ਅਥ ਭੀਤਸ੍ਤਥੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ऽਪਿ ਦਿਤੇਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਪਾਗਮਤ੍ ਵਿਹਾਯ ਦੇਵਸਦਨਂ ਤਚ੍ਛੁਸ਼੍ਰੂषੁਰਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਫਿਰ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਇੰਦਰ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਕਾਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਆ।
ਦਿਤੇਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰਾਨ੍ਤਰਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਰ੍ ਅਭਵਤ੍ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ ਵਿਨੀਤੋ ऽਭਵਦ੍ ਅਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਵਦਨੋ ਬਹਿਃ
ਦਿਤੀ ਵਿੱਚ ਚੀਰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਨਿਮਰ, ਅਡੋਲ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਜਾਨਨ੍ਕਿਲ ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਃ ਸ਼ੁਭਮਾਚਰਨ੍ ਤਤੋ ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨ੍ਤੇ ਸਾ ਨ੍ਯੂਨੇ ਤੁ ਦਿਵਸੈਸ੍ ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਏ।
ਮੇਨੇ ਕृਤਾਰ੍ਥਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤਮਾਨਸਾ ਅਕृਤ੍ਵਾ ਪਾਦਯੋਃ ਸ਼ੌਚਂ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾ ਮੁਕ੍ਤਮੂਰ੍ਧਜਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਫਲ ਸਮਝੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ। ਪੈਰ ਧੋਏ ਬਿਨਾ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਪਈ।
ਨਿਦ੍ਰਾਭਰਸਮਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਦਿਵਾਪਰਸ਼ਿਰਾਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਤਤਸ੍ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤੁ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ
ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸਿਰ ਕਰਕੇ ਪਈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਅੰਦਰ ਆਇਆ।
ਵਜ੍ਰੇਣ ਸਪ੍ਤਧਾ ਚਕ੍ਰੇ ਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪਃ ਤਤਃ ਸਪ੍ਤੈਵ ਤੇ ਜਾਤਾਃ ਕੁਮਾਰਾਃ ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
ਰੁਦਨ੍ਤਃ ਸਪ੍ਤ ਤੇ ਬਾਲਾ ਨਿषਿਦ੍ਧਾ ਗਿਰਿਦਾਰਿਣਾ ਭੂਯੋ ऽਪਿ ਰੁਦਤਸ਼੍ਚੈਤਾਨ੍ ਏਕੈਕਂ ਸਪ੍ਤਧਾ ਹਰਿਃ
ਉਹ ਸੱਤ ਬੱਚੇ ਰੋਂਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ ਜਦ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਵਾਰ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਚਿਛੇਦ ਵृਤ੍ਰਹਨ੍ਤਾ ਵੈ ਪੁਨਸ੍ਤਦੁਦਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ਏਵਮੇਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦ੍ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੇ ਰੁਰੁਦੁਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੰਡਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਲੀ-ਨੌ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੋਣ ਲੱਗੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਮਾਂ ਰੋਦਿष੍ਟ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਤਤਃ ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਵृਤ੍ਰਹਾ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਕਿਹਾ, 'ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਾ ਰੋਵੋ।' ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ?'
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ ਪੁਨਃ ਸਂਜੀਵਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਮੀ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਨਯੋਗੇਨ ਮਦਨਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਫਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਕਿਹੜੇ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੜ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ?' ਧਿਆਨ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਮਦਨ-ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਨੂਨਮ੍ ਏਤਤ੍ ਪਰਿਣਤਮ੍ ਅਧੁਨਾ ਕृष੍ਣਪੂਜਨਾਤ੍ ਵਜ੍ਰੇਣਾਪਿ ਹਤਾਃ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਵਿਨਾਸ਼ਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
'ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਇਹ ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।'
ਏਕੋ ऽਪ੍ਯਨੇਕਤਾਮਾਪ ਯਸ੍ਮਾਦੁਦਰਗੋ ऽਪ੍ਯਲਮ੍ ਅਵਧ੍ਯਾ ਨੂਨਮੇਤੇ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
'ਜਦ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਕੇ, ਕਈ ਬਣ ਗਿਆ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਬਣ ਜਾਵਣ।'
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾ ਰੁਦਤੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਰੁਦਨ੍ਤੋ ਗਰ੍ਭਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਮਰੁਤੋ ਨਾਮ ਤੇ ਨਾਮ੍ਨਾ ਭਵਨ੍ਤੁ ਮਖਭਾਗਿਨਃ
'ਜਦ "ਨਾ ਰੋਵੋ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੋਂਦੇ ਰਹੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਰੁਤ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲੇ।'
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵੇਤਿ ਦਿਤਿਂ ਪੁਨਃ ਅਰ੍ਥਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਮਯੈਤਦ੍ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਫਿਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
ਕृਤ੍ਵਾ ਮਰੁਦ੍ਗਣਂ ਦੇਵੈਃ ਸਮਾਨਮਮਰਾਧਿਪਃ ਦਿਤਿਂ ਵਿਮਾਨਮਾਰੋਪ੍ਯ ਸਸੁਤਾਮਨਯਦ੍ਦਿਵਮ੍
ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰਕੇ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਬੈਠਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਲੈ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞਭਾਗਭੁਜੋ ਜਾਤਾ ਮਰੁਤਸ੍ਤੇ ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਨ ਜਗ੍ਮੁਰੈਕ੍ਯਮਸੁਰੈਰ੍ ਅਤਸ੍ਤੇ ਸੁਰਵਲ੍ਲਭਾਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਿਆ; ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ ਗਏ।
ਆਦਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਯਃ ਸੂਤ ਕਥਿਤੋ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਯੇ ਯੇषਾਮ੍ ਅਧਿਪਾਸ੍ ਤਾਨ੍ਵਦਸ੍ਵ ਨਃ
ਹੇ ਸੂਤ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਥਾ ਦੱਸੀ; ਹੁਣ ਦੂਜੀ ਸਿਰਜਣ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ।
ਯਦਾਭਿषਿਕ੍ਤਃ ਸਕਲਾਧਿਰਾਜ੍ਯੇ ਪृਥੁਰ੍ਧਰਿਤ੍ਰ੍ਯਾਮਧਿਪੋ ਬਭੂਵ ਤਦੌषਧੀਨਾਮਧਿਪਂ ਚਕਾਰ ਯਜ੍ਞਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਤਪਸਾਂ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮ੍
ਜਦ ਪ੍ਰਥੂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਯਜਨ ਤੇ ਤਪਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਤਾਰਾਦ੍ਵਿਜਵृਕ੍ਸ਼ਗੁਲ੍ਮਲਤਾਵਿਤਾਨਸ੍ਯ ਚ ਰੁਕ੍ਮਗਰ੍ਭਃ ਅਪਾਮਧੀਸ਼ਂ ਵਰੁਣਂ ਧਨਾਨਾਂ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਭੁਂ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਂ ਚ ਤਦ੍ਵਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਰੁੱਖਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ; ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ; ਤੇ ਵਿਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਧਨ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ।
ਵਿष੍ਣੁਂ ਰਵੀਣਾਮਧਿਪਂ ਵਸੂਨਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਂ ਚ ਲੋਕਾਧਿਪਤਿਸ਼੍ਚਕਾਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਨਾਮਧਿਪਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਚਕਾਰ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਮਰੁਤਾਮਧੀਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਸੂਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ।
ਦੈਤ੍ਯਾਧਿਪਾਨਾਮਥ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਮੀਸ਼ਂ ਚ ਯਮਂ ਪਿਤॄਣਾਮ੍ ਪਿਸ਼ਾਚਰਕ੍ਸ਼ਃਪਸ਼ੁਭੂਤਯਕ੍ਸ਼ਵੇਤਾਲਰਾਜਂ ਤ੍ਵ੍ ਅਥ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਮ੍
ਫਿਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਯਮ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਨੂੰ ਪਿਸਾਚ, ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪਸ਼ੂ, ਭੂਤ ਤੇ ਵੇਤਾਲਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਪ੍ਰਾਲੇਯਸ਼ੈਲਂ ਚ ਪਤਿਂ ਗਿਰੀਣਾਮ੍ ਈਸ਼ਂ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸਸਰਿਨ੍ਨਦਾਨਾਮ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਰਕਿਂਨਰਾਣਾਮ੍ ਈਸ਼ਂ ਪੁਨਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਰਥਂ ਚਕਾਰ
ਉਸ ਨੇ ਹਿਮਪਾਤੀ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਫਿਰ ਚਿਤਰਰਥ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ।
ਨਾਗਾਧਿਪਂ ਵਾਸੁਕਿਮੁਗ੍ਰਵੀਰ੍ਯਂ ਸਰ੍ਪਾਧਿਪਂ ਤਕ੍ਸ਼ਕਮਾਦਿਦੇਸ਼ ਦਿਸ਼ਾਂ ਗਜਾਨਾਮਧਿਪਂ ਚਕਾਰ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਮੈਰਾਵਤਨਾਮਧੇਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਾਸੁਕੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਏਰਾਵਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗਜੇਂਦਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ।
ਸੁਪਰ੍ਣਮੀਸ਼ਂ ਪਤਤਾਮਥਾਸ਼੍ਵਰਾਜਾਨਮੁਚ੍ਚੈਃਸ਼੍ਰਵਸਂ ਚਕਾਰ ਸਿਂਹਂ ਮृਗਾਣਾਂ ਵृषਭਂ ਗਵਾਂ ਚ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵਵਨਸ੍ਪਤੀਨਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੁਪਰਨ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਉਚੈਸ਼ਰਵਸ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ, ਵੱਛ ਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਪਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ।
ਪਿਤਾਮਹਃ ਪੂਰ੍ਵਮਥਾਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਚ੍ ਚੈਤਾਨ੍ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵਦਿਸ਼ਾਧਿਨਾਥਾਨ੍ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਦਿਕ੍ਪਾਲਮ੍ ਅਥਾਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਨ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਧਰ੍ਮਾਣਮ੍ ਅਰਾਤਿਕੇਤੁਮ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਾਮਾਹ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ, ਫਿਰ ਪੂਰਬ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਲਈ ਸੁਧਰਮਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਰਾਤਿਕੇਤੁ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਮੁੜ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋ ऽਧਿਪਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਙ੍ਖਪਦਾਭਿਧਾਨਮ੍ ਸ ਕੇਤੁਮਨ੍ਤਂ ਚ ਦਿਗੀਸ਼ਮੀਸ਼ਸ਼੍ ਚਕਾਰ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਭੁਵਨਾਣ੍ਡਗਰ੍ਭਃ
ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਾਹ ਨੇ ਦੱਖਣ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਲਈ ਸ਼ੰਖਪਦ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਹੈ, ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਪੱਛਮ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਲਈ ਕੇਤੁਮੰਤ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਡੇ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਹਿਰਣ੍ਯਰੋਮਾਣਮ੍ ਉਦਗ੍ਦਿਗੀਸ਼ਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ ਦੇਵਸੁਤਂ ਚਕਾਰ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਦਿਸ਼ਾਮ੍ ਅਧੀਸ਼ਾਃ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਭੁਵੋ ऽਭਿਰਕ੍ਸ਼ਾਮ੍
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਹਿਰਣਯਰੋਮਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਅੱਜ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ ਏਭਿਃ ਪृਥੁਨਾਮਧੇਯੋ ਨृਪੋ ऽਭਿषਿਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮ੍ ਗਤੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਨਾਮਧੇਯੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਖ੍ਯੇ ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸੋ ऽਸ੍ਯ ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ ਬਭੂਵ ਸੂਰ੍ਯਾਨ੍ਵਯਵਂਸ਼ਚਿਹ੍ਨਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਥੂ ਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਯੁਗ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯੁਗ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਨੁਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਨਰੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਚਰਿਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਨੂਨਾਂ ਮਧੁਸੂਦਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁ ਨੇ ਮੁੜ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮਧੁਸੂਦਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਦੱਸੋ।'
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਨੂਨਾਂ ਚਰਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚੈਵ ਕਾਲਸ੍ਯ ਤਾਂ ਸृष੍ਟਿਂ ਚ ਸਮਾਸਤਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਯੁਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਉਸ ਰਚਨਾ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।