ਪਿਬਨ੍ਨਪਃ ਸ ਵਸਤਿ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਵਡਵਾਮੁਖੇ ਸਮੁਦ੍ਰਵਾਸਿਨਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਪਾਣੀ ਪੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵਡਵਾ-ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਹਰਕਸ਼, ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਵੈ ਕਾਮਾਨ੍ ਗृਹੇ ਸ ਵਸਤੇ ਨृਣਾਮ੍ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰੁषਾਨ੍ਯੋ ऽਤ੍ਤਿ ਵੈ ਮृਤਾਨ੍
ਸਹਰਕਸ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਪਾਵਕਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਤਤਃ ਸੁਤਾਸ੍ਤੁ ਸੌਵੀਰ੍ਯਾਦ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਸੁਰੈਰ੍ ਹृਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਵਕ ਅਗਨਿ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਜਾਏ ਗਏ।
ਮਥਿਤੋ ਯਸ੍ਤ੍ਵਰਣ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸੋ ऽਗ੍ਨਿਰਾਪ ਸਮਿਨ੍ਧਨਮ੍ ਆਯੁਰ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਪਸ਼ੌ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਣੀਯਤੇ
ਜੋ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘਿਸ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਭਗਵਾਨ ਆਯੁਸ ਨਾਮਕ, ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁषੋ ਮਹਿਮਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਹਨਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਸੁਤਃ ਪਾਕਯਜ੍ਞੇष੍ਵ੍ ਅਭੀਮਾਨੀ ਹੁਤਂ ਹਵ੍ਯਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ
ਆਯੁਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦਹਨ ਹੈ; ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਹਵਨ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਲੋਕਾਚ੍ਚ ਹਵ੍ਯਂ ਕਵ੍ਯਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਸ੍ਯ ਸਹਿਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਦ੍ਭੁਤਃ ਸ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹਵਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਅਦਭੁਤ ਅਗਨਿ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇष੍ਵਭੀਮਾਨੀ ਹृਤਂ ਹਵ੍ਯਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ ਅਦ੍ਭੁਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਵੀਰੋ ਦੇਵਾਂਸ਼ਸ੍ਤੁ ਮਹਾਨ੍ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੋ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ ਹਵਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਦਭੁਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਿਧਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਕਵਿਃ ਵਿਵਿਧਾਗ੍ਨਿਸੁਤਾਦਰ੍ਕਾਦ੍ ਅਗ੍ਨਯੋ ऽष੍ਟੌ ਸੁਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੱਗਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ, ਤਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅੱਠ ਅੱਗਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਮ੍ਯਾਸ੍ਵਿष੍ਟਿष੍ਵਭੀਮਾਨੀ ਰਕ੍ਸ਼ੋਹਾਯਤਿਕृਚ੍ਚ ਯਃ ਸੁਰਭਿਰ੍ਵਸੁਮਾਨ੍ਨਾਦੋ ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚੈਵ ਰੁਕ੍ਮਵਾਨ੍
ਜੋ ਇੱਛਤ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸੁਰਭਿ, ਵਸੁਮਾਨ, ਨਾਦ, ਹਰਯਸ਼ਵ ਤੇ ਰੁਕਮਵਾਨ—
ਪ੍ਰਵਰ੍ਗ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਇਤ੍ਯष੍ਟੌ ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਸ਼ੁਚ੍ਯਗ੍ਨੇਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਅਗ੍ਨਯਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਪ੍ਰਵਰਗਿਆ ਤੇ ਕਸ਼ੇਮਵਾਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਠ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਅੱਗ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਕੁੱਲ ਚੌਦਾਂ ਅੱਗਾਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਹ੍ਯਗ੍ਨਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਯੇ ਹਿ ਚਾਧ੍ਵਰੇ ਸਮਤੀਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਗੇ ਯੇ ਯਾਮੈਃ ਸਹ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਇਹ ਅੱਗਾਂ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਜੋ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਗ੍ਨਯਸ੍ਤੇ ऽਭਿਮਾਨਿਨਃ ਏਤੇ ਵਿਹਰਣੀਯੇषੁ ਚੇਤਨਾਚੇਤਨੇष੍ਵਿਹ
ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਅੱਗਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਇੱਥੇ, ਜੜ ਤੇ ਚੇਤਨ ਵਿਚ, ਇਹ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨੋ ऽਗ੍ਨੀਧ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਗਾਸਨ੍ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਾਃ ਕਾਮ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਯੇ ਤੇ ਕਰ੍ਮਸ੍ਵਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਪੂਜਾਰੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਨ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਇੱਛਤ ਤੇ ਨਿਮਿਤ ਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ऽਤੀਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰੈਰ੍ਯਾਮੈਸ਼੍ਚ ਤੈਃ ਸਹ ਏਤੇ ਦੇਵਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ
ਪਿਛਲੇ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਤੇ ਯਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਹਿਲੇ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਯੋਨਯੋ ਹ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਥਾਨਾਖ੍ਯਾ ਜਾਤਵੇਦਸਾਮ੍ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषਾਦਿषੁ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸਵਰ੍ਣਾਨ੍ਤੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਸਵਰੋਚਿਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਤਵਰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੱਤ ਚਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਤੈਰੇਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਾਨਾਗਤੇष੍ਵਿਹ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਾਤਵੇਦਸਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਅੱਗ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਲਕੜਣੇ ਸਾਰੇ ਆਏ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨਾਨਾਰੂਪਪ੍ਰਯੋਜਨੈਃ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਯਾਮੈਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸਹਾਗ੍ਨਯਃ
ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਅੱਗਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਮੌਜੂਦਾ ਯਮਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਅਨਾਗਤੈਃ ਸੁਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੋ ऽਨਾਗਤਾਸ੍ਤ੍ਵਥ ਇਤ੍ਯੇष ਪ੍ਰਚਯੋ ऽਗ੍ਨੀਨਾਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਥ
ਅਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਜੇ ਆਉਣਗੇ, ਉਹ ਵੀ ਰਹਿਣਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਇਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਯਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪृष੍ਟਃ ਪਰਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਤਦਿਦਾਨੀਂ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਹੁਣ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਹੀ ਸੀ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸਥਾਰ।
ਏਵਮੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ਵਿਸ੍ਤਾਰਮਾਦਿਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਚਾਖਿਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਮਤਸਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਦਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਦੱਸਿਆ।
ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਮਨਵੇ ਸੂਰ੍ਯਸੂਨਵੇ ਕਰ੍ਮਯੋਗਂ ਚ ਸਾਂਖ੍ਯਂ ਚ ਯਥਾਵਦ੍ਵਿਸ੍ਤਰਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਮਨੁ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸਮਝਾਇਆ।
ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਸੂਤ ਕਰ੍ਮਯੋਗਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ਯਸ੍ਮਾਦਵਿਦਿਤਂ ਲੋਕੇ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਅਸੀਂ ਸੁਤਾ ਜੀ, ਕਰਮ-ਯੋਗ ਦੇ ਲਕੜਣੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਜੀ।
ਕਰ੍ਮਯੋਗਂ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਵਿष੍ਣੁਵਿਭਾषਿਤਮ੍ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਸਹਸ੍ਰਾਦ੍ਧਿ ਕਰ੍ਮਯੋਗਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਯੋਗ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਰਥਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਯੋਗੋਦ੍ਭਵਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ਕਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨੋਦ੍ਭਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨ ਚ ਜ੍ਞਾਨਮਕਰ੍ਮਣਃ
ਕਰਮ-ਯੋਗ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ ਗਿਆਨ ਤੋਂ, ਬਿਨਾ ਕਰਮ ਦੇ, ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਰ੍ਮਣਿ ਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ਵੇਦੋ ऽਖਿਲੋ ਧਰ੍ਮਮੂਲਮ੍ ਆਚਾਰਸ਼੍ਚੈਵ ਤਦ੍ਵਿਦਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰਾ ਵੇਦ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਵੀ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਵਾਤ੍ਮਗੁਣਾਸ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਧਾਨਤ੍ਵੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਦਯਾ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤੀ ਰਕ੍ਸ਼ਾਤੁਰਸ੍ਯ ਤੁ
ਉਸ ਵਿਚ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅੱਠ ਗੁਣ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ, ਤੇ ਜੋ ਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਧੀਰਜ।
ਅਨਸੂਯਾ ਤਥਾ ਲੋਕੇ ਸ਼ੌਚਮਨ੍ਤਰ੍ਬਹਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਅਨਾਯਾਸੇषੁ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਮਾਙ੍ਗਲ੍ਯਾਚਾਰਸੇਵਨਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਈਰਖਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਦੋਹਾਂ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ; ਕੰਮ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਲਣ ਦੀ ਪਾਲਣਾ।
ਨ ਚ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇषੁ ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਮ੍ ਆਰ੍ਤੇषੂਪਾਰ੍ਜਿਤੇषੁ ਚ ਤਥਾਸ੍ਪृਹਾ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯੇ ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਧਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕੰਜੂਸੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਵੇ; ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਧਨ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਲਾਲਚ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਅष੍ਟਾਵਾਤ੍ਮਗੁਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਤੁ ਕੋਵਿਦੈਃ ਅਯਮੇਵ ਕ੍ਰਿਯਾਯੋਗੋ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਸ੍ਯ ਸਾਧਕਃ
ਆਤਮਾ ਦੇ ਇਹ ਅੱਠ ਗੁਣ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹੀ ਕਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਯੋਗਂ ਵਿਨਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕਸ੍ਯਚਿਨ੍ ਨੇਹ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤ੍ਯੁਦਿਤਂ ਧਰ੍ਮਮ੍ ਉਪਤਿष੍ਠੇਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਕਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਵੀ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।