ਸਕਾਮੋ ਯਸ੍ਤ੍ਵਿਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਲ੍ ਲਕ੍ਸ਼ਹੋਮਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸ ਤਂ ਕਾਮਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਦਮਾਨਨ੍ਤ੍ਯਮ੍ ਅਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਲੱਖ ਹੋਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਧਨਮ੍ ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਸ਼ੋਭਨਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਕੁਮਾਰੀ ਚ ਸ਼ੁਭਂ ਪਤਿਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਧਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਸੋਹਣੀ ਭਾਰਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਚੰਗਾ ਪਤੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਕਾਮਃ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਯਂ ਯਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤੇ ਕਾਮਂ ਸ ਵੈ ਭਵਤਿ ਪੁष੍ਕਲਃ ਨਿष੍ਕਾਮਃ ਕੁਰੁਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਸ ਦਾ ਰਾਜ ਖੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਰਾਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਜੋ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਧੂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕੋਟਿਹੋਮਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ਆਹੁਤੀਭਿਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਃ ਫਲੇਨ ਚ
ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਕਹਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਇਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਹੁਤੀਆਂ, ਉੱਦਮ, ਦਕਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਗ੍ਰਹਦੇਵਾਨਾਮ੍ ਆਵਾਹਨਵਿਸਰ੍ਜਨੇ ਹੋਮਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ ਏਵੋਕ੍ਤਾਃ ਖਾਨੇ ਦਾਨੇ ਤਥੈਵ ਚ ਕੁਣ੍ਡਮਣ੍ਡਪਵੇਦੀਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੋ ऽਯਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗ੍ਰਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਹਨ ਤੇ ਵਿਸਰਜਨ ਲਈ ਹੋਮ ਮੰਤਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਖੱਡ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਮ ਲਈ ਵੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੁੰਡ, ਮੰਡਪ ਅਤੇ ਵੇਦੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੁਣੋ।
ਕੋਟਿਹੋਮੇ ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ ਯੋਨਿਵਕ੍ਤ੍ਰਦ੍ਵਯੋਪੇਤਂ ਤਦਪ੍ਯਾਹੁਸ੍ ਤ੍ਰਿਮੇਖਲਮ੍
ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਵਿਚ ਕੁੰਡ ਚਾਰ ਹੱਥ ਲੰਬਾ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਚੌਕੋਣ, ਦੋ ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਦੋ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੱਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਭ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਥਮਾ ਮੇਖਲਾ ਬੁਧੈਃ ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਭ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਪਹਿਲੀ ਪੱਟੀ ਦੋ ਉਂਗਲ ਉੱਚੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ; ਦੂਜੀ ਵੀ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲ ਉੱਚੀ ਬਣਾਉਣੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਚ੍ਛ੍ਰਾਯਵਿਸ੍ਤਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਤृਤੀਯਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਾ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਪੂਰ੍ਵਯੋਰੇਵ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਤੀਜੀ ਪੱਟੀ ਚਾਰ ਉਂਗਲ ਉੱਚੀ ਤੇ ਚੌੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਪੱਟੀਆਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਉਂਗਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਤਸ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਾ ਯੋਨਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ षਟ੍ਸਪ੍ਤਾਙ੍ਗੁਲਵਿਸ੍ਤृਤਾ ਕੂਰ੍ਮਪृष੍ਠੋਨ੍ਨਤਾ ਮਧ੍ਯੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗੁਲੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾ
ਯੋਨੀ ਇਕ ਵਿਤਸਤ ਲੰਬੀ, ਛੇ ਜਾਂ ਸੱਤ ਉਂਗਲ ਚੌੜੀ, ਵਿਚਕਾਰ ਕੁੰਬ ਦੇ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ, ਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਦੋ ਉਂਗਲ ਉੱਚੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਜੌष੍ਠਸਦृਸ਼ੀ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਆਯਤਾ ਛਿਦ੍ਰਸਂਯੁਤਾ ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕੁਣ੍ਡੇषੁ ਯੋਨਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਹਾਥੀ ਦੇ ਹੋਠ ਵਾਂਗ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਛੇਦ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿਚ ਯੋਨੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
ਮੇਖਲੋਪਰਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਦਲਸਂਨਿਭਮ੍ ਵੇਦੀ ਚ ਕੋਟਿਹੋਮੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਵਿਤਸ੍ਤੀਨਾਂ ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਕਮਰ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹਰ ਥਾਂ, ਵੇਦੀ ਪੀਪਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਲਈ ਵੇਦੀ ਚਾਰ ਵਿਟਾਸਤਾਂ ਲੰਬੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ।
ਚਤੁਰਸ੍ਰਾ ਸਮਨ੍ਤਾਚ੍ਚ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਪ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਸਂਯੁਤਾ ਵਪ੍ਰਪ੍ਰਮਾਣਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਵੇਦੀਨਾਂ ਚ ਤਥੋਚ੍ਛ੍ਰਯਃ
ਵੇਦੀ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚੌਕੋਣੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਟੇਕਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ; ਟੇਕਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਵੇ।
ਤਥਾ षੋਡਸ਼ਹਸ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਣ੍ਡਪਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ ਪੂਰ੍ਵਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਬਹ੍ਵृਚਂ ਵੇਦਪਾਰਗਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਡਪ ਸੋਲਾਂ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਤੇ ਚਾਰ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ; ਪੂਰਬੀ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬਹੁ-ਰਿਚਾ ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਬਿਠਾਓ।
ਯਜੁਰ੍ਵਿਦਂ ਤਥਾ ਯਾਮ੍ਯੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਸਾਮਵੇਦਿਨਮ੍ ਅਥਰ੍ਵਵੇਦਿਨਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਉਤ੍ਤਰੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਬੁਧਃ
ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਪੱਛਮੀ 'ਤੇ ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਵਾਲੇ 'ਤੇ ਅਥਰਵੇਦ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਿਠਾਓ।
ਅष੍ਟੌ ਤੁ ਹੋਮਕਾਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਵੇਦਿਨਃ ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨੈਃ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਭੂषਣੈਃ
ਅਠ ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਵਾਨ ਵੀ ਵੈਦ ਤੇ ਵੈਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੱਲ ਬਾਰਾਂ ਪੰਡਿਤ ਹੋਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਪੜੇ, ਮਾਲਾ, ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਪੜੇ-ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ।
ਰਾਤ੍ਰਿਸੂਕ੍ਤਂ ਚ ਰੌਦ੍ਰਂ ਚ ਪਾਵਮਾਨਂ ਸੁਮਙ੍ਗਲਮ੍ ਪੂਰ੍ਵਤੋ ਬਹ੍ਵृਚਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਪਠਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯੁਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਬਹੁ-ਰਿਚਾ ਪੰਡਿਤ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਬੈਠ ਕੇ ਰਾਤ੍ਰੀ-ਸੂਕਤ, ਰੌਦ੍ਰ, ਪਾਵਮਾਨ, ਸੁਮੰਗਲ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕ੍ਤਂ ਸ਼ਾਕ੍ਰਂ ਚ ਸੌਮ੍ਯਂ ਚ ਕੌष੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮੇਵ ਚ ਪਾਠਯੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਦ੍ਵਾਰਿ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦਿਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਦੱਖਣੀ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਾਕਤ, ਸ਼ਾਕ੍ਰ, ਸੌਮ੍ਯ, ਕੌਸ਼ਮਾਂਡ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ।
ਸੁਪਰ੍ਣਮਥ ਵੈਰਾਜਮ੍ ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਰੁਦ੍ਰਸਂਹਿਤਾਮ੍ ਜ੍ਯੇष੍ਠਮਾਸ ਤਥਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਛਨ੍ਦੋਗਃ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਜਪੇਤ੍
ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ, ਚਾਂਦੋਗ ਵਿਦਵਾਨ ਸੁਪਰਨ, ਵੈਰਾਜ, ਅਗਨਿਆਂ, ਰੁਦ੍ਰ-ਸੰਹਿਤਾ, ਜ੍ਯੇਸ਼ਠਮਾਸ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੇ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸੂਕ੍ਤਂ ਚ ਸੌਰਂ ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਾਕੁਨਕਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਪੌष੍ਟਿਕਂ ਚ ਮਹਾਰਾਜ੍ਯਮ੍ ਉਤ੍ਤਰੇਣਾਪ੍ਯਥਰ੍ਵਵਿਤ੍
ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਅਥਰਵੇਦ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਸੂਕਤ, ਸੌਰ, ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਾਕੁਨਕ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਯ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹੇ।
ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਵਾਪਿ ਹੋਮਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ऽਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ ਸ੍ਨਾਨੇ ਦਾਨੇ ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ ਤ ਏਵ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ
ਇੱਥੇ, ਹੋਮ ਪੰਜ ਜਾਂ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਵੀ ਉਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਵਰਤੇ ਜਾਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ।
ਵਸੋਰ੍ਧਾਰਾਵਿਧਾਨਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਹੋਮੇ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਸ੍ਤੁ ਕੋਟਿਹੋਮਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਪਦਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਵਸੋਰਧਾਰਾ ਦੀ ਰੀਤ ਲੱਖ-ਹੋਮ ਲਈ ਖਾਸ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਟੀ-ਹੋਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਗ੍ਰਹਯਜ੍ਞਤ੍ਰਯਂ ਨਰਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪਦਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਗ੍ਰਹ-ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ ਚਾष੍ਟੌ ਚ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੌਟਿਹੋਮਾਤ੍ ਤਦਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਅੱਠ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਕੋਟੀ-ਹੋਮ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਭ੍ਰੂਣਹਤ੍ਯਾਰ੍ਬੁਦਾਨਿ ਚ ਕੋਟਿਹੋਮੇਨ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵਚ੍ਛਿਵਭਾषਿਤਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਭ੍ਰੂਣ-ਹੱਤਿਆ ਕੋਟੀ-ਹੋਮ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਵਸ਼੍ਯਕਰ੍ਮਾਭਿਚਾਰਾਦਿ ਤਥੈਵੋਚ੍ਚਾਟਨਾਦਿਕਮ੍ ਨਵਗ੍ਰਹਮਖਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਕਾਮ੍ਯਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਨਵਗ੍ਰਹ ਯਜਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨਚਾਹੇ ਕਰਮ ਜਿਵੇਂ ਵਸ਼ੀਕਰਨ, ਤੰਤ੍ਰ, ਉਚਾਟਨ ਆਦਿ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਥਾ ਫਲਦਂ ਪੁਂਸਾਂ ਨ ਕਾਮ੍ਯਂ ਜਾਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦਯੁਤਹੋਮਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵਮਾਚਰੇਤ੍
ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਮ ਦੀ ਰੀਤ ਪਹਿਲਾਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵृਤ੍ਤਂ ਵੋਚ੍ਚਾਟਨੇ ਕੁਣ੍ਡਂ ਤਥਾ ਚ ਵਸ਼੍ਯਕਰ੍ਮਣਿ ਤ੍ਰਿਮੇਖਲਂ ਚੈਕਵਕ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਅਰਤ੍ਨਿਰ੍ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਤੁ
ਉਚਾਟਨ ਕਰਮ ਲਈ ਕੁੰਡ ਗੋਲ ਹੋਵੇ; ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਮੇਖਲਾਵਾਂ ਤੇ ਇੱਕ ਮੂੰਹ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਇੱਕ ਵਿਟਾਸਤ ਹੋਵੇ।
ਪਲਾਸ਼ਸਮਿਧਃ ਸ਼ਸ੍ਤਾ ਮਧੁਗੋਰੋਚਨਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਚਨ੍ਦਨਾਗੁਰੁਣਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਕੁਙ੍ਕੁਮੇਨਾਭਿषਿਞ੍ਚਿਤਾਃ
ਪਲਾਸ਼ ਦੀ ਲੱਕੜ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਪੀਤ ਨਾਲ ਲੇਪਿਆ ਹੋਵੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਦਨ, ਅਗਰ ਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਵੀ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਵੇ।
ਹੋਮਯੇਨ੍ਮਧੁਸਰ੍ਪਿਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਬਿਲ੍ਵਾਨਿ ਕਮਲਾਨਿ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ੈਵੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ ਤੇ ਕਮਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਸ਼੍ਯਕਰ੍ਮਣਿ ਬਿਲ੍ਵਾਨਾਂ ਪਦ੍ਮਾਨਾਂ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ ਸੁਮਿਤ੍ਰਿਯਾ ਨ ਆਪ ਓषਧਯ ਇਤਿ ਹੋਮਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋਵੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ 'ਸੁਮਿਤ੍ਰਿਆ ਨਾ ਆਪਾ ਔਸ਼ਧਯਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ ਤੇ ਕਮਲ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਏ।