ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲੋ ਹ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤੋ ਵਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸ ਉਦਾਹृਤਃ ਅਙ੍ਗੁਲੋਚ੍ਛ੍ਰਯਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਵਪ੍ਰਦ੍ਵਯਮਥੋਪਰਿ
ਪਹਿਲਾ ਵਪਰਾ ਦੋ ਅੰਗੁਲ ਉਚਾ ਹੋਵੇ; ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ, ਦੋ ਹੋਰ ਵਪਰੇ, ਹਰ ਇੱਕ ਉਤਨੇ ਹੀ ਉਚੇ।
ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲਸ੍ਯ ਚ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਥ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ ਦਸ਼ਾਙ੍ਗੁਲੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾ ਭਿਤ੍ਤਿਃ ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥੋਪਰਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਵਾਹਯੇਦ੍ਦੇਵਾਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਪੁष੍ਪਤਣ੍ਡੁਲੈਃ
ਸਾਰੇ ਵਪਰਿਆਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਅੰਗੁਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਗਿਆਨੀ; ਸਥੰਡਿਲਾ ਉੱਤੇ ਭਿੱਤ ਦਸ ਅੰਗੁਲ ਉਚੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਜਾਵੇ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾਭਿਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਾਧਿਪ੍ਰਤ੍ਯਧਿਦੇਵਤਾਃ ਸ੍ਥਾਪਨੀਯਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨੋਤ੍ਤਰੇਣ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਾਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਹੇ ਮਾਹਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਨਾ।
ਗਰੁਤ੍ਮਾਨਧਿਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਪੂਜ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਿਯਮਿਚ੍ਛਤਾ ਸਾਮਧ੍ਵਨਿਸ਼ਰੀਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਾਹਨਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ਵਿषਪਾਪਹਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਤਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ
ਉਥੇ ਗਰੁੜ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਪੂਜੇ: 'ਤੁਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾਮ ਗੀਤ ਤੇ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਵਾਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜ਼ਹਿਰ ਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿਓ।'
ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਕੁਮ੍ਭਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤਦ੍ਵਦ੍ਧੋਮਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਿਤ੍ਸਂਖ੍ਯਾਧਿਕਂ ਪੁਨਃ ਘृਤਕੁਮ੍ਭਵਸੋਰ੍ਧਾਰਾਂ ਪਾਤਯੇਦਨਲੋਪਰਿ
ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਕੂੰਭ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰੇ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਤੇ ਸਮਿਦਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕਰਕੇ, ਘੀ ਵਾਲੀ ਕੂੰਭ ਦੀ ਧਾਰ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਪਾਈ ਜਾਵੇ।
ਔਦੁਮ੍ਬਰੀਂ ਤਥਾਰ੍ਦ੍ਰਾਂ ਚ ऋਜ੍ਵੀਂ ਕੋਟਰਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍ ਬਾਹੁਮਾਤ੍ਰਾਂ ਸ੍ਰੁਚਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਸ੍ਤਮ੍ਭਦ੍ਵਯੋਪਰਿ ਘृਤਧਾਰਾਂ ਤਯਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ ਅਗ੍ਨੇਰੁਪਰਿ ਪਾਤਯੇਤ੍
ਉਦੁੰਬਰੀ ਦੀ ਗਿੱਲੀ ਤੇ ਸਿੱਧੀ, ਖੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਬਾਹ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਵਾਲੀ ਸ੍ਰੁਚ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ; ਫਿਰ ਦੋ ਥੰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਘੀ ਦੀ ਧਾਰ ਪਾਈ ਜਾਵੇ।
ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍ਸੂਕ੍ਤਮਾਗ੍ਨੇਯਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਰੌਦ੍ਰਮੈਨ੍ਦਵਮ੍ ਮਹਾਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਂ ਸਾਮ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸਾਮ ਚ ਵਾਚਯੇਤ੍
ਅੱਗ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਰੁਦਰ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸੁਕਤ, ਮਹਾ-ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਸਾਮ ਤੇ ਜੇਠਾ ਸਾਮ ਪਾਠ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਵਾਚਨਮ੍ ਦਾਤਵ੍ਯਾ ਯਜਮਾਨੇਨ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ ਪृਥਕ੍
ਯਜਮਾਨ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਨ੍ਹਾਵੇ, ਸੁਭ ਅੱਖਰ ਉਚਾਰੇ, ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਦੇਵੇ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਹੀਨੇਨ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਚੇਤਸਾ ਨਵਗ੍ਰਹਮਖੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਵੇਦਵੇਦਿਨਃ
ਨੌ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਚਾਰ ਪੰਡਤ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।
ਅਥਵਾ ऋਤ੍ਵਿਜੌ ਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਸ਼੍ਰੁਤਿਕੋਵਿਦੌ ਕਾਰ੍ਯਾਵਯੁਤਹੋਮੇ ਤੁ ਨ ਪ੍ਰਸਜ੍ਯੇਤ ਵਿਸ੍ਤਰੇ
ਜੇ ਯਜਨ ਵੱਡਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੋ ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਪੰਡਤ ਵੀ ਚਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਦਸ਼ ਚਾष੍ਟੌ ਚ ਲਕ੍ਸ਼ਹੋਮੇ ਤੁ ऋਤ੍ਵਿਜਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਵਾ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਲੱਖ ਆਹੁਤੀ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਲਈ ਦਸ ਜਾਂ ਅੱਠ ਪੰਡਤ ਰੱਖੇ ਜਾਣ, ਜਾਂ ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਚਾਰ ਨਿਰਵੈਰ ਪੰਡਤ।
ਨਵਗ੍ਰਹਮਖਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਲਕ੍ਸ਼ਹੋਮੇ ਦਸ਼ੋਤ੍ਤਰਮ੍ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭੂषਣਾਨ੍ਯਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਹੇ ਮਾਹਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਲੱਖ ਆਹੁਤੀ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਨੌ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇ; ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।
ਸ਼ਯਨਾਨਿ ਸਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਹੈਮਾਨਿ ਕਟਕਾਨਿ ਚ ਕਰ੍ਣਾਙ੍ਗੁਲਿਪਵਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕਣ੍ਠਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਸਮਰੱਥ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਛੋਣੇ, ਚਾਦਰਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੜੇ, ਕੰਡੇ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਛਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਛਲੇ ਅਤੇ ਗਲਿਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ਦਾਨ ਕਰੇ।
ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਹੀਨਂ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯੇਨ ਮਾਨਵਃ ਅਦਦਲ੍ਲੋਭਤੋ ਮੋਹਾਤ੍ ਕੁਲਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਤੇ
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਾਨ ਸਹੀ ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਨਾ ਕਰੇ; ਜੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਦਾਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਦਾਨਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ ਅਨ੍ਨਹੀਨਃ ਕृਤੋ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਫਲਦੋ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਚੰਗੀ ਤਰੱਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਣਾ ਦਾਨ ਕਰੇ; ਜੇ ਦਾਨ ਵਿਚ ਖਾਣਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿਚ ਕਲੇਸ਼ ਜਾਂ ਅਕਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਹੀਨੋ ਦਹੇਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨਸ੍ਤੁ ऋਤ੍ਵਿਜਃ ਯष੍ਟਾਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਹੀਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਜ੍ਞਸਮੋ ਰਿਪੁਃ
ਖਾਣਾ ਨਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਰਾਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਪੰਡਿਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦਕਸ਼ਣਾ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਯਜਮਾਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸਹੀ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵਾਂਗ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ।
ਨ ਵਾਪ੍ਯਲ੍ਪਧਨਃ ਕੁਰ੍ਯਾਲ੍ ਲਕ੍ਸ਼ਹੋਮਂ ਨਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪੀਡਾਕਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞੇ ਭਵਤਿ ਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਘੱਟ ਧਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਲੱਖ ਹੋਮ ਨਾ ਕਰੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਯਜਨਾ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਝਗੜਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਮੇਵ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵੌ ਵਾ ਤ੍ਰੀਨ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿ ਏਕਮਪ੍ਯਰ੍ਚਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵੇਦਪਾਰਗਮ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਨ ਬਹੂਨਲ੍ਪਵਿਤ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਚਾਹੇ ਇਕ, ਦੋ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਜੇ ਇਕ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਘੱਟ ਧਨ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਪੂਜੇ।
ਲਕ੍ਸ਼ਹੋਮਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਯਥਾਵਿਤ੍ਤਂ ਭਵੇਦ੍ਬਹੁ ਯਤਃ ਸਰ੍ਵਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਵਿਧਾਨਤਃ
ਲੱਖ ਹੋਮ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਧਨ ਵਾਧੂ ਹੋਵੇ; ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਚ ਵਸ੍ਵਾਦਿਤ੍ਯਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ ਯਾਵਤ੍ਕਲ੍ਪਸ਼ਤਾਨ੍ਯष੍ਟਾਵ੍ ਅਥ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵਸੁ, ਆਦਿਤ੍ਯ ਅਤੇ ਮਰੁਦ ਗਣਾਂ ਵਲੋਂ ਅਠ ਸੌ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਕਾਮੋ ਯਸ੍ਤ੍ਵਿਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਲ੍ ਲਕ੍ਸ਼ਹੋਮਂ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸ ਤਂ ਕਾਮਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪਦਮਾਨਨ੍ਤ੍ਯਮ੍ ਅਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਲੱਖ ਹੋਮ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤਹੀਨ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਧਨਾਰ੍ਥੀ ਲਭਤੇ ਧਨਮ੍ ਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਸ਼ੋਭਨਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਕੁਮਾਰੀ ਚ ਸ਼ੁਭਂ ਪਤਿਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁੱਤਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਧਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਭਾਰਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਸੋਹਣੀ ਭਾਰਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਆਰੀ ਕੁੜੀ ਚੰਗਾ ਪਤੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਕਾਮਃ ਸ਼੍ਰਿਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ਯਂ ਯਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤੇ ਕਾਮਂ ਸ ਵੈ ਭਵਤਿ ਪੁष੍ਕਲਃ ਨਿष੍ਕਾਮਃ ਕੁਰੁਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਸ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਸ ਦਾ ਰਾਜ ਖੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਰਾਜ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਜੋ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਧੂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਕੋਟਿਹੋਮਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ਆਹੁਤੀਭਿਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਃ ਫਲੇਨ ਚ
ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਕਹਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਇਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਆਹੁਤੀਆਂ, ਉੱਦਮ, ਦਕਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ਗ੍ਰਹਦੇਵਾਨਾਮ੍ ਆਵਾਹਨਵਿਸਰ੍ਜਨੇ ਹੋਮਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤ ਏਵੋਕ੍ਤਾਃ ਖਾਨੇ ਦਾਨੇ ਤਥੈਵ ਚ ਕੁਣ੍ਡਮਣ੍ਡਪਵੇਦੀਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੋ ऽਯਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗ੍ਰਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਹਨ ਤੇ ਵਿਸਰਜਨ ਲਈ ਹੋਮ ਮੰਤਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਖੱਡ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਮ ਲਈ ਵੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੁੰਡ, ਮੰਡਪ ਅਤੇ ਵੇਦੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੁਣੋ।
ਕੋਟਿਹੋਮੇ ਚਤੁਰ੍ਹਸ੍ਤਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਤਃ ਯੋਨਿਵਕ੍ਤ੍ਰਦ੍ਵਯੋਪੇਤਂ ਤਦਪ੍ਯਾਹੁਸ੍ ਤ੍ਰਿਮੇਖਲਮ੍
ਕੋਟੀ ਹੋਮ ਵਿਚ ਕੁੰਡ ਚਾਰ ਹੱਥ ਲੰਬਾ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਚੌਕੋਣ, ਦੋ ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਦੋ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਪੱਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਭ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਥਮਾ ਮੇਖਲਾ ਬੁਧੈਃ ਤ੍ਰ੍ਯਙ੍ਗੁਲਾਭ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਪਹਿਲੀ ਪੱਟੀ ਦੋ ਉਂਗਲ ਉੱਚੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ; ਦੂਜੀ ਵੀ ਤਿੰਨ ਉਂਗਲ ਉੱਚੀ ਬਣਾਉਣੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਚ੍ਛ੍ਰਾਯਵਿਸ੍ਤਰਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਤृਤੀਯਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਾ ਦ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗੁਲਸ਼੍ਚੇਤਿ ਵਿਸ੍ਤਾਰਃ ਪੂਰ੍ਵਯੋਰੇਵ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਤੀਜੀ ਪੱਟੀ ਚਾਰ ਉਂਗਲ ਉੱਚੀ ਤੇ ਚੌੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਹਿਲੀਆਂ ਦੋ ਪੱਟੀਆਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਉਂਗਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਤਸ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਾ ਯੋਨਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ षਟ੍ਸਪ੍ਤਾਙ੍ਗੁਲਵਿਸ੍ਤृਤਾ ਕੂਰ੍ਮਪृष੍ਠੋਨ੍ਨਤਾ ਮਧ੍ਯੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗੁਲੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਾ
ਯੋਨੀ ਇਕ ਵਿਤਸਤ ਲੰਬੀ, ਛੇ ਜਾਂ ਸੱਤ ਉਂਗਲ ਚੌੜੀ, ਵਿਚਕਾਰ ਕੁੰਬ ਦੇ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ, ਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਦੋ ਉਂਗਲ ਉੱਚੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਜੌष੍ਠਸਦृਸ਼ੀ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਆਯਤਾ ਛਿਦ੍ਰਸਂਯੁਤਾ ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵੇषੁ ਕੁਣ੍ਡੇषੁ ਯੋਨਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਹ ਹਾਥੀ ਦੇ ਹੋਠ ਵਾਂਗ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਛੇਦ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ; ਇਹ ਸਭ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿਚ ਯੋਨੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।