ਆਕਾਸ਼ਮੂष੍ਮਣਾ ਤਪ੍ਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪਰਂਤਪ ਤਤਃ ਸਦੇਵਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਜਗਦ੍ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਅਸਮਾਨ ਭੜਕ ਉਠੇਗਾ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਤਾਰੇ ਸਮੇਤ, ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸਂਵਰ੍ਤੋ ਭੀਮਨਾਦਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੋਣਸ਼੍ਚਣ੍ਡੋ ਬਲਾਹਕਃ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪਤਾਕਃ ਸ਼ੋਣਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਲਯਵਾਰਿਦਾਃ
ਸੰਵਰਤ, ਭੀਮਨਾਦ, ਦ੍ਰੋਣ, ਚੰਡ, ਬਲਾਹਕ, ਵਿਦਯੁਤਪਤਾਕਾ ਤੇ ਸੋਣ—ਇਹ ਸੱਤ ਲੈ ਦੇ ਬੱਦਲ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਸ੍ਵੇਦਸਮ੍ਭੂਤਾਃ ਪ੍ਲਾਵਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੇਦਿਨੀਮ੍ ਸਮੁਦ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ੋਭਮਾਗਤ੍ਯ ਚੈਕਤ੍ਵੇਨ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਅੱਗ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਇਹ ਬੱਦਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁਬੋ ਦੇਣਗੇ; ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ ਪਥਲ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਏਤਦੇਕਾਰ੍ਣਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ ਵੇਦਨਾਵਮਿਮਾਂ ਗृਹ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਬੀਜਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣਾ ਦੇਣਗੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨੌਕ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਚੁੱਕ ਲੈਣਗੇ।
ਆਰੋਪ੍ਯ ਰਜ੍ਜੁਯੋਗੇਨ ਮਤ੍ਪ੍ਰਦਤ੍ਤੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ ਸਂਯਮ੍ਯ ਨਾਵਂ ਮਚ੍ਛृਙ੍ਗੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਭਾਵਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਨੌਕ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਹੇ ਸੁਚਰਿਤਰ, ਤੂੰ ਨੌਕ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲੈਣਾ, ਮੈਂ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
ਏਕਃ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਸਿ ਦੇਵੇषੁ ਦਗ੍ਧੇष੍ਵਪਿ ਪਰਂਤਪ ਸੋਮਸੂਰ੍ਯਾਵਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਤੁਰ੍ਲੋਕਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੜ ਜਾਣ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਚਾਰ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ।
ਨਰ੍ਮਦਾ ਚ ਨਦੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੋ ਮਹਾਨृषਿਃ ਭਵੋ ਵੇਦਾਃ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵਿਦ੍ਯਾਭਿਃ ਸਰ੍ਵਤੋਵृਤਮ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਭਵ, ਵੇਦ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘਿਰੇ ਹੋਏ—
ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਿਦਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤ੍ਯਨ੍ਤਰਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ ਏਵਮੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਜਾਤੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਾਨ੍ਤਰਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਨਾਸ ਦੌਰਾਨ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇਗਾ; ਇੰਝ, ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਯੁਗ ਦੇ ਨਾਸ 'ਤੇ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਵੇ—
ਵੇਦਾਨ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਸਰ੍ਗਾਦੌ ਮਹੀਪਤੇ ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ
ਤੇਰੇ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ; ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਉਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਨੁਰ੍ ਅਪ੍ਯਾਸ੍ਥਿਤੋ ਯੋਗਂ ਵਾਸੁਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦਜਮ੍ ਅਭ੍ਯਸਨ੍ ਯਾਵਦ੍ ਆਭੂਤਸਮ੍ਪ੍ਲਵਂ ਪੂਰ੍ਵਸੂਚਿਤਮ੍
ਮਨੂ ਨੇ ਵੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਜੋਗ ਵਿਚ ਲਗਨ ਲਾਈ, ਜਦ ਤੱਕ ਪੂਰਵਾਂਕਿਤ ਵੱਡਾ ਤੂਫਾਨ ਆ ਗਿਆ।
ਕਾਲੇ ਯਥੋਕ੍ਤੇ ਸਂਜਾਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਮੁਖੋਦ੍ਗਤੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੀ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵਾਥ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਜਦੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸਿੰਗ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ—ਜਨਾਰਦਨ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ।
ਭੁਜਂਗੋ ਰਜ੍ਜੁਰੂਪੇਣ ਮਨੋਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਪਾਗਮਤ੍ ਭੂਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਮਾਕृष੍ਯ ਯੋਗੇਨਾਰੋਪ੍ਯ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਇੱਕ ਸੱਪ ਰੱਸੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮਨੂ ਦੇ ਪਾਸ ਆਇਆ; ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਨਾਲ ਨੌਕ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।
ਭੁਜਂਗਰਜ੍ਜ੍ਵਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਨਾਵਮਯੋਜਯਤ੍ ਉਪਰ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਸੱਪ-ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਨੌਕ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦੀ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ; ਨੌਕ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਆਭੂਤਸਮ੍ਪ੍ਲਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਤੀਤੇ ਯੋਗਸ਼ਾਯਿਨਾ ਪृष੍ਟੇਨ ਮਨੁਨਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪਿਣਾ ਤਦਿਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਮृषਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਤੂਫਾਨ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਮਨੂ ਨੇ ਜੋਗ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਮੱਛੀ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਆਨ ਪੁੱਛਿਆ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮੋ।
ਯਦ੍ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਪੁਰਾ ਪृष੍ਟਃ ਸृष੍ਟ੍ਯਾਦਿਕਮਹਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਤਦ੍ ਏਵੈਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਨੁਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ — ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਦਿ ਬਾਰੇ — ਉਹੀ ਸਵਾਲ ਮਨੂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਲਯਂ ਚੈਵ ਵਂਸ਼ਾਨ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ ਵਂਸ਼੍ਯਾਨੁਚਰਿਤਂ ਚੈਵ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਚ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ, ਵੰਸ਼ਾਂ, ਮਨੂਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਦਾਨਧਰ੍ਮਵਿਧਿਂ ਚੈਵ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪਂ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਿਭਾਗਂ ਚ ਤਥੇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਰੀਤ, ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਵੰਡ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਦਿ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭੁਵਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਂ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਜਾਣਿਆ; ਤੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਧਰਮ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾ।
ਮਹਾਪ੍ਰਲਯਕਾਲਾਨ੍ਤ ਏਤਦਾਸੀਤ੍ਤਮੋਮਯਮ੍ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਮਿਵ ਚਾਤਰ੍ਕ੍ਯਮ੍ ਅਪ੍ਰਜ੍ਞਾਤਮਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਮਹਾ-ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ — ਬਹੁਤ ਗਹਿਰਾ, ਅਜਾਣ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ।
ਅਵਿਜ੍ਞੇਯਮਵਿਜ੍ਞਾਤਂ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਥਾਸ੍ਨੁ ਚਰਿष੍ਣੁ ਚ ਤਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੂਰ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਭਵਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਅਜਾਣ ਤੇ ਅਣਜਾਣ ਸੀ; ਫਿਰ, ਸਵੈ-ਜਨਮਿਆ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਪੁੰਨ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਉਭਰਿਆ।
ਵ੍ਯਞ੍ਜਯਨ੍ਨੇਤਦਖਿਲਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਤ੍ ਤਮੋਨੁਦਃ ਯੋ ऽਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ਪਰੋ ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਦ੍ ਅਣੁਰ੍ ਜ੍ਯਾਯਾਨ੍ ਸਨਾਤਨਃ ਨਾਰਾਯਣ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸ ਏਕਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਉਦ੍ਬਭੌ
ਜੋ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪਰਗਟ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁਖਮ, ਸਦੀਵੀ, ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਪਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਭਰਿਆ।
ਯਃ ਸ਼ਰੀਰਾਦ੍ ਅਭਿਧ੍ਯਾਯ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਵਿਧਂ ਜਗਤ੍ ਅਪ ਏਵ ਸਸਰ੍ਜਾਦੌ ਤਾਸੁ ਵੀਰ੍ਯਮ੍ ਅਵਾਸृਜਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਵਿਭਿੰਨ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ।
ਤਦੇਵਾਣ੍ਡਂ ਸਮਭਵਦ੍ ਧੇਮਰੂਪ੍ਯਮਯਂ ਮਹਤ੍ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸੂਰ੍ਯਾਯੁਤਸਮਪ੍ਰਭਮ੍
ਉਹ ਹੀ ਮਹਾਂ ਅੰਡ ਬਣ ਗਿਆ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਏਵਾਤ੍ਮਸਮ੍ਭਵਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ ਅਪਿ ਤਦ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣੁਤ੍ਵਮ੍ ਅਗਮਤ੍ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਂ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵਿਆਪਕਤਾ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।
ਤਦਨ੍ਤਰ੍ਭਗਵਾਨੇष ਸੂਰ੍ਯਃ ਸਮਭਵਤ੍ਪੁਰਾ ਆਦਿਤ੍ਯਸ਼੍ਚਾਦਿਭੂਤਤ੍ਵਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪਠਨ੍ਨ੍ ਅਭੂਤ੍
ਉਸ ਅੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ; ਆਦਿ ਭੂਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵਂ ਭੂਮਿਂ ਸਮਕਰੋਤ੍ ਤਦਣ੍ਡਸ਼ਕਲਦ੍ਵਯਮ੍ ਸ ਚਾਕਰੋਦ੍ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਮਧ੍ਯੇ ਵ੍ਯੋਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਅੰਡ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਬਣਾਈ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਦੀਵੀ ਆਕਾਸ਼ ਰਚਿਆ।
ਨਦ੍ਯੋ ऽਣ੍ਡਨਾਮ੍ਨਃ ਸਂਭੂਤਾਃ ਪਿਤਰੋ ਮਨਵਸ੍ ਤਥਾ ਸਪ੍ਤ ਯੇ ऽਮੀ ਸਮੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ ਚ ਤੇ ऽਪਿ ਚਾਨ੍ਤਰ੍ਜਲੋਦ੍ਭਵਾਃ ਲਵਣੇਕ੍ਸ਼ੁਸੁਰਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਨਦੀਆਂ ਮਹਾਂ ਅੰਡ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਮਨੂ ਵੀ; ਇਹ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਣੇ, ਲੂਣ, ਗੰਨੇ ਦਾ ਰਸ, ਸ਼ਰਾਬ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।
ਸ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਅਭੂਦ੍ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ ਅਰਿਨ੍ਦਮ ਤਤ੍ਤੇਜਸਸ਼੍ ਚ ਤਤ੍ਰੈष ਮਾਰ੍ਤਣ੍ਡਃ ਸਮਜਾਯਤ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜੋ ਰਚਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੇਜ ਤੋਂ ਮਾਰਤੰਡ ਸੂਰਜ ਉਥੇ ਜਨਮਿਆ।
ਮृਤੇ ऽਣ੍ਡੇ ਜਾਯਤੇ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਤਣ੍ਡਸ੍ ਤੇਨ ਸਂਸ੍ਮृਤਃ ਰਜੋਗੁਣਮਯਂ ਯਤ੍ਤਦ੍ ਰੂਪਂ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਅਭੂਲ੍ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਮਹਾਂ ਅੰਡ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਾਰਤੰਡ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਰਜੋ ਗੁਣ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਿਤਾਮਹ ਬਣਿਆ।
ਯੇਨ ਸृष੍ਟਂ ਜਗਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषਮ੍ ਤਮਵੇਹਿ ਰਜੋਰੂਪਂ ਮਹਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮ੍ ਉਦਾਹृਤਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ — ਦੇਵ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ — ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਰਜੋ ਗੁਣ ਦਾ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲਓ।