ੴ ੴ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚਾਥ ਸੂਰ੍ਯੇਣ ਵਿष੍ਣੁਨਾਥ ਸ਼ਿਵੇਨ ਵਾ ਅਭੇਦਾਤ੍ਪੂਜਿਤੇਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪੂਜਿਤਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਓਂ, ਓਂ—ਚਾਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਰਜ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਰਾਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨਾਂ ਪਰਂ ਧਾਮ ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ ਵੇਦਮੂਰ੍ਤਾਵ੍ ਅਤਃ ਪੂषਾ ਪੂਜਨੀਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੀ ਉੱਚੀ ਥਾਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਦੀ ਮੂਲ, ਵੇਦ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਪੂਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਗ੍ਨਿਦ੍ਵਿਜਮੁਖਾਨ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪੂਜਯੇਦਿਮਾਨ੍ ਦਾਨੈਰ੍ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸੈਸ਼੍ਚ ਜਪਹੋਮਾਦਿਨਾ ਨਰਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਦਾਨ, ਵਰਤ, ਉਪਵਾਸ, ਜਪ, ਹੋਮ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗਪਰਾਯਣਸ੍ਯ ਵੇਦਾਨ੍ਤਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਮृਤਿਵਤ੍ਸਲਸ੍ਯ ਵਿਕਰ੍ਮਭੀਤਸ੍ਯ ਸਦਾ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਮਸ੍ਤੀਹ ਪਰੇ ਚ ਲੋਕੇ
ਜੋ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੈਦਾਂਤ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੁਤੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਪੁਰਾਣਸਂਖ੍ਯਾਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸੂਤ ਵਿਸ੍ਤਰਸ਼ਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ਦਾਨਧਰ੍ਮਮਸ਼ੇषਂ ਤੁ ਯਥਾਵਦਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਹੇ ਸੂਤ ਜੀ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਵਰਣਾ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਇਦਮੇਵ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषਸ੍ਤਦਾ ਯਦੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਸ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਮਨਵੇ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧਤ
ਇਹੀ ਉਪਦੇਸ਼, ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣ ਪੁਰਖ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਮਨੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ—ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।
ਪੁਰਾਣਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਮृਤਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਚ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਵੇਦਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਾਃ
ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਵੈਦ ਨਿਕਲੇ।
ਪੁਰਾਣਮੇਕਮੇਵਾਸੀਤ੍ ਤਦਾ ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਰੇ ऽਨਘ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸਾਧਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼ਤਕੋਟਿਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪਿਛਲੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਜੋ ਸੌ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੱਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕੜਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧੇषੁ ਚ ਲੋਕੇषੁ ਵਾਜਿਰੂਪੇਣ ਵੈ ਮਯਾ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਨ੍ ਪੁਰਾਣਂ ਨ੍ਯਾਯਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਸੜ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਵੈਦ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲਾ ਪੁਰਾਣਾ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਮੀਮਾਂਸਾਂ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਮਯਾ ਕृਤਮ੍ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪੇਣ ਚ ਪੁਨਃ ਕਲ੍ਪਾਦਾਵੁਦਕਾਰ੍ਣਵੇ
ਮੈਂ ਮੀਮਾਂਸਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੀਤਾ।
ਅਸ਼ੇषਮ੍ ਏਤਤ੍ਕਥਿਤਮ੍ ਉਦਕਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇਨ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਗਾਦ ਚ ਮੁਨੀਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦੱਸਿਆ; ਚਤੁਰਮੁਖ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ਤਤਃ ਕਾਲੇਨਾਗ੍ਰਹਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਤਤੋ ਨृਪ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਜੜ ਬਣ ਗਿਆ; ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਅਣਸਵੀਕਾਰਤਾ ਦੇਖ ਕੇ—
ਵ੍ਯਾਸਰੂਪਮਹਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਹਰਾਮਿ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸਦਾ
ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਥਾष੍ਟਾਦਸ਼ਧਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੂਰ੍ਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼੍ਯਤੇ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਦੇਵਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਞ੍ ਛਤਕੋਟਿਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਠਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਅੱਜ ਵੀ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੌ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਤਦਰ੍ਥੋ ऽਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਨਿਵਸ਼ਿਤਃ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਦਸ਼ਾष੍ਟੌ ਚ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਤਦਿਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਅੱਠਾਰਾਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮਤਸ੍ਤਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਭਿਹਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਾਵਨ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਮਰੀਚਯੇ
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮੋ, ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਸਾਹਸ੍ਰਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਜ੍ ਜਲਧੇਨੁਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਵੈਸ਼ਾਖਪੂਰ੍ਣਿਮਾਯਾਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਬ੍ਰਾਹਮ ਪੁਰਾਣਾ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਸਾਖ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ 'ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦੇਵ ਯਦਾ ਪਦ੍ਮਮ੍ ਅਭੂਦ੍ਧੈਰਣ੍ਮਯਂ ਜਗਤ੍ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਰਯਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਾਦ੍ਮਮਿਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ ਪਾਦ੍ਮਂ ਤਤ੍ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣੀਹ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸ ਵਿਰਤਾਂਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਪਾਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਸੁਵਰ੍ਣਕਮਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਮਾਸਿ ਤਿਲੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਮ੍ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੋ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰਾਹਕਲ੍ਪਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮ੍ ਅਧਿਕृਤ੍ਯ ਪਰਾਸ਼ਰਃ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮਾਨਖਿਲਾਂਸ੍ ਤਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਵਿਦੁਃ
ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਵਾਰਾਹ ਕਲਪ ਦੇ ਵਿਰਤਾਂਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾषਾਢੇ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ ਘृਤਧੇਨੁਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਵਿਪੂਤਾਤ੍ਮਾ ਸ ਪਦਂ ਯਾਤਿ ਵਾਰੁਣਮ੍ ਤ੍ਰਯੋਵਿਂਸ਼ਤਿਸਾਹਸ੍ਰਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਘੀ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਇਹ ਮਾਪ ਤੇਈ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵੇਤਕਲ੍ਪਪ੍ਰਸਙ੍ਗੇਨ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਵਾਯੁਰਿਹਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਯਤ੍ਰ ਤਦ੍ਵਾਯਵੀਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਰੁਦ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਸਂਯੁਤਮ੍ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪੁਰਾਣਂ ਤਦਿਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਸ਼੍ਵੇਤਕਲਪ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਵਾਯੂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ; ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵਾਯੂ ਸੰਬੰਧੀ ਪੁਰਾਣਾ ਰੁਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਮਾਸਿ ਗੁਡਧੇਨੁਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵृषਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਨੇ ਸ਼ਿਵਲੋਕੇ ਸ ਪੂਤਾਤ੍ਮਾ ਕਲ੍ਪਮੇਕਂ ਵਸੇਨ੍ਨਰਃ
ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਂ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਬਲਦ ਦੇ ਨਾਲ, ਘਰਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਧਿਕृਤ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮਵਿਸ੍ਤਰਃ ਵृਤ੍ਰਾਸੁਰਵਧੋਪੇਤਂ ਤਦ੍ਭਾਗਵਤਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਤਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਸੁਰ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਗਵਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਰਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਯੇ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤੋਦ੍ਭਵਂ ਲੋਕੇ ਤਦ੍ਭਾਗਵਤਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸਾਰਸਵਤ ਕਲਪ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿੱਥੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਗਵਤ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ ਧੇਮਸਿਂਹਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੌष੍ਠਪਦ੍ਯਾਂ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪੁਰਾਣਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ, ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਨੂੰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਹ ਨਾਰਦੋ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਬृਹਤ੍ਕਲ੍ਪਾਸ਼੍ਰਯਾਣਿ ਚ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਨਾਰਦੀਯਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਨਾਰਦੀਯ ਪੁਰਾਣਾ ਪਚੀ ਹਜ਼ਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸ਼੍ਵਿਨੇ ਪਞ੍ਚਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੇਨੁਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਪਰਮਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲਭਾਮ੍
ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਰੀਕ ਨੂੰ, ਜੇ ਕੋਈ ਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੜ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਧਿਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਕੁਨੀਨ੍ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਵਿਚਾਰਣਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਵੈ ਮੁਨਿਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਭਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕੁਨਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯੇਨ ਕਥਿਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਤੁ ਪੁਰਾਣਂ ਨਵਸਾਹਸ੍ਰਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਮ੍ ਇਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਨੌਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਮਾਰਕੰਡੇ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।