੍ਤਾਵਤ੍ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਜਿੰਨੀ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਨੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਲੜੀ ਪੂਰੀ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪਰ੍ਯਾਸਪਰਿਮਾਣਂ ਚ ਭੂਮੇਸ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਦਿਵਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਮੇਰੋਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਾਯਾਂ ਤੁ ਮਾਨਸੋਤ੍ਤਰਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਧਰਤੀ ਦੇ ਗੋਲ ਦਾ ਮਾਪ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਗੋਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਨਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਹੈ।
ਵਸ੍ਤ੍ਵੇਕਸਾਰਾ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਹੇਮਪਰਿष੍ਕृਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਪੁਨਰ੍ਮੇਰੋਰ੍ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਤੁ ਪृष੍ਠਤਃ
ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਇਕਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਹ ਮੇਰੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਮਾਨਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੈ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਨਿਵਸਤਿ ਯਮਃ ਸਂਯਮਨੇ ਪੁਰੇ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਮੇਰੋਰ੍ ਮਾਨਸਸ੍ਯ ਤੁ ਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਸੰਯਮ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਮਾਨਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ।
ਸੁषਾ ਨਾਮ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਵਰੁਣਸ੍ਯਾਪਿ ਧੀਮਤਃ ਦਿਸ਼੍ਯੁਤ੍ਤਰਸ੍ਯਾਂ ਮੇਰੋਸ੍ਤੁ ਮਾਨਸਸ੍ਯੈਵ ਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਸੁਾ ਨਾਮ ਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਨਗਰੀ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਰੁਣ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਾਨਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਹੈ।
ਤੁਲ੍ਯਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰ੍ਯਾਪਿ ਸੋਮਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਭਾਵਰੀ ਮਾਨਸੋਤ੍ਤਰਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਿਸ਼ਮ੍
ਵਿਭਾਵਰੀ, ਸੋਮ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਮਾਨਸ ਦੇ ਪਿੱਛਲੇ ਪਾਸੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਿਤਾ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਰ੍ਥਂ ਲੋਕਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਚ ਲੋਕਪਾਲੋਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਯਨੇ
ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਦੱਖਣੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ।
ਕਾष੍ਠਾਗਤਸ੍ਯ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਿਬੋਧਤ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਪਕ੍ਰਮੇ ਸੂਰ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੇषੁਰਿਵ ਸਰ੍ਪਤਿ
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚਕ੍ਰਮਾਦਾਯ ਸਤਤਂ ਪਰਿਗਚ੍ਛਤਿ ਮਧ੍ਯਗਸ਼੍ਚਾਮਰਾਵਤ੍ਯਾਂ ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਹ ਚਾਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲੈ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਸੂਰਜ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਸਂਯਮਨੇ ਉਦ੍ਯਨ੍ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸੁषਾਯਾਮਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਸ੍ਤਮ੍ ਏਤਿ ਚ
ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸੁਾ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਵਿਭਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਵਸ੍ਵਤੇ ਸਂਯਮਨੇ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤੁ ਰਵਿਰ੍ਯਦਾ ਸੁषਾਯਾਮਥ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਮ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਸ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦ ਦਪਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਮਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਂ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰ੍ਯਾਮਸ੍ਤਮੇਵ ਚ ਸੁषਾਯਾਮਥ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਂ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤੁ ਰਵਿਰ੍ਯਦਾ
ਵਿਭਾਵਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੁਾ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਦ ਦਪਹਿਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਂ ਸੋਮਪੁਰ੍ਯਾਮ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਵਿਭਾਵਸੁਃ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਮਰਾਵਤ੍ਯਾਮ੍ ਉਦ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ
ਵਿਭਾਵਰੀ ਅਤੇ ਸੋਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੈ; ਮਹਿੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰਂ ਸਂਯਮਨੇ ਵਾਰੁਣ੍ਯਾਮਸ੍ਤਮੇਤਿ ਚ ਸ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਪਰ੍ਯੇਤਿ ਭਾਨੁਰਾਲਾਤਚਕ੍ਰਵਤ੍
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਨਗਰੀ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਮਨ੍ਵੈ ਭ੍ਰਮਮਾਣਾਨਿ ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਚਰਤੇ ਰਵਿਃ ਏਵਂ ਚਤੁਰ੍षੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ਤੇषੁ ਸਰ੍ਪਤਿ
ਸੂਰਜ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਰ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਰਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯੇ ਵਾਸਾਵ੍ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਚਾਪਰਾਹ੍ਣੇ ਚ ਦ੍ਵੌ ਦ੍ਵੌ ਦੇਵਾਲਯੌ ਤੁ ਸਃ
ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਗਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਦੁਪਹਿਰ, ਉਹ ਦੋ ਦੋ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਤਤ੍ਯੇਕਂ ਤੁ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਭਾਭਿਰੇਵ ਚ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ ਉਦਿਤੋ ਵਰ੍ਧਮਾਨਾਭਿਰ੍ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਤਪਤੇ ਰਵਿਃ
ਦਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਤੇ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਗ ਕੇ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੈ।