ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਪਵਮਾਨਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸੋ ऽਨੁਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਾਵਕੋष੍ਣਃ ਸਮੂਹ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵੋਤ੍ਤਰੇ ਸੋ ऽਗ੍ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਪਰਜਨਯ ਅਤੇ ਪਵਮਾਨ ਦੂਜੇ ਹਨ; ਉਹ ਦਿਸਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਾਵਕ ਨਾਮ ਦੀ ਗਰਮ ਅਤੇ ਇਕੱਠੀ ਅੱਗ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵ੍ਯਸੂਦੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਸਂਮृਜ੍ਯਃ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰਃ ਸ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ ਸ਼ਤਧਾਮਾ ਸੁਧਾਜ੍ਯੋਤੀ ਰੌਦ੍ਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਤਧਾਮਾ, ਸੁਧ ਘੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਰੌਦ੍ਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਵਸੁਧਾਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਨੀਯ ਉਚ੍ਯਤੇ ਅਜੈਕਪਾਦੁਪਸ੍ਥੇਯਃ ਸ ਵੈ ਸ਼ਾਲਾਮੁਖੋ ਯਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਜੋਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੀ ਰਾਜ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ-ਸਥਾਨੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜੈਕਪਾਦ ਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਲਾਮੁਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਅਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯੋ ਹ੍ਯਹਿਰ੍ਬੁਧ੍ਨ੍ਯੋ ਬਹਿਰਨ੍ਤੇ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੌ ਪੁਤ੍ਰਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਉਪਸ੍ਥੇਯਾ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਅਣਵਰਨਯ ਅਹਿਰਬੁਧਨਿਆ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਹੈ; ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਹੁੰਚਣ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ਵਿਹਰਣੀਯਾਂਸ੍ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯष੍ਟੌ ਤੁ ਤਾਨ੍ਸੁਤਾਨ੍ ਹੌਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ ਬਰ੍ਹਿषੋ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਅੱਠ ਅਗਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਘਾਸ ਦੀ ਅੱਗ, ਹਵਨ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ।
ਪ੍ਰਸ਼ਂਸ੍ਯੋ ऽਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਚੇਤਾਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸਂਸਹਾਯਕਃ ਸੁਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨੇਰ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਵੇਦਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਚ੍ਛਂਸਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਅੱਗ, ਪ੍ਰਚੇਤਾ, ਦੂਜੀ ਹੈ, ਸਹਾਇਕ; ਅਗਨਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਵੇਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਂ ਯੋਨਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ੍ਵਾਮ੍ਭਃ ਸੇਤੁਰ੍ਨਾਮ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ ਧਿष੍ਣ੍ਯ ਆਹਰਣਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸੋਮੇਨੇਜ੍ਯਨ੍ਤ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਜਲ ਦਾ ਮੂਲ ਸਵਾਂਭਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੇਤੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਸ਼ਨਿਆ ਅੱਗਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਲਿਆਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤੋ ਯਃ ਪਾਵਕੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਯਃ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਯੋਗ ਉਚ੍ਯਤੇ ਅਗ੍ਨਿਃ ਸੋ ऽਵਭृਥੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਵਰੁਣੇਨ ਸਹੇਜ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਪਾਵਕ ਨਾਮ ਦੀ ਅੱਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਵਭ੍ਰਥ ਮੰਨੋ; ਇਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹृਦਯਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨੇਰ੍ ਜਠਰੇ ऽਸੌ ਨृਣਾਂ ਪਚਨ੍ ਮਨ੍ਯੁਮਾਞ੍ਜਠਰਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਵਿਦ੍ਧਾਗ੍ਨਿਃ ਸਤਤਂ ਸ੍ਮृਤਃ
ਅਗਨਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਸਦਾ ਛੇਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਪਰੋਤ੍ਥਿਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ ਭੂਤਾਨੀਹ ਵਿਭੁਰ੍ਦਹਨ੍ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ਮਨ੍ਯੁਮਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਘੋਰਃ ਸਂਵਰ੍ਤਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੋ ਅੱਗ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ; ਅਗਨਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਭਿਆਨਕ ਸੰਵਰਤਕ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਬਨ੍ਨਪਃ ਸ ਵਸਤਿ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਵਡਵਾਮੁਖੇ ਸਮੁਦ੍ਰਵਾਸਿਨਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਪਾਣੀ ਪੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵਡਵਾ-ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਹਰਕਸ਼, ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਵੈ ਕਾਮਾਨ੍ ਗृਹੇ ਸ ਵਸਤੇ ਨृਣਾਮ੍ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰੁषਾਨ੍ਯੋ ऽਤ੍ਤਿ ਵੈ ਮृਤਾਨ੍
ਸਹਰਕਸ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਪਾਵਕਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਤਤਃ ਸੁਤਾਸ੍ਤੁ ਸੌਵੀਰ੍ਯਾਦ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਸੁਰੈਰ੍ ਹृਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਵਕ ਅਗਨਿ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਜਾਏ ਗਏ।
ਮਥਿਤੋ ਯਸ੍ਤ੍ਵਰਣ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸੋ ऽਗ੍ਨਿਰਾਪ ਸਮਿਨ੍ਧਨਮ੍ ਆਯੁਰ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਪਸ਼ੌ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਣੀਯਤੇ
ਜੋ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘਿਸ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਭਗਵਾਨ ਆਯੁਸ ਨਾਮਕ, ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁषੋ ਮਹਿਮਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਹਨਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਸੁਤਃ ਪਾਕਯਜ੍ਞੇष੍ਵ੍ ਅਭੀਮਾਨੀ ਹੁਤਂ ਹਵ੍ਯਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ
ਆਯੁਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦਹਨ ਹੈ; ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਹਵਨ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਲੋਕਾਚ੍ਚ ਹਵ੍ਯਂ ਕਵ੍ਯਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਸ੍ਯ ਸਹਿਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਦ੍ਭੁਤਃ ਸ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹਵਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਅਦਭੁਤ ਅਗਨਿ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇष੍ਵਭੀਮਾਨੀ ਹृਤਂ ਹਵ੍ਯਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ ਅਦ੍ਭੁਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਵੀਰੋ ਦੇਵਾਂਸ਼ਸ੍ਤੁ ਮਹਾਨ੍ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੋ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ ਹਵਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਦਭੁਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਿਧਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਕਵਿਃ ਵਿਵਿਧਾਗ੍ਨਿਸੁਤਾਦਰ੍ਕਾਦ੍ ਅਗ੍ਨਯੋ ऽष੍ਟੌ ਸੁਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੱਗਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ, ਤਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅੱਠ ਅੱਗਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਮ੍ਯਾਸ੍ਵਿष੍ਟਿष੍ਵਭੀਮਾਨੀ ਰਕ੍ਸ਼ੋਹਾਯਤਿਕृਚ੍ਚ ਯਃ ਸੁਰਭਿਰ੍ਵਸੁਮਾਨ੍ਨਾਦੋ ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚੈਵ ਰੁਕ੍ਮਵਾਨ੍
ਜੋ ਇੱਛਤ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸੁਰਭਿ, ਵਸੁਮਾਨ, ਨਾਦ, ਹਰਯਸ਼ਵ ਤੇ ਰੁਕਮਵਾਨ—
ਪ੍ਰਵਰ੍ਗ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਇਤ੍ਯष੍ਟੌ ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਸ਼ੁਚ੍ਯਗ੍ਨੇਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਅਗ੍ਨਯਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਪ੍ਰਵਰਗਿਆ ਤੇ ਕਸ਼ੇਮਵਾਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਠ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਅੱਗ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਕੁੱਲ ਚੌਦਾਂ ਅੱਗਾਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਹ੍ਯਗ੍ਨਯਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਯੇ ਹਿ ਚਾਧ੍ਵਰੇ ਸਮਤੀਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਗੇ ਯੇ ਯਾਮੈਃ ਸਹ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਇਹ ਅੱਗਾਂ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਜੋ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਸ੍ਵਾਯਮ੍ਭੁਵੇ ऽਨ੍ਤਰੇ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਗ੍ਨਯਸ੍ਤੇ ऽਭਿਮਾਨਿਨਃ ਏਤੇ ਵਿਹਰਣੀਯੇषੁ ਚੇਤਨਾਚੇਤਨੇष੍ਵਿਹ
ਸਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਹੰਕਾਰੀ ਅੱਗਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਇੱਥੇ, ਜੜ ਤੇ ਚੇਤਨ ਵਿਚ, ਇਹ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਾਭਿਮਾਨਿਨੋ ऽਗ੍ਨੀਧ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਗਾਸਨ੍ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਾਃ ਕਾਮ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਯੇ ਤੇ ਕਰ੍ਮਸ੍ਵਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਪੂਜਾਰੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਨ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਇੱਛਤ ਤੇ ਨਿਮਿਤ ਕਰਮ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇ ऽਤੀਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰੈਰ੍ਯਾਮੈਸ਼੍ਚ ਤੈਃ ਸਹ ਏਤੇ ਦੇਵਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਃ
ਪਿਛਲੇ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਤੇ ਯਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਪਹਿਲੇ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਯੋਨਯੋ ਹ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਥਾਨਾਖ੍ਯਾ ਜਾਤਵੇਦਸਾਮ੍ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषਾਦਿषੁ ਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸਵਰ੍ਣਾਨ੍ਤੇषੁ ਸਪ੍ਤਸੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਜਨਮ-ਸਥਾਨ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਸਵਰੋਚਿਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਤਵਰਨਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਸੱਤ ਚਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਤੈਰੇਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤਂ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਾਨਾਗਤੇष੍ਵਿਹ ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਜਾਤਵੇਦਸਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਅੱਗ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਲਕੜਣੇ ਸਾਰੇ ਆਏ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਗਏ ਹਨ।
ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨਾਨਾਰੂਪਪ੍ਰਯੋਜਨੈਃ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਯਾਮੈਰ੍ਦੇਵੈਃ ਸਹਾਗ੍ਨਯਃ
ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਅੱਗਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਮੌਜੂਦਾ ਯਮਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਅਨਾਗਤੈਃ ਸੁਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤੋ ऽਨਾਗਤਾਸ੍ਤ੍ਵਥ ਇਤ੍ਯੇष ਪ੍ਰਚਯੋ ऽਗ੍ਨੀਨਾਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣਾਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਚ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਥ
ਅਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਅਜੇ ਆਉਣਗੇ, ਉਹ ਵੀ ਰਹਿਣਗੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਇਦਾਨੀਂ ਪ੍ਰਾਹ ਯਦ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪृष੍ਟਃ ਪਰਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਤਦਿਦਾਨੀਂ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਹੁਣ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਕਹੀ ਸੀ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸਥਾਰ।
ਏਵਮੇਕਾਰ੍ਣਵੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪੀ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ਵਿਸ੍ਤਾਰਮਾਦਿਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਚਾਖਿਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਮਤਸਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਆਦਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸਥਾਰ ਦੱਸਿਆ।