ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਹ੍ਯਗ੍ਨਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਯੇ ਹਿ ਚਾਧ੍ਵਰੇ ਸਮਤੀਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਗੇ ਯੇ ਯਾਮੈਃ ਸਹ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਇਹ ਅੱਗਾਂ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਜੋ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਗ੍ਨਯਸ੍ਤੇ ऽਭਿਮਾਨਿਨਃ ਏਤੇ ਵਿਹਰਣੀਯੇषੁ ਚੇਤਨਾਚੇਤਨੇष੍ਵਿਹ
ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਅੱਗਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਇੱਥੇ, ਜੜ ਤੇ ਚੇਤਨ ਵਿਚ, ਇਹ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨੋ ऽਗ੍ਨੀਧ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਗਾਸਨ੍ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਾਃ ਕਾਮ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਯੇ ਤੇ ਕਰ੍ਮਸ੍ਵਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਪੂਜਾਰੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਨ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਇੱਛਤ ਤੇ ਨਿਮਿਤ ਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ऽਤੀਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰੈਰ੍ਯਾਮੈਸ਼੍ਚ ਤੈਃ ਸਹ ਏਤੇ ਦੇਵਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ
ਪਿਛਲੇ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਤੇ ਯਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਹਿਲੇ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਯੋਨਯੋ ਹ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਥਾਨਾਖ੍ਯਾ ਜਾਤਵੇਦਸਾਮ੍ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषਾਦਿषੁ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸਵਰ੍ਣਾਨ੍ਤੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਸਵਰੋਚਿਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਤਵਰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੱਤ ਚਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਤੈਰੇਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਾਨਾਗਤੇष੍ਵਿਹ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਾਤਵੇਦਸਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਅੱਗ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਲਕੜਣੇ ਸਾਰੇ ਆਏ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨਾਨਾਰੂਪਪ੍ਰਯੋਜਨੈਃ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਯਾਮੈਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸਹਾਗ੍ਨਯਃ
ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਅੱਗਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਮੌਜੂਦਾ ਯਮਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਅਨਾਗਤੈਃ ਸੁਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੋ ऽਨਾਗਤਾਸ੍ਤ੍ਵਥ ਇਤ੍ਯੇष ਪ੍ਰਚਯੋ ऽਗ੍ਨੀਨਾਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਥ
ਅਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਜੇ ਆਉਣਗੇ, ਉਹ ਵੀ ਰਹਿਣਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਇਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਯਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪृष੍ਟਃ ਪਰਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਤਦਿਦਾਨੀਂ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਹੁਣ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਹੀ ਸੀ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸਥਾਰ।
ਏਵਮੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ਵਿਸ੍ਤਾਰਮਾਦਿਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਚਾਖਿਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਮਤਸਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਦਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਦੱਸਿਆ।
ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਮਨਵੇ ਸੂਰ੍ਯਸੂਨਵੇ ਕਰ੍ਮਯੋਗਂ ਚ ਸਾਂਖ੍ਯਂ ਚ ਯਥਾਵਦ੍ਵਿਸ੍ਤਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸਮਝਾਇਆ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਸੂਤ ਕਰ੍ਮਯੋਗਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਯਸ੍ਮਾਦਵਿਦਿਤਂ ਲੋਕੇ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਅਸੀਂ ਸੁਤਾ ਜੀ, ਕਰਮ-ਯੋਗ ਦੇ ਲਕੜਣੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਜੀ।
ਕਰ੍ਮਯੋਗਂ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਵਿष੍ਣੁਵਿਭਾषਿਤਮ੍ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਧਿ ਕਰ੍ਮਯੋਗਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਯੋਗ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਰਥਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਯੋਗੋਦ੍ਭਵਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ਕਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨੋਦ੍ਭਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨ ਚ ਜ੍ਞਾਨਮਕਰ੍ਮਣਃ
ਕਰਮ-ਯੋਗ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਤੋਂ, ਬਿਨਾ ਕਰਮ ਦੇ, ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਰ੍ਮਣਿ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ਵੇਦੋ ऽਖਿਲੋ ਧਰ੍ਮਮੂਲਮ੍ ਆਚਾਰਸ਼੍ਚੈਵ ਤਦ੍ਵਿਦਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਵੇਦ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਵੀ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਵਾਤ੍ਮਗੁਣਾਸ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਤ੍ਵੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਦਯਾ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤੀ ਰਕ੍ਸ਼ਾਤੁਰਸ੍ਯ ਤੁ
ਉਸ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅੱਠ ਗੁਣ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ, ਤੇ ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧੀਰਜ।
ਅਨਸੂਯਾ ਤਥਾ ਲੋਕੇ ਸ਼ੌਚਮਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਅਨਾਯਾਸੇषੁ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਮਾਙ੍ਗਲ੍ਯਾਚਾਰਸੇਵਨਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਈਰਖਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਦੋਹਾਂ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ; ਕੰਮ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਦੀ ਪਾਲਣਾ।
ਨ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇषੁ ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਮ੍ ਆਰ੍ਤੇषੂਪਾਰ੍ਜਿਤੇषੁ ਚ ਤਥਾਸ੍ਪृਹਾ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯੇ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਧਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕੰਜੂਸੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਧਨ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਲਾਲਚ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਅष੍ਟਾਵਾਤ੍ਮਗੁਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਤੁ ਕੋਵਿਦੈਃ ਅਯਮੇਵ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗੋ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਸ੍ਯ ਸਾਧਕਃ
ਆਤਮਾ ਦੇ ਇਹ ਅੱਠ ਗੁਣ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹੀ ਕਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਯੋਗਂ ਵਿਨਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕਸ੍ਯਚਿਨ੍ ਨੇਹ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤ੍ਯੁਦਿਤਂ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਉਪਤਿष੍ਠੇਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਕਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਵੀ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ ਕੁਰ੍ਯਾਦਹਰਹਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ ਭੂਤਰ੍षਿਗਣਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੀਵਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਕਰਕੇ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੈਰਰ੍ਚਯੇਚ੍ਚਰ੍षੀਨ੍ ਹੋਮੈਰ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਯਥਾਵਿਧਿ ਪਿਤॄਞ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧੈਰ੍ ਅਨ੍ਨਦਾਨੈਰ੍ ਭੂਤਾਨਿ ਬਲਿਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਪਾਠ ਰਾਹੀਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਤੇ ਹੋਮ ਰਾਹੀਂ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਤੇ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਬਲੀ ਰਾਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚੈਤੇ ਵਿਹਿਤਾ ਯਜ੍ਞਾਃ ਪਞ੍ਚਸੂਨਾਪਨੁਤ੍ਤਯੇ ਕਣ੍ਡਨੀ ਪੇषਣੀ ਚੁਲ੍ਲੀ ਜਲਕੁਮ੍ਭੀ ਪ੍ਰਮਾਰ੍ਜਨੀ
ਇਹ ਪੰਜ ਯਜਨ ਪੰਜ ਘਰ ਦੀਆਂ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ: ਕੂਟਣ ਵਾਲਾ ਥੱਲਾ, ਪੀਸਣ ਵਾਲੀ ਪੱਥਰ, ਚੁੱਲ੍ਹਾ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਘੜਾ ਤੇ ਝਾੜੂ।
ਪਞ੍ਚ ਸੂਨਾ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਤੇਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤਤ੍ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਾਯਾਮੀ ਪਞ੍ਚ ਯਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਇਹ ਪੰਜ ਹੱਤਿਆਵਾਂ ਘਰਵਾਲੇ ਲਈ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੁਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਪੰਜ ਯਜਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਵਿਂਸ਼ਤਿਸ੍ਤਥਾष੍ਟੌ ਚ ਯੇ ਸਂਸ੍ਕਾਰਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਤਦ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ऽਪਿ ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਗੁਣਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਉਹ ਬਾਈ ਤੇ ਅੱਠ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਤ੍ਮਗੁਣੋਪੇਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਿਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਦਾ ਭਦ੍ਰਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰੇ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰੇ।
ਗੋਭੂਹਿਰਣ੍ਯਵਾਸੋਭਿਰ੍ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੋਦਕੇਨ ਚ ਪੂਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਰ੍ਕਰੁਦ੍ਰਵਸ੍ਵਾਤ੍ਮਕਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਗਾਂਵਾਂ, ਜਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਕਪੜੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰਜ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅੱਗ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸੈਰ੍ ਵਿਧਿਵਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਚ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ ਯੋ ऽਸਾਵ੍ ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੋ ऽਵ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸਨਾਤਨਃ ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਜਗਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ ਤਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭੂਤਯੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਮੀ
ਵ੍ਰਤ, ਉਪਵਾਸ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰੀਤੀਆਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ—ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸ਼ਾਂਤ, ਸੁਖਮ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜਗਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ—ਉਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਤਣ੍ਡੋ ਵृषਵਾਹਨਃ ਅष੍ਟੌ ਚ ਵਸਵਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ ਏਕਾਦਸ਼ ਗਣਾਧਿਪਾਃ ਲੋਕਪਾਲਾਧਿਪਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਿਤਰੋ ਮਾਤਰਸ੍ਤਥਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਭਗਵਾਨ, ਸੂਰਜ, ਵਾਹਣ ਵਾਲਾ ਰੁਦ੍ਰ, ਅੱਠ ਵਸੁ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਗਵਾਨ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਮਾਵਾਂ—
ਇਮਾ ਵਿਭੂਤਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ ਚਰਾਚਰਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਸ਼੍ ਚਤੁਰੋ ਮੂਲਮ੍ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਧਿਪਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਨਾ ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਚਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿਚ ਹੈ।