ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੇ ਪੀਤੋਰ੍ਣਾਯੁਗਸਂਯੁਤਮ੍ ਰਾਜਸੂਯਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ ਹੇਮਧੇਨ੍ਵਾ ਯੁਤਂ ਤਚ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁਰਾਣਾ ਦੀ ਪਾਠ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਫਲ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਸੇਨਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਾ ਮਤ੍ਪਿਤੁਰ੍ਮਮ ਪਿਤ੍ਰਾ ਚ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਿਵੇਦਿਤਮ੍
ਇਹ ਚਾਰ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਅਾਸ ਨੇ, ਅਜੋਕੇ ਕਰਤਬ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ।
ਇਹ ਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਪਰਮਰ੍षਿਣਾ ਇਦਮਦ੍ਯਾਪਿ ਦੇਵੇषੁ ਸ਼ਤਕੋਟਿਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਉਪਭੇਦਾਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਲੋਕੇ ਯੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ ਪਾਦ੍ਮੇ ਪੁਰਾਣੇ ਯਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਨਰਸਿਂਹੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਤਚ੍ਚਾष੍ਟਾਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਨਾਰਸਿਂਹਮਿਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਉਪਭਾਗ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਨਰਸਿੰਘ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਸਿੰਘ ਪੁਰਾਣਾ ਇੱਥੇ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਨ੍ਦਾਯਾ ਯਤ੍ਰ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯੇਨ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਨਨ੍ਦੀਪੁਰਾਣਂ ਤਲ੍ਲੋਕੈਰ੍ ਆਖ੍ਯਾਤਮਿਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਨੰਦਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਾਰਤਿਕੇ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਨੰਦੀ ਪੁਰਾਣਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸਾਮ੍ਬਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਕਥਾਨਕਮ੍ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਪੁਨਰ੍ਲੋਕੇ ਸਾਮ੍ਬਮੇਤਨ੍ਮੁਨਿਵ੍ਰਤਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਸਾਂਬਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਕੇ ਕਥਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਬਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਪੁਰਾਤਨਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ ਧਨ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਮਾਯੁष੍ਯਂ ਪੁਰਾਣਾਨਾਮਨੁਕ੍ਰਮਮ੍ ਏਵਮਾਦਿਤ੍ਯਸਂਜ੍ਞਾ ਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਰਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਪੁਰਾਤਨ ਕਲਪ ਦੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਧਨ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਆਯੁ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਆਦਿਤਯ ਨਾਂ ਵੀ ਉਲੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪृਥਕ੍ ਪੁਰਾਣਂ ਯਤ੍ਪ੍ਰਦਿਸ਼੍ਯਤੇ ਵਿਜਾਨੀਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ ਤਦੇਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਮ੍
ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਅਠਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਜਾਣੋ।
ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਆਖ੍ਯਾਨਕਮਿਤਿ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਵਂਸ਼ੋ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਾਣਿ ਚ ਵਂਸ਼੍ਯਾਨੁਚਰਿਤਂ ਚੈਵ ਪੁਰਾਣਂ ਪਞ੍ਚਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੁਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਕਥਾ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਤਿਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਵੰਸ਼, ਮਨਵੰਤਰ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ—ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਪੰਜ ਲਕਸ਼ਣ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਰ੍ਕਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਭੁਵਨਸ੍ਯ ਚ ਸਸਂਹਾਰਪ੍ਰਦਾਨਾਂ ਚ ਪੁਰਾਣੇ ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਣਕੇ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰਜ, ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਹਾਰ ਅਤੇ ਦਾਨ, ਪੰਜ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵਾਤ੍ਰ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਪਿ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਤਦ੍ਵਿਰੁਦ੍ਧਂ ਚ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖ—all ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਫਲ ਵੀ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕੇषੁ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮਧਿਕਂ ਹਰੇਃ ਰਾਜਸੇषੁ ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਅਧਿਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਿਦੁਃ
ਸਾਤਵਿਕ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧੀਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਰਾਜਸ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤਾਮਸੇषੁ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਚ ਸਂਕੀਰ੍ਣੇषੁ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤਾਮਸ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ ਭਾਰਤਾਖ੍ਯਾਨਮਖਿਲਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਦੁਪਬृਂਹਿਤਮ੍ ਲਕ੍ਸ਼ੇਣੈਕੇਨ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵੇਦਾਰ੍ਥਪਰਿਬृਂਹਿਤਮ੍
ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬਣਾਏ, ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਰਚੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਕ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨਾ ਤੁ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਾਮੋਪਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਭਿਹਿਤਂ ਯਚ੍ਚ ਸ਼ਤਕੋਟਿਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਜੋ ਰਾਮ ਦੀ ਉੱਚੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰਿਆ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਵਿਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਆਹृਤ੍ਯ ਨਾਰਦਾਯੈਵਂ ਤੇਨ ਵਾਲ੍ਮੀਕਯੇ ਪੁਨਃ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਨਾ ਚ ਲੋਕੇषੁ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਸਾਧਨਮ੍ ਏਵਂ ਸਪਾਦਾਃ ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਾ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਇਹ ਕਥਾ ਨਾਰਦ ਲਈ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਫਿਰ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਦੱਸੀ, ਤੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਪੰਜ ਲੱਖ ਪੌਣੇ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤੀ।
ਪੁਰਾਤਨਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ ਧਨ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਮਾਯੁष੍ਯਂ ਪੁਰਾਣਾਨਾਮਨੁਕ੍ਰਮਮ੍ ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਯੁਗ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ; ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਸੁਭਾਗੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਆਯੁਸ਼ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਯਸ਼ਸੋ ਨਿਧਾਨਮ੍ ਇਦਂ ਪਿਤॄਣਾਮਤਿਵਲ੍ਲਭਂ ਚ ਇਦਂ ਚ ਦੇਵੇष੍ਵ੍ ਅਮृਤਾਯਿਤਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਿਦਂ ਪਾਪਹਰਂ ਚ ਪੁਂਸਾਮ੍
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਇੱਜਤ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਇਹ ਅਮਰਤਾ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦਾਨਧਰ੍ਮਾਨਸ਼ੇषਤਃ ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਯਥਾਮਤ੍ਸ੍ਯੋਦਿਤਾਨਿਹ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦਾਨ ਦੇ ਧਰਮ, ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਵਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।
ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਸਂਵਾਦੇ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਚ ਧੀਮਤਃ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਸਾਧਕਮ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰਾਸੀਨਮ੍ ਅਪृਚ੍ਛਨ੍ਨਾਰਦਃ ਪੁਰਾ ਵਿਨਯਨਮਨਙ੍ਗਾਰਿਮ੍ ਅਨਙ੍ਗਾਙ੍ਗਹਰਂ ਹਰਮ੍
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਹਰਾ, ਜੋ ਕਾਮ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਨਾਯਕ ਸ਼੍ਰੀਮਦਾਰੋਗ੍ਯਰੂਪਾਯੁਰ੍ ਭਾਗ੍ਯਸੌਭਾਗ੍ਯਸਮ੍ਪਦਾ ਸਂਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਵ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਾ ਪੁਮਾਨ੍ਭਕ੍ਤਃ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸੁਭਾਗ, ਸਿਹਤ, ਸੋਹਣਾਪਣ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗਾ ਭਾਗ ਤੇ ਦੌਲਤ ਹੈ—ਇਨ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜਾਂ ਤੇਰਾ ਭਗਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਨਾਰੀ ਵਾ ਵਿਧਵਾ ਸਰ੍ਵਗੁਣਸੌਭਾਗ੍ਯਸਂਯੁਤਾ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਦੇਵ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵ੍ਰਤਮਿਹੋਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਇੱਕ ਔਰਤ, ਭਾਵੇਂ ਵਿਧਵਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਭ ਗੁਣ ਤੇ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਰਤ ਦੱਸੋ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤਾਵਹਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਮਪ੍ਯਤ੍ਰ ਯਚ੍ਛਾਨ੍ਤ੍ਯੈ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ
ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ। ਜੋ ਵਰਤ ਇੱਥੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ—ਨਾਰਦ, ਉਹ ਵਰਤ ਸੁਣ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਪੁਰੁषਂ ਨਾਮ ਵ੍ਰਤਂ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਮ੍ ਪਾਦਾਦਿ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧਿਵਦ੍ ਵਿष੍ਣੁਨਾਮਾਨੁਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਨਕਸ਼ਤਰਪੁਰੁਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਵਰਤ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਦਾ ਹੈ, ਪੈਰ ਤੋਂ ਉਪਰ ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਮੂਲਰ੍ਕ੍ਸ਼ਾਦਿषੁ ਚਾਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਚੈਤ੍ਰਮਾਸਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਚਨਮ੍
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲੋਂ ਪਾਠ ਕਰਵਾ ਕੇ।
ਮੂਲੇ ਨਮੋ ਵਿਸ਼੍ਵਧਰਾਯ ਪਾਦੌ ਗੁਲ੍ਫਾਵਨਨ੍ਤਾਯ ਚ ਰੋਹਿਣੀषੁ ਜਙ੍ਘੇ ऽਭਿਪੂਜ੍ਯੇ ਵਰਦਾਯ ਚੈਵ ਦ੍ਵੇ ਜਾਨੁਨੀ ਵਾਸ਼੍ਵਿਕੁਮਾਰऋਕ੍ਸ਼ੇ
ਮੂਲ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਧਾਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਗੁਲਫਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਟਖਣਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗੁਲਫਾਵਨੰਤ ਨੂੰ, ਰੋਹਣੀ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵਰਦਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੇ ਦੋ ਜਾਨੂ ਜਾਂ ਅਸ਼ਵਿਕੁਮਾਰ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਗੁੱਟਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰਾषਾਢਯੁਗੇ ਤਥੋਰੂ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯੇਤ੍ਯਭਿਪੂਜਨੀਯੌ ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰਾਫਲ੍ਗੁਨਿਯੁਗ੍ਮਕੇ ਚ ਮੇਢ੍ਰਂ ਨਮਃ ਪਞ੍ਚਸ਼ਰਾਯ ਪੂਜ੍ਯਮ੍
ਪੂਰਵ ਤੇ ਉਤਰਾਅਸ਼ਾਢਾ ਦੇ ਜੋੜ ਤੇ, ਪੱਟਾਂ ਨੂੰ 'ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜੋ; ਪੂਰਵ ਤੇ ਉਤਰਾ ਫਲਗੁਨੀ ਦੇ ਜੋੜ ਤੇ, ਮੈਧਰ ਨੂੰ 'ਪੰਚਸ਼ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜੋ।
ਕਟਿਂ ਨਮਃ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਰਾਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਮ੍ਪੂਜਯੇਨ੍ਨਾਰਦ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਸੁ ਤਥਾਰ੍ਚਯੇਦ੍ਭਾਦ੍ਰਪਦਾਦ੍ਵਯੇ ਚ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਮਃ ਕੇਸ਼ਿਨਿषੂਦਨਾਯ
ਕਟਿ ਨੂੰ 'ਸ਼ਾਰੰਗਧਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜੋ, ਹੇ ਨਾਰਦ; ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤੇ ਵੀ, ਤੇ ਦੋ ਭਾਦਰਪਦਾਂ ਤੇ ਪਾਰਸ਼ਵਾਂ ਨੂੰ 'ਕੇਸ਼ਿਨਿਸ਼ੂਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜੋ।
ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਦ੍ਵਯਂ ਨਾਰਦ ਰੇਵਤੀषੁ ਦਾਮੋਦਰਾਯੇਤ੍ਯਭਿਪੂਜਨੀਯਮ੍ ऋਕ੍ਸ਼ੇ ऽਨੁਰਾਧਾਸੁ ਚ ਮਾਧਵਾਯ ਨਮਸ੍ਤਥੋਰਃਸ੍ਥਲਮੇਵ ਪੂਜ੍ਯਮ੍
ਦੋ ਕੁਖਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਰੇਵਤੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ 'ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜੋ; ਅਨੁਰਾਧਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ 'ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਪੂਜੋ।