ਏਕਚਿਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ृਣੁ ਮਾਰ੍ਤਣ੍ਡਨਨ੍ਦਨ ਯਾਮਾ ਨਾਮ ਪੁਰਾ ਦੇਵਾ ਆਸਨ੍ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਾਨ੍ਤਰੇ
ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਯਾਮਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸਪ੍ਤੈਵ ऋषਯਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਯੇ ਮਰੀਚ੍ਯਾਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਆਗ੍ਨੀਧ੍ਰਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਸਹਃ ਸਵਨ ਏਵ ਚ
ਪੁਰਾਣੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਗਨੀਧ੍ਰ, ਆਗਨਿਬਾਹੁ, ਸਹਾ, ਸਵਨ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਾਨ੍ ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ ਹਵ੍ਯੋ ਮੇਧਾ ਮੇਧਾਤਿਥਿਰ੍ ਵਸੁਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਨੋਰ੍ ਦਸ਼ੈਤੇ ਵਂਸ਼ਵਰ੍ਧਨਾਃ
ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਮਾਨ, ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ, ਹਵ੍ਯ, ਮੇਧਾ, ਮੇਧਾਤਿਥਿ, ਵਸੁ — ਇਹ ਦਸੇ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਮਿਮੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਤ੍ਪਰਮਂਪਦਮ੍ ਏਤਤ੍ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषਮਤਃ ਪਰਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀਸਰਗ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ। ਇਹ ਸਵਾਯੰਭੂ ਯੁਗ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਯੁਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषਸ੍ਯ ਤਨਯਾਸ਼੍ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਦੇਵਵਰ੍ਚਸਃ ਨਭੋਨਭਸ੍ਯਪ੍ਰਸृਤਿਭਾਨਵਃ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਧਨਾਃ
ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ: ਨਭ, ਨਭਸਿਆ, ਪ੍ਰਸ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਭਾਨਵਾ — ਇਹ ਸਭ ਇਜ਼ਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਦਤ੍ਤੋ ਨਿਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਮ੍ਬਃ ਪ੍ਰਾਣਃ ਕਸ਼੍ਯਪ ਏਵ ਚ ਔਰ੍ਵੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ऋषਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਦੱਤਾ, ਨਿਸ਼ਚਯਵਨ, ਸਤੰਭ, ਪ੍ਰਾਣ, ਕਸ਼੍ਯਪ, ਔਰਵ ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ — ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਤੁषਿਤਾ ਨਾਮ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਹਸ੍ਤੀਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੁਕृਤੋ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ ਆਪੋ ਜ੍ਯੋਤਿਰਯਃ ਸ੍ਮਯਃ
ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਹਸਤਿੰਦ੍ਰ, ਸੁਕ੍ਰਿਤ, ਮੂਰਤੀ, ਆਪ, ਜ੍ਯੋਤਿਰਯ, ਤੇ ਸਮਯ।
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸੁਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਯੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮੇਤਤ੍ਕਥਿਤਂ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਮਤਃ ਪਰਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਨ। ਇਹ ਦੂਜਾ ਮਨਵੰਤਰਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਅਗਲਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਔਤ੍ਤਮੀਯਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਥਾ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ਮਨੁਰ੍ਨਾਮੌਤ੍ਤਮਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਦਸ਼ ਪੁਤ੍ਰਾਨਜੀਜਨਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉੱਤਮ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਉੱਥੇ, ਉੱਤਮ ਨਾਂ ਦੇ ਮਨੁ ਨੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।
ਈष ਊਰ੍ਜਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਜਸ਼੍ ਚ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਮਧੁਸ਼੍ ਚ ਮਾਧਵਸ਼੍ਚੈਵ ਨਭਸ੍ਯੋ ऽਥ ਨਭਾਸ੍ਤਥਾ
ਈਸ਼ਾ, ਊਰਜ, ਤਰਜ, ਸ਼ੁਚਿ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਮਧੁ, ਮਾਧਵ, ਨਭਸਿਆ ਤੇ ਨਭਾ ਵੀ।
ਸਹਃ ਕਨੀਯਾਨੇਤੇषਾਮ੍ ਉਦਾਰਃ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਧਨਃ ਭਾਵਨਾਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ ਊਰ੍ਜਾਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਾ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਪਰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਉੱਥੇ ਭਾਵਨਾ ਦੇਵਤੇ ਸਨ, ਤੇ ਊਰਜਾ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੌਕੁਰੁਣ੍ਡਿਸ਼੍ਚ ਦਾਲ੍ਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਵਹਣਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸਿਤਸ਼੍ਚ ਸਸ੍ਮਿਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਯੋਗਵਰ੍ਧਨਾਃ
ਕੌਕੁਰੁੰਡਿ, ਦਾਲਭਿਆ, ਸ਼ੰਗਾ, ਪ੍ਰਵਹਣਾ, ਸ਼ਿਵਾ, ਸਿਤਾ ਤੇ ਸਸਮਿਤਾ — ਇਹ ਸੱਤ ਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਤੁ ਤਾਮਸਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਕਵਿਃ ਪृਥੁਸ੍ ਤਥੈਵਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਕਪਿਃ ਕਪਿਰੇਵ ਚ
ਚੌਥਾ ਮਨਵੰਤਰ ਤਾਮਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਵੀ, ਪ੍ਰਿਥੁ, ਅਗਨੀ, ਅਕਪੀ ਤੇ ਕਪੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ।
ਤਥੈਵ ਜਲ੍ਪਧੀਮਾਨੌ ਮੁਨਯਃ ਸਪ੍ਤ ਤਾਮਸੇ ਸਾਧ੍ਯਾ ਦੇਵਗਣਾ ਯਤ੍ਰ ਕਥਿਤਾਸ੍ਤਾਮਸੇ ऽਨ੍ਤਰੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲਪਧੀ ਤੇ ਧੀਮਾਨ ਦੋ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਤਾਮਸ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਸਾਧਿਆ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਕਲ੍ਮषਸ੍ ਤਥਾ ਧਨ੍ਵੀ ਤਪੋਮੂਲਸ੍ਤਪੋਧਨਃ ਤਪੋਰਤਿਸ੍ਤਪਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਪੋਦ੍ਯੁਤਿਪਰਂਤਪੌ
ਅਕਲਮਸ਼, ਧਨਵੀ, ਤਪੋਮੂਲ, ਤਪੋਧਨ, ਤਪੋਰਤੀ, ਤਪਸਿਆ, ਤਪੋਦਯੁਤੀ ਅਤੇ ਪਰੰਤਪ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਤਪੋਭਾਗੀ ਤਪੋਯੋਗੀ ਧਰ੍ਮਾਚਾਰਰਤਾਃ ਸਦਾ ਤਾਮਸਸ੍ਯ ਸੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਸ਼ ਵਂਸ਼ਵਿਵਰ੍ਧਨਾਃ
ਤਪੋਭਾਗੀ, ਤਪਯੋਗੀ, ਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਸ ਤਾਮਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਇਆ।
ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਯ ਮਨੋਸ੍ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਰੈਵਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਂ ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਬਾਹੁਃ ਸੁਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਸੋਮਪੋ ਮੁਨਿਃ
ਹੁਣ ਪੰਜਵੇਂ ਮਨਵੰਤਰ ਰੈਵਤ ਦਾ ਸੁਣ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਬਾਹੁ, ਸੁਬਾਹੁ, ਪਰਜਨਯ ਤੇ ਸੋਮਪਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ।
ਹਿਰਣ੍ਯਰੋਮਾ ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਃ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ऋषਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਭੂਤਰਜਸਸ੍ ਤਥਾ ਪ੍ਰਕृਤਯਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਹਿਰਣਯਰੋਮਾ ਤੇ ਸਪਤਾਸ਼ਵ—ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਆਭੂਤਰਜਸ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੁਦਰਤਾਂ ਸੁਭਾਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।
ਅਰੁਣਸ੍ ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚ ਵਿਤ੍ਤਵਾਨ੍ਹਵ੍ਯਪਃ ਕਪਿਃ ਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਰੁਤ੍ਸੁਕਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਮੋਹੋ ऽਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ
ਅਰੁਣ, ਤੱਤਵ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਧਨਵਾਨ ਹਵਿਆ, ਕਪੀ, ਯੁਕਤ, ਨਿਰੁਤਸੁਕ, ਸਤ੍ਵ, ਨਿਰਮੋਹ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਵੀਰ੍ਯਬਲੋਪੇਤਾ ਦਸ਼ੈਤੇ ਰੈਵਤਾਤ੍ਮਜਾਃ ਭृਗੁਃ ਸੁਧਾਮਾ ਵਿਰਜਾਃ ਸਹਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਦ ਏਵ ਚ
ਧਰਮ, ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਦਸ ਰੈਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ—ਭਰਗੁ, ਸੁਧਾਮਾ, ਵਿਰਜਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਨਾਦ ਤੇ ਹੋਰ।
ਵਿਵਸ੍ਵਾਨਤਿਨਾਮਾ ਚ षष੍ਠੇ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ऽਪਰੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਦੇਵਾ ਲੇਖਾ ਨਾਮ ਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਛੇਵੇਂ ਮਨਵੰਤਰ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਵਸਵਾਨ ਤੇ ਅਤੀ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਲੇਖਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
ऋਭਵੋ ऽਥ ऋਭਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ ਚ ਵਾਰਿਮੂਲਾ ਦਿਵੌਕਸਃ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਞ੍ਚ ਯੋਨਯਃ
ਰਿਭੁ ਤੇ ਰਿਭੁ ਆਦਿਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਜਾਤੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਰੁਰੁਪ੍ਰਭृਤਯਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਦਸ਼ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ਵਂਸ਼ੇ ਯੇ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਤੁ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ, ਰੁਰੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਅਨ੍ਤਰਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਂ ਚੈਤਨ੍ ਮਯਾ ਤੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਸਪ੍ਤਮਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੱਤਵੇਂ, ਵੈਵਸਵਤ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਮਨਵੰਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ਅਤ੍ਰਿਸ਼੍ ਚੈਵ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਗੌਤਮਸ੍ਤਥਾ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਤਥਾ ਯੋਗੀ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਅਤ੍ਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਕਸ਼ਯਪ, ਗੌਤਮ, ਭਰਦਵਾਜ ਜੋ ਯੋਗੀ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ—
ਜਮਦਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਯੇ ਮਹਰ੍षਯਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਤੇ ਜਮਦਗਨੀ—ਇਹ ਸੱਤ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਹਨ ਜੋ ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਬਣਾਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਧ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਚ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮਰੁਤੋ ਵਸਵੋ ऽਸ਼੍ਵਿਨੌ ਆਦਿਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰਾਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ ਸਪ੍ਤ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵੇ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਰੁਤ, ਵਸੁ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਆਦਿਤਿਆ—ਇਹ ਸੱਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਪ੍ਰਮੁਖਾਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਦਸ਼ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਭੁਵਿ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਆਦਿ ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ਸਾਵਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨੋਰ੍ਭਾਵਿ ਤਥਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਬਣਾਕੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਵਰਣੀ ਮਨਵੰਤਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮਾ ਸ਼ਰਦ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਗਾਲਵਸ੍ਤਥਾ ਸ਼ਤਾਨਨ੍ਦਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ਚ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ऋषਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ, ਸ਼ਰਦਵਾਨ, ਕੌਸ਼ਿਕ, ਗਾਲਵ, ਸ਼ਤਾਨੰਦ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਤੇ ਰਾਮ—ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।