ਨਾਭੀਬਨ੍ਧਨਸਮ੍ਭੂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ ਪੂਰ੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਤੇਨ ਵੈ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਜਨਮ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ; ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਹ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੀਤਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨਾਸੌ ਤੇਨ ਵੈਸ਼੍ਯਤ੍ਵਮਿष੍ਯੇਤ ਭृਙ੍ਗਿਪਤ੍ਤ੍ਰੀਨਭਸ਼੍ ਚੈਵ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਸ਼ੂਦ੍ਰਤਾ ਸਿਦ੍ਧਾ ਮੇਰੋਰ੍ ਨਾਮਾਰ੍ਥਕਰ੍ਮਤਃ
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਹ ਪੀਲਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਵੈਸ਼ਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭ੍ਰਿੰਗੀ ਪੱਤੇ ਦੇ ਰੰਗ ਨਾਲ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੂਦਰਤਾ ਨਾਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਤ੍ਤਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਵਭਾਵਤਃ ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਭਾਵਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਇਤਿ ਵਰ੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਇਸ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਲਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਕਸ਼ਤਰੀਤਾ ਬਣਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੰਗ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਨੀਲਸ਼੍ਚ ਵੈਡੂਰ੍ਯਮਯਃ ਸ਼੍ਵੇਤਃ ਪੀਤੋ ਹਿਰਣ੍ਮਯਃ ਮਯੂਰਬਰ੍ਹਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਤਕੌਮ੍ਭਃ ਸ ਸ਼ृਙ੍ਗਵਾਨ੍
ਇਹ ਨੀਲਾ ਹੈ, ਵੈਡੂਰੀਆ ਪੱਥਰ ਦਾ, ਚਿੱਟਾ, ਪੀਲਾ, ਸੋਨੇ ਦਾ, ਮਯੂਰ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਂਗ ਰੰਗ, ਤੇ ਸ਼ਾਤਕੁੰਭ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਏਤੇ ਪਰ੍ਵਤਰਾਜਾਨਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤਾਃ ਤੇषਾਮਨ੍ਤਰਵਿष੍ਕਮ੍ਭੋ ਨਵਸਾਹਸ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਚਰਨ ਆ ਕੇ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯੇ ਤ੍ਵਿਲਾਵृਤਂ ਨਾਮ ਮਹਾਮੇਰੋਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੋ ਯੋਜਨੈਃ ਸਮਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਹਾਂਮੇਰੂ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯੇ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਮੇਰੁਰ੍ ਵਿਧੂਮ ਇਵ ਪਾਵਕਃ ਵੇਦ੍ਯਰ੍ਧਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਮੇਰੋਰ੍ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧਂ ਤਥੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਂਮੇਰੂ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਧ ਭਾਗ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਹੈ ਤੇ ਦੂਜਾ ਅਰਧ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ।
ਵਰ੍षਾਣਿ ਯਾਨਿ ਸਪ੍ਤਾਤ੍ਰ ਤੇषਾਂ ਵੈ ਵਰ੍षਪਰ੍ਵਤਾਃ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਰੇ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਯੋਜਨੈਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਇਥੇ ਸੱਤ ਖੇਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਰ ਪਹਾੜੀ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ।
ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰਸ੍ ਤੇषਾਮਾਯਾਮ ਉਚ੍ਯਤੇ ਨੀਲਸ਼੍ਚ ਨਿषਧਸ਼੍ਚੈਵ ਤੇषਾਂ ਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਪਰੇ
ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨੀਲ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਪਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਘੱਟ ਚੌੜੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵੇਤਸ਼੍ਚ ਹੇਮਕੂਟਸ਼੍ਚ ਹਿਮਵਾਞ੍ਛृਙ੍ਗਵਾਂਸ਼੍ਚ ਯਃ ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਪ੍ਰਮਾਣੇਣ ऋषਭਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਸ਼੍ਵੇਤ, ਹੇਮਕੂਟ ਅਤੇ ਹਿਮਵਾਨ ਆਪਣੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ਭਾ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਉਲੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਾਗੇਨ ਹੇਮਕੂਟੋ ऽਪਿ ਹੀਯਤੇ ਹਿਮਵਾਨ੍ਵਿਂਸ਼ਭਾਗੇਨ ਤਸ੍ਮਾਦੇਵ ਪ੍ਰਹੀਯਤੇ ਅष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਹੇਮਕੂਟੋ ਮਹਾਗਿਰਿਃ
ਹੇਮਕੂਟ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੈ; ਹਿਮਵਾਨ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਘੱਟ ਹੈ। ਹੇਮਕੂਟ, ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ, ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾ ਮਾਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼ੀਤਿਰ੍ਹਿਮਵਾਞ੍ਛੈਲ ਆਯਤਃ ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਮਣ੍ਡਲੀਭਾਵਾਦ੍ ਧ੍ਰਾਸਵृਦ੍ਧੀ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤੇ
ਹਿਮਵਾਨ ਪਹਾੜ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਤੱਕ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਲੰਬਾ ਹੈ। ਦਵੀਪ ਦੇ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਕਰਕੇ ਘਟ-ਵਾਧ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਚ ਯਥਾਭੇਦਂ ਤਥੋਤ੍ਤਰਮ੍ ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਜਨਪਦਾਸ੍ ਤਾਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸਪ੍ਤ ਵੈ
ਜਿਵੇਂ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਨ, ਉੱਤਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਤ ਖੇਤਰ ਹਨ।
ਪ੍ਰਪਾਤਵਿषਮੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਪਰ੍ਵਤੈਰਾਵृਤਾਨਿ ਤੁ ਸਪ੍ਤ ਤਾਨਿ ਨਦੀਭੇਦੈਰ੍ ਅਗਮ੍ਯਾਨਿ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਇਹ ਸੱਤ ਖੇਤਰ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਢਲਾਨ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਵਸਨ੍ਤਿ ਤੇषੁ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਨਾਨਾਜਾਤੀਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ਇਮਂ ਹੈਮਵਤਂ ਵਰ੍षਂ ਭਾਰਤਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਿਮ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਭਾਰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਹੇਮਕੂਟਂ ਪਰਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਿਮ੍ਪੁਰੁषਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਹੇਮਕੂਟਾਚ੍ਚ ਨਿषਧਂ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ
ਹੇਮਕੂਟ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਹੇਮਕੂਟ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਧ ਤੱਕ ਹਰੀਵਰਸ਼ਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਵਰ੍षਾਤ੍ਪਰਂ ਚਾਪਿ ਮੇਰੋਸ੍ਤੁ ਤਦਿਲਾਵृਤਮ੍ ਇਲਾਵृਤਾਤ੍ਪਰਂ ਨੀਲਂ ਰਮ੍ਯਕਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਹਰੀਵਰਸ਼ਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਮੇਰੂ ਉੱਤੇ, ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਨੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਰਮਯਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਰਮ੍ਯਕਾਦਪਰਂ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤਦ੍ਧਿਰਣ੍ਯਕਮ੍ ਹਿਰਣ੍ਯਕਾਤ੍ਪਰਂ ਚੈਵ ਸ਼ृਙ੍ਗਸ਼ਾਕਂਕੁਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਰਮਯਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਰਣਯਕ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿਰਣਯਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਸ਼ਾਕੰਕੁਰਾ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਧਨੁਃਸਂਸ੍ਥੇ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੇ ਦੇਵਰ੍षੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰੇ ਦੀਰ੍ਘਾਣਿ ਤਸ੍ਯ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਮਧ੍ਯਮਂ ਤਦਿਲਾਵृਤਮ੍
ਦੇਵਰਸ਼ੇ! ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਲੰਬੇ ਚਾਰ ਖੇਤਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਤੋ ਨਿषਧਸ੍ਯੇਦਂ ਵੇਦ੍ਯਰ੍ਧਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਪਰਂ ਤ੍ਵਿਲਾਵृਤਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਵੇਦ੍ਯਰ੍ਧਂ ਤੁ ਤਦੁਤ੍ਤਰਮ੍
ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਹ ਦੱਖਣ ਭਾਗ ਹੈ; ਪਰੇ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਹੈ।
ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਮੇਰੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਿਲਾਵृਤਮ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਤੁ ਨੀਲਸ੍ਯ ਨਿषਧਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇਣ ਤੁ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਹੈ; ਨੀਲ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ।
ਉਦਗਾਯਤੋ ਮਹਾਸ਼ੈਲੋ ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ੍ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਾ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਸਾਗਰਾਨੁਗਃ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮਾਲਯਵਾਨ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਉਠਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਬਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ੍ਵੈ ਸਹਸ੍ਰੈਕ ਆ ਨੀਲਨਿषਧਾਯਤਃ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤ੍ਵੇਵਮਪ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ
ਮਾਲਯਵਾਨ ਪਰਬਤ ਨੀਲ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਧ ਤੱਕ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਬਤੀ ਯੋਜਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਮੇਰੁਃ ਕਨਕਪਰ੍ਵਤਃ ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸਮੋ ਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ ਚਤੁਰਸ੍ਰਃ ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੋਲ ਪਰਬਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਃ ਸ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਉਚ੍ਯਤੇ ਪੀਤਂ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਤਸ੍ਯ ਭृਙ੍ਗਿਪਤ੍ਤ੍ਰਨਿਭਂ ਪਰਮ੍ ਉਤ੍ਤਰਂ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤਂ ਵੈ ਇਤਿ ਵਰ੍ਣਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ ਹਨ: ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਇਹ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਪੀਲਾ, ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਭੰਨੇ ਦੇ ਪੱਖਾਂ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਤੇ ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਲਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੇਰੁਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਦਿਵ੍ਯੋ ਰਾਜਵਤ੍ਸ ਤੁ ਵੇष੍ਟਿਤਃ ਆਦਿਤ੍ਯਤਰੁਣਾਭਾਸੋ ਵਿਧੂਮ ਇਵ ਪਾਵਕਃ
ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਰਾਜਾ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ, ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰਾਸ਼ੀਤਿਸੂਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ षੋਡਸ਼ਾਧਸ੍ਤਾਦ੍ ਅष੍ਟਾਵਿਂਸ਼ਤਿਵਿਸ੍ਤृਤਃ
ਇਹ ਪਰਬਤ ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਠਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਪਰੀਣਾਹਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸ ਪਰ੍ਵਤੋ ਮਹਾਦਿਵ੍ਯੋ ਦਿਵ੍ਯੌषਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਦੀ ਘੇਰਾਈ ਚੌੜਾਈ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਦਿਵਿਆ ਜੜੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭੁਵਨੈਰਾਵृਤਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ ਜਾਤਰੂਪਪਰਿष੍ਕृਤੈਃ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਗਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸੁਰਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸ਼ੈਲਰਾਜੇ ਪ੍ਰਮੋਦਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਤੋ ऽਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣੈਃ
ਇਹ ਪਰਬਤ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਤੁ ਮੇਰੁਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਭੁਵਨੈਰ੍ਭੂਤਭਾਵਨੈਃ ਯਸ੍ਯੇਮੇ ਚਤੁਰੋ ਦੇਸ਼ਾ ਨਾਨਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਚਾਰ ਖੇਤਰ ਸਥਿਤ ਹਨ।