ਹੇਮਪਰ੍ਵਤ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਏਵ ਚ ਮਹੀਧਰਃ ਹਰਿਤਾਲਮਯੈਃ ਸ਼ृਙ੍ਗੈਰ੍ ਦ੍ਵੀਪਮਾਵृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਹੇਮਪਹਾੜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਰਿਤਾਲ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਟਾਪੂ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰਦਾ ਹੈ।
ਬਲਾਹਕਸ੍ਤृਤੀਯਸ੍ਤੁ ਜਾਤ੍ਯਞ੍ਜਨਮਯੋ ਗਿਰਿਃ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ਨਾਮਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸ ਏਵ ਚ ਮਹੀਧਰਃ
ਤੀਜਾ ਪਹਾੜ ਬਲਾਹਕ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਜਲ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਦਯੁਤਿਮਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਦ੍ਰੋਣੋ ਯਤ੍ਰੌषਧ੍ਯੋ ਮਹਾਗਿਰੌ ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਕਰਣੀ ਚੈਵ ਮृਤਸਂਜੀਵਨੀ ਤਥਾ
ਚੌਥਾ ਪਹਾੜ ਡ੍ਰੋਣ ਹੈ, ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਜਿਸ 'ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਉਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਲਯਕਰਣੀ ਤੇ ਮ੍ਰਿਤਸੰਜੀਵਨੀ।
ਪੁष੍ਪਵਾਨ੍ਨਾਮ ਸੈਵੋਕ੍ਤਃ ਪਰ੍ਵਤਃ ਸੁਮਹਾਚਿਤਃ ਕਙ੍ਕਸ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਪਰ੍ਵਤੋ ਨਾਮ ਸਾਰਵਾਨ੍
ਉਹ ਪਹਾੜ, ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਢੇਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੁਸ਼ਪਵਾਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪੰਜਵਾਂ ਪਹਾੜ ਕੰਗਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਰਵ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪੁਨਃ ਸ ਪृਥਿਵੀਧਰਃ ਦਿਵ੍ਯਪੁष੍ਪਫਲੋਪੇਤੋ ਦਿਵ੍ਯਵਿਰੁਤ੍ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ੇਸ਼ਯ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਫੁੱਲ-ਫਲ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
षष੍ਠਸ੍ਤੁ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਿषੋ ਮੇਘਸਂਨਿਭਃ ਸ ਏਵ ਤੁ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਹਰਿਰਿਤ੍ਯਭਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਛੇਵਾਂ ਪਹਾੜ ਉਥੇ ਮਹੀਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਹਰੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ਨਿਵਸਤਿ ਮਹਿषੋ ਨਾਮ ਯੋ ऽਪ੍ਸੁਜਃ ਸਪ੍ਤਮਃ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਕੁਦ੍ਮਾਨ੍ਸ ਹਿ ਭਾषਤੇ
ਉਥੇ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੱਤਵਾਂ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨੂੰ ਕਕੁਦਮਾਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਦਰਃ ਸੈਵ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਰ੍ਵਧਾਤੁਮਯਃ ਸ਼ੁਭਃ ਮਨ੍ਦ ਇਤ੍ਯੇष ਯੋ ਧਾਤੁਰ੍ ਅਪਾਮਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ
ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੁਭ ਪਹਾੜ ਜਾਣੋ। 'ਮੰਦਾ' ਉਹ ਤੱਤ ਹੈ ਜੋ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਂ ਵਿਦਾਰਣਾਚ੍ਚੈਵ ਮਨ੍ਦਰਃ ਸ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਰਤ੍ਨਾਨ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਸ੍ਵਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਵਾਸਵਃ
ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੰਦਰ ਖੁਦ ਬਹੁਤ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਮੁਪਾਦਾਯ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯੋ ਵਿਦਧਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਤੇषਾਮਨ੍ਤਰਵਿष੍ਕਮ੍ਭੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਹਾਰਾ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਵਧਾ ਹੋਇਆ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪੇ ਪ੍ਰਭਾषਿਤਾਃ ਤੇषਾਂ ਵਰ੍षਾਣਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਪ੍ਤੈਵ ਤੁ ਵਿਭਾਗਸ਼ਃ
ਇਹ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਕੁਮੁਦਸ੍ਯ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤ ਉਨ੍ਨਤਸ਼੍ਚੇਵ ਸ ਸ੍ਮृਤਃ ਉਨ੍ਨਤਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਵਰ੍षਂ ਲੋਹਿਤਸਂਜ੍ਞਕਮ੍
ਕੁਮੁਦਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨਨਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਵੀ ਇਹੀ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨਨਤਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਲੋਹਿਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਣੁਮਣ੍ਡਲਕਂ ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਬਲਾਹਕਸ੍ਯ ਜੀਮੂਤਃ ਸ੍ਵੈਰਥਾਕਾਰਮਿਤ੍ਯਪਿ
ਵੇਣੁਮੰਡਲਕਾ ਵੀ ਇਹੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਲਾਹਕਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਜੀਮੂਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਰੂਪਤਾ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦ੍ਰੋਣਸ੍ਯ ਹਰਿਕਂ ਨਾਮ ਲਵਣਂ ਚ ਪੁਨਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਕਙ੍ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਕਕੁਨ੍ ਨਾਮ ਧृਤਿਮਚ੍ਚੈਵ ਤਤ੍ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਦ੍ਰੋਣਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹਰਿਕਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਵਣਾ ਵੀ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਗਕਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕਕੁਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧ੍ਰਤਿਮਤ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿषਂ ਮਹਿषਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਭਾਕਰਮ੍ ਕਕੁਦ੍ਮਿਨਸ੍ਤੁ ਤਦ੍ਵਰ੍षਂ ਕਪਿਲਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਮਹਿਸ਼ਾ ਦਾ ਖੇਤਰ ਮਹਿਸ਼ਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਵੀ। ਕਕੁਦਮਿਨ ਦਾ ਖੇਤਰ ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਏਤਾਨ੍ਯਪਿ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਨਿ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ਵਰ੍षਾਣਿ ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਦੀਸ੍ਤੇषੁ ਨਿਬੋਧਤ
ਇਹ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ—ਸੱਤ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪਹਾੜ, ਹਰ ਇੱਕ ਅਲੱਗ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਦੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣੋ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨਦ੍ਯਃ ਸਪ੍ਤੈਵ ਪ੍ਰਤਿਵਰ੍षਂ ਹਿ ਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਦ੍ਵਿਨਾਮਵਤ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪੁਣ੍ਯਜਲਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਥੇ ਵੀ, ਹਰ ਖੇਤਰ ਲਈ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਦੋ-ਦੋ ਨਾਮ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਧੂਤਪਾਪਾ ਨਦੀ ਨਾਮ ਯੋਨਿਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁਨਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਸੀਤਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਸਾ ਚੈਵ ਹਿ ਨਿਸ਼ਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਧੂਤਪਾਪਾ ਇੱਕ ਨਦੀ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੋਨੀ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਦੂਜੀ ਨਦੀ ਜਾਣੋ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਤृਤੀਯਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਵਿਤृष੍ਣਾਪਿ ਚ ਯਾ ਪੁਨਃ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਹ੍ਲਾਦਿਨੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾ ਇਤਿ ਚ ਸ੍ਮृਤਾ
ਪਵਿੱਤਰਾ ਤੀਜੀ ਨਦੀ ਜਾਣੋ, ਅਤੇ ਵਿਤ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਵੀ। ਚੌਥੀ ਨਦੀ ਹਲਾਦਿਨੀ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਦਰਭਾ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਚ ਪਞ੍ਚਮੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਚੈਵ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾ षष੍ਠੀ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਭਾਵਰੀ
ਵਿਦਯੁਚਾ ਪੰਜਵੀਂ ਨਦੀ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਕਲਾ ਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁੰਡਰਾ ਛੇਵੀਂ ਨਦੀ ਜਾਣੋ, ਅਤੇ ਵਿਭਾਵਰੀ ਵੀ।
ਮਹਤੀ ਸਪ੍ਤਮੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਪੁਨਸ਼੍ਚੈषਾ ਧृਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਅਨ੍ਯਾਸ੍ਤਾਭ੍ਯੋ ऽਪਿ ਸਂਜਾਤਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਮਹਤੀ ਸੱਤਵੀਂ ਨਦੀ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧ੍ਰਤੀ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਭਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਾ ਨਦ੍ਯੋ ਯਤੋ ਵਰ੍षਤਿ ਵਾਸਵਃ ਇਤ੍ਯੇष ਸਂਨਿਵੇਸ਼ੋ ਵਃ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਵਰ੍ਣਿਤਃ
ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਉਥੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਦਾ ਵਿਵਸਥਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪੇਨ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਨਾਤਨਃ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਃ ਸਮੁਦ੍ਰੇਣ ਘृਤਮਣ੍ਡੋਦਕੇਨ ਚ
ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਨੂੰ ਘੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ਦ੍ਵੀਪਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਤ੍ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਃ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਨ੍ਮਣ੍ਡਲਾਚ੍ਚੈਵ ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣੋ ਮਤਃ
ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ, ਵੱਡਾ ਦਵੀਪ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਚੌੜਾਈ ਅਤੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਦ੍ਵੀਪਂ ਯਥਾ ਤਥਾ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰਾਦ੍ ਦ੍ਵਿਗੁਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕ੍ਰੌਂਚ ਦਵੀਪ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਹ ਕੁਸ਼ ਦਵੀਪ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਘृਤੋਦਕਃ ਸਮੁਦ੍ਰੋ ਵੈ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਦ੍ਵੀਪੇਨ ਸਂਵृਤਃ ਚਕ੍ਰਨੇਮਿਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਵृਤੋ ਵृਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਕ੍ਰੌਂਚ ਦਵੀਪ ਨੂੰ ਘੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਗੇੜ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵੀਪੇ ਨਗਾਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਦੇਵਨੋ ਗਿਰਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਦੇਵਨਾਤ੍ਪਰਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਉਸ ਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਨਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਤ੍ਪਰਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਥਮੋ ਗਿਰਿਃ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਤ੍ਪਰੇ ਪਾਵਨਕਃ ਪਾਵਨਾਦਨ੍ਧਕਾਰਕਃ
ਗੋਵਿੰਦਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਹੈ; ਕ੍ਰੌਂਚ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਪਾਵਨਕਾ, ਤੇ ਪਾਵਨਕਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅੰਧਕਾਰਕਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਤ੍ਪਰੇ ਚਾਪਿ ਦੇਵਾਵृਨ੍ ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ ਦੇਵਾਵृਤਃ ਪਰੇਣਾਪਿ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋ ਮਹਾਨ੍ਗਿਰਿਃ
ਅੰਧਕਾਰਕਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਤ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਤੇ ਦੇਵਾਵ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਪੁੰਡਰੀਕਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਏਤੇ ਰਤ੍ਨਮਯਾਃ ਸਪ੍ਤ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਪਰਸ੍ਪਰਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਗੁਣੋ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭੋ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਃ
ਕ੍ਰੌਂਚ ਦਵੀਪ ਦੇ ਇਹ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ; ਹਰ ਵਰਸ਼ਾ ਪਹਾੜ ਪਿਛਲੇ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਚੌੜਾ ਹੈ।