ਪृष੍ਠਂ ਧਨਿष੍ਠਾਸੁ ਚ ਪੂਜਨੀਯਮ੍ ਅਘੌਘਵਿਧ੍ਵਂਸਕਰਾਯ ਤਚ੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਾਸਿਗਦਾਧਰਾਯ ਨਮੋ ਵਿਸ਼ਾਖਾਸੁ ਭੁਜਾਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਾਃ
ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਪਿੱਠ ਨੂੰ ਅਘਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੂਜੋ; ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ, ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜੋ।
ਹਸ੍ਤੇ ਤੁ ਹਸ੍ਤਾ ਮਧੁਸੂਦਨਾਯ ਨਮੋ ऽਭਿਪੂਜ੍ਯਾ ਇਤਿ ਕੈਟਭਾਰੇਃ ਪੁਨਰ੍ਵਸਾਵਙ੍ਗੁਲਿਪੂਰ੍ਵਭਾਗਾਃ ਸਾਮ੍ਨਾਮਧੀਸ਼ਾਯ ਨਮੋ ऽਭਿਪੂਜ੍ਯਾਃ
ਹਸਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ 'ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜੋ; ਪੁਨਰਵਸੂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਭਾਗ ਨੂੰ 'ਸਾਮਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜੋ, ਹੇ ਨਾਰਦ।
ਭੁਜਂਗਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦਿਨੇ ਨਖਾਨਿ ਸਮ੍ਪੂਜਯੇਨ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ਼ਰੀਰਭਾਜਃ ਕੂਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪਾਦੌ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਸੁ ਕਣ੍ਠੇ ਹਰਿਰਰ੍ਚਨੀਯਃ
ਸੰਪੂਰਨ ਭੁਜੰਗ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਮਤਸਯ ਰੂਪ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕੂਰਮ ਰੂਪ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜੇਠ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੇ ਗਲ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਵਰਾਹਾਯ ਨਮੋ ऽਭਿਪੂਜ੍ਯਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣੇਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪੁष੍ਯੇ ਮੁਖਂ ਦਾਨਵਸੂਦਨਾਯ ਨਮੋ ਨृਸਿਂਹਾਯ ਚ ਪੂਜਨੀਯਮ੍
ਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਾਹਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਯਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਮੋ ਨਮਃ ਕਾਰਣਵਾਮਨਾਯ ਸ੍ਵਾਤੀषੁ ਦਨ੍ਤਾਗ੍ਰਮਥਾਰ੍ਚਨੀਯਮ੍ ਆਸ੍ਯਂ ਹਰੇਰ੍ਭਾਰ੍ਗਵਨਨ੍ਦਨਾਯ ਸਂਪੂਜਨੀਯਂ ਦ੍ਵਿਜ ਵਾਰੁਣੇ ਤੁ
ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਕਾਰਣ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਵਾਤੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਕੋਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਰੀ ਦਾ ਮੂੰਹ, ਜੋ ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਰੁਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਰਾਮਾਯ ਮਘਾਸੁ ਨਾਸਾ ਸਂਪੂਜਨੀਯਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਸ੍ਯ ਮृਗੋਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗੇ ਨਯਨੇ ऽਭਿਪੂਜ੍ਯੇ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਰਾਮ ਵਿਘੂਰ੍ਣਿਤਾਕ੍ਸ਼
ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮਘਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੀ ਨੱਕ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਮ੍ਰਿਗਸ਼ਿਰਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅੰਗ 'ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਬੁਦ੍ਧਾਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਯ ਨਮੋ ਲਲਾਟਂ ਚਿਤ੍ਰਾਸੁ ਸਂਪੂਜ੍ਯਤਮਂ ਮੁਰਾਰੇਃ ਸ਼ਿਰੋ ऽਭਿਪੂਜ੍ਯਂ ਭਰਣੀषੁ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਕਲ੍ਕਿਰੂਪਿਣੇ
ਬੁੱਧ ਨੂੰ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤ ਹਨ, ਨਮਸਕਾਰ; ਚਿਤਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਰਾਰੇ ਦੇ ਲਲਾਟ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਭਰਣੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਕਲਕੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਆਰ੍ਦ੍ਰਾਸੁ ਕੇਸ਼ਾਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਸਂਪੂਜਨੀਯਾ ਹਰਯੇ ਨਮਸ੍ਤੇ ਉਪੋषਿਤੇਨਰ੍ਕ੍ਸ਼ਦਿਨੇषੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਂਪੂਜਨੀਯਾ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਾਃ ਸ੍ਯੁਃ
ਆਰਦਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੇ ਕੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਣੇ ਵ੍ਰਤੇ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਯ ਵਾਗ੍ਰੂਪਸ਼ੀਲਾਯ ਚ ਸਾਮਗਾਯ ਹੈਮੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਤਬਾਹੁਦਣ੍ਡਾਂ ਮੁਕ੍ਤਾਫਲੇਨ੍ਦੂਪਲਵਜ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਮ੍
ਵਰਤ ਦੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਮਗਾਨ ਵਾਲੇ ਰੂਪ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਸੋਨੇ ਦੀ, ਚੌੜੀ, ਲੰਮੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੋਤੀ, ਚੰਦਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸ਼ੈਯਾ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਲਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣੇ ਕਲਸ਼ੇ ਨਿਵਿष੍ਟਾਮ੍ ਅਰ੍ਚਾਂ ਹਰੇਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਗਵਾ ਸਹੈਵ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਤਥੋਪਸ੍ਕਰਭਾਜਨਾਦਿਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਾਯ
ਪੂਰੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਪੜੇ, ਗਾਂ, ਸ਼ੈਯਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦਿਹਾਸ੍ਤਿ ਦੇਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਯਾਤ੍ਮਹਿਤਾਯ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਮਨੋਰਥਾਨ੍ਨਃ ਸਫਲੀਕੁਰੁष੍ਵ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਾਚ੍ਯੁਤਰੁਦ੍ਰਰੂਪਿਨ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੇਣਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਰੁਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ।
ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਂ ਸਭਾਰ੍ਯਾਯ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਚ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਗ੍ਰਨ੍ਥਿਭੇਦਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਮ੍
ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ, ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਗੰਢ-ਵਿਕਾਰ ਰਹਿਤ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੈਯਾ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਨ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਵृਜਿਨਂ ਜਾਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਤਥਾ ਸੁਰੂਪਤਾਰੋਗ੍ਯਂ ਕੇਸ਼ਵੇ ਭਕ੍ਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਭਗਤੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸ਼ਯਨਂ ਤਵ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨ ਸ਼ਯ੍ਯਾ ਮਮਾਪ੍ਯਸ਼ੂਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਕृष੍ਣ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ੈਯਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਨਾਰਦਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਸ਼ੈਯਾ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਖਾਲੀ ਨਾ ਰਹੇ।
ਏਵਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਮ੍ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੁਰੁषਜ੍ਞਾਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯਾਥ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਪੜੇ, ਮਾਲਾ, ਲੇਪ ਆਦਿ ਸਭ ਕੁਝ ਨਕਸ਼ਤਰ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੁਞ੍ਜੀਤਾਤੈਲਲਵਣਂ ਸਰ੍ਵਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇष੍ਵਪ੍ਯੁਪੋषਿਤਃ ਭੋਜਨਂ ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਤਸ਼ਾਠ੍ਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਸਭ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਲੂਣ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਧਨ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ।
ਇਤਿ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੁਰੁषਮ੍ ਉਪਾਸ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਇਹ ਵਾਮੁਤ੍ਰ ਵਾ ਕृਤਮ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ ਵਾਥ ਪਿਤृਭਿਸ੍ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ, ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ, ਆਪਣੇ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪਠਤਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾਤਿਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੁਰੁषਵਰੋ ਵ੍ਰਤਮਙ੍ਗਨਾਥ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕਲਿਕਲੁषਵਿਦਾਰਣਂ ਮੁਰਾਰੇਃ ਸਕਲਵਿਭੂਤਿਫਲਪ੍ਰਦਂ ਚ ਪੁਂਸਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਰੇ; ਇਹ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਰਾਰੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਵਭੂਤੀ ਦੇ ਫਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਪਵਾਸੇष੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਯ ਤਦੇਵ ਫਲਮਿਚ੍ਛਤਃ ਅਨਭ੍ਯਾਸੇਨ ਰੋਗਾਦ੍ਵਾ ਕਿਮਿष੍ਟਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਂ ਰੋਗ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਉਪਵਾਸੇ ऽਪ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਾਨਾਂ ਨਕ੍ਤਂ ਭੋਜਨਮਿष੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਵ੍ਰਤੇ ਤਦਪ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਮਹਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਇਸ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਦਿਤ੍ਯਸ਼ਯਨਂ ਨਾਮ ਯਥਾਵਚ੍ਛਂਕਰਾਰ੍ਚਨਮ੍ ਯੇषੁ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਯੋਗੇषੁ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਸ ਨੂੰ ਆਦਿਤ੍ਯ-ਸ਼ਯਨ ਵਰਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਕੁਝ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਯਦਾ ਹਸ੍ਤੇਨ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਦਿਨਂ ਭਵੇਤ੍ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਥ ਸਂਕ੍ਰਾਨ੍ਤਿਸ੍ ਤਿਥਿਃ ਸਾ ਸਾਰ੍ਵਕਾਮਿਕੀ
ਜਦੋਂ ਸਪਤਮੀ ਤਰੀਕ ਹਸਤ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਦਿਨ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤਰੀਕ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਰ੍ਚਾਮ੍ ਅਰ੍ਚਯੇਤ੍ਸੂਰ੍ਯਨਾਮਭਿਃ ਸੂਰ੍ਯਾਰ੍ਚਾਂ ਸ਼ਿਵਲਿਙ੍ਗੇ ਚ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਪੂਜਯੇਦ੍ਯਤਃ
ਉਮਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸਿਵਲਿੰਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਮਾਪਤੇ ਰਵੇਰ੍ਵਾਪਿ ਨ ਭੇਦੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਗृਹੇ ਸ਼ਮ੍ਭੁਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਉਮਾ-ਪਤੀ ਅਤੇ ਰਵੀ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਮুনি-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਹਸ੍ਤੇ ਚ ਸੂਰ੍ਯਾਯ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਪਾਦਾਵ੍ ਅਰ੍ਕਾਯ ਚਿਤ੍ਰਾਸੁ ਚ ਗੁਲ੍ਫਦੇਸ਼ਮ੍ ਸ੍ਵਾਤੀषੁ ਜਙ੍ਘੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਯ ਧਾਤ੍ਰੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾਸੁ ਚ ਜਾਨੁਦੇਸ਼ਮ੍
ਹੱਥਾਂ ਤੇ ਸੂਰਿਆ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਅਰਕਾ ਨੂੰ; ਚਿਤਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਗੁਲਫ ਦੇਸ਼ ਤੇ; ਸਵਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਗਿਆਂ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮਾ ਨੂੰ; ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਗੁੱਟਾਂ ਤੇ ਧਾਤ੍ਰੇ ਨੂੰ।
ਤਥਾਨੁਰਾਧਾਸੁ ਨਮੋ ऽਭਿਪੂਜ੍ਯਮ੍ ਊਰੁਦ੍ਵਯਂ ਚੈਵ ਸਹਸ੍ਰਭਾਨੋਃ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਸ੍ਵਨਙ੍ਗਾਯ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਗੁਹ੍ਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਸੋਮਾਯ ਕਟੀ ਚ ਮੂਲੇ
ਅਨੁਰਾਧਾ ਵਿੱਚ ਸਹਸ੍ਰਭਾਨੂ ਦੀ ਦੋਵੇਂ ਰਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਤੇ ਪੂਜਾ; ਜੈਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਅਨੰਗ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ; ਇੰਦ੍ਰ ਤੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਕਟੀ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ।
ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰਾषਾਢਯੁਗੇ ਚ ਨਾਭਿਂ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰੇ ਨਮਃ ਸਪ੍ਤਤਰਂਗਮਾਯ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਂਸ਼ਵੇ ਚ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਚ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਪृष੍ਠਂ ਧਨਿष੍ਠਾਸੁ ਵਿਕਰ੍ਤਨਾਯ
ਪੂਰਵਾ ਤੇ ਉੱਤਰਾ ਆਢਾ ਦੇ ਜੋੜ ਵਿੱਚ ਨਾਭੀ ਤੇ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਪਤਤਰੰਗਮਾ ਨੂੰ; ਸ਼੍ਰਵਣ ਵਿੱਚ ਤੀਖਣਾਂਸ਼ੁ ਨੂੰ ਪੇਟ ਤੇ; ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਤੇ ਵਿਕਰਤਨਾ ਨੂੰ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਃਸ੍ਥਲਂ ਧ੍ਵਾਨ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨਾਯ ਜਲਾਧਿਪਰ੍ਕ੍ਸ਼ੇ ਪਰਿਪੂਜਨੀਯਮ੍ ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰਾਭਾਦ੍ਰਪਦਾਦ੍ਵਯੇ ਚ ਬਾਹੂ ਨਮਸ਼੍ਚਣ੍ਡਕਰਾਯ ਪੂਜ੍ਯੌ
ਜਲਾਧੀਪ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪੂਰਵਾ ਤੇ ਉੱਤਰਾ ਭਾਦਰਪਦਾ ਵਿੱਚ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਡਕਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਾਮ੍ਨਾਮਧੀਸ਼ਾਯ ਕਰਦ੍ਵਯਂ ਚ ਸਂਪੂਜਨੀਯਂ ਦ੍ਵਿਜ ਰੇਵਤੀषੁ ਨਖਾਨਿ ਪੂਜ੍ਯਾਨਿ ਤਥਾਸ਼੍ਵਿਨੀषੁ ਨਮੋ ऽਸ੍ਤੁ ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਧੁਰਂਧਰਾਯ
ਸਾਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਸ਼ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਪੂਜਣੇ ਹਨ, ਦੋਜਾ; ਰੇਵਤੀ ਵਿੱਚ ਨਖ ਪੂਜਣੇ ਹਨ; ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਵਿੱਚ ਸਪਤ-ਅਸ਼ਵ ਰਥ ਧਾਰਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।