ਭृਗੋਃ ਪ੍ਰਜਾਯਤਾਥਰ੍ਵਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਙ੍ਗਿਰਾਥਰ੍ਵਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਤਸ੍ਯ ਹ੍ਯ੍ ਅਲੌਕਿਕੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨਿਃ ਸ ਵੈ ਸ੍ਮृਤਃ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੋਂ ਅਥਰਵ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਅਥਰਵਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਅੱਗ ਅਲੌਕਿਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਯਃ ਪਵਮਾਨਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯੋ ऽਗ੍ਨਿਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ ਸ ਚ ਵੈ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੋ ऽਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਹੁਣ ਪਵਮਾਨ friction ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਅੱਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅੱਗ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸਭ੍ਯਾਵਸਥ੍ਯੌ ਚ ਸਂਸ਼ਤ੍ਯਾਸ੍ ਤੌ ਸੁਤਾਵੁਭੌ ਤਤਃ षੋਡਸ਼ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਚਕਮੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ ਯਃ ਖਲ੍ਵਾਹਵਨੀਯੋ ऽਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਭਿਮਾਨੀ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਫਿਰ, ਸਭਿਆ ਅਤੇ ਅਵਸਥਿਆ, ਸੰਸ਼ਤਿਆ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹਵਿਆਵਾਹਾ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਭਿਮਾਨੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਵੇਰੀਂ ਕृष੍ਣਵੇਣੀਂ ਚ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਯਮੁਨਾਂ ਤਥਾ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਵਿਤਸ੍ਤਾਂ ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਭਾਗਾਮਿਰਾਵਤੀਮ੍
ਕਾਵੇਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣੀ, ਨਰਮਦਾ, ਯਮੁਨਾ, ਗੋਦਾਵਰੀ, ਵਿਤਸਤ, ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਅਤੇ ਇਰਾਵਤੀ,
ਵਿਪਾਸ਼ਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕੀਂ ਚੈਵ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁਂ ਸਰਯੂਂ ਤਥਾ ਸੀਤਾਂ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀਂ ਚੈਵ ਹ੍ਰਾਦਿਨੀਂ ਪਾਵਨਾਂ ਤਥਾ
ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ, ਸਰਯੂ, ਸੀਤਾ, ਮਨਸਵਿਨੀ, ਹ੍ਰਾਦਿਨੀ ਅਤੇ ਪਾਵਨਾ ਵੀ।
ਤਾਸੁ षੋਡਸ਼ਧਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਵਿਭਜ੍ਯ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍ ਤਦਾ ਤੁ ਵਿਹਰਂਸ੍ਤਾਸੁ ਧਿष੍ਣ੍ਯੇਚ੍ਛਃ ਸ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਹ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਿਆ, ਧਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵਾਭਿਧਾਨਸ੍ਥਿਤਾ ਧਿष੍ਣ੍ਯਾਸ੍ ਤਾਸੂਤ੍ਪਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਧਿष੍ਣਵਃ ਧਿष੍ਣ੍ਯੇषੁ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਤਸ੍ਤੇ ਧਿष੍ਣਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਧਿਸ਼ਣੀਆਂ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਧਿਸ਼ਣਵਾਂ ਜਨਮੀਆਂ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਧਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀਆਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਸ਼ਣਵਾਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਵੈ ਨਦੀਪੁਤ੍ਰਾ ਧਿष੍ਣ੍ਯੇषੁ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ ਤੇषਾਂ ਵਿਹਰਣੀਯਾ ਯੇ ਉਪਸ੍ਥੇਯਾਸ਼੍ਚ ਤਾਞ੍ਸ਼ृਣੁ ਵਿਭੁਃ ਪ੍ਰਵਾਹਣੋ ऽਗ੍ਨੀਧ੍ਰਸ੍ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਾ ਧਿष੍ਣਵੋ ऽਪਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਿਸ਼ਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ; ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣੋ ਜੋ ਭੋਗਣਯੋਗ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਰੱਖਣਯੋਗ ਹਨ, ਪ੍ਰਵਾਹਣ, ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਿਸ਼ਣਵਾਂ ਜੋ ਉਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
ਵਿਹਰਤਿ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਪੁਣ੍ਯਾਹੇ ਸਮੁਪਕ੍ਰਮੇ ਅਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਾਨਿਵਾਰ੍ਯਾਣਾਮ੍ ਅਗ੍ਨੀਨਾਂ ਸ਼ृਣੁਤ ਕ੍ਰਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਠੀਕ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਗਨੀਆਂ ਦੇ ਅਣਵਰਨਯ ਅਤੇ ਰੋਕਣ-ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।
ਵਾਸਵੋ ऽਗ੍ਨਿਃ ਕृਸ਼ਾਨੁਰ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਤ੍ਤਰਵੇਦਿਕਃ ਸਮ੍ਰਾਡਗ੍ਨਿਸੁਤੋ ਹ੍ਯष੍ਟਾਵ੍ ਉਪਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਵਾਸੁਆਂ ਦੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੈਦਿਕ 'ਤੇ ਹੈ; ਸਮਰਾਟ, ਅਗਨਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਅੱਠ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਪਵਮਾਨਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸੋ ऽਨੁਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਾਵਕੋष੍ਣਃ ਸਮੂਹ੍ਯਸ੍ਤੁ ਵੋਤ੍ਤਰੇ ਸੋ ऽਗ੍ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਪਰਜਨਯ ਅਤੇ ਪਵਮਾਨ ਦੂਜੇ ਹਨ; ਉਹ ਦਿਸਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਾਵਕ ਨਾਮ ਦੀ ਗਰਮ ਅਤੇ ਇਕੱਠੀ ਅੱਗ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਵ੍ਯਸੂਦੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਸਂਮृਜ੍ਯਃ ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰਃ ਸ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ ਸ਼ਤਧਾਮਾ ਸੁਧਾਜ੍ਯੋਤੀ ਰੌਦ੍ਰੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਜੋ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਸ਼ਾਮਿਤ੍ਰਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਸ਼ਤਧਾਮਾ, ਸੁਧ ਘੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਰੌਦ੍ਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਵਸੁਧਾਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਾਨੀਯ ਉਚ੍ਯਤੇ ਅਜੈਕਪਾਦੁਪਸ੍ਥੇਯਃ ਸ ਵੈ ਸ਼ਾਲਾਮੁਖੋ ਯਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਜੋਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੀ ਰਾਜ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ-ਸਥਾਨੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜੈਕਪਾਦ ਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਾਲਾਮੁਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਅਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯੋ ਹ੍ਯਹਿਰ੍ਬੁਧ੍ਨ੍ਯੋ ਬਹਿਰਨ੍ਤੇ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੌ ਪੁਤ੍ਰਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਉਪਸ੍ਥੇਯਾ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਅਣਵਰਨਯ ਅਹਿਰਬੁਧਨਿਆ ਬਾਹਰ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਹੈ; ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਹੁੰਚਣ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ਵਿਹਰਣੀਯਾਂਸ੍ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯष੍ਟੌ ਤੁ ਤਾਨ੍ਸੁਤਾਨ੍ ਹੌਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ ਬਰ੍ਹਿषੋ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਅੱਠ ਅਗਨੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਘਾਸ ਦੀ ਅੱਗ, ਹਵਨ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ।
ਪ੍ਰਸ਼ਂਸ੍ਯੋ ऽਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਚੇਤਾਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸਂਸਹਾਯਕਃ ਸੁਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨੇਰ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਵੇਦਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਚ੍ਛਂਸਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਅੱਗ, ਪ੍ਰਚੇਤਾ, ਦੂਜੀ ਹੈ, ਸਹਾਇਕ; ਅਗਨਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਵੇਦਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਂ ਯੋਨਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ੍ਵਾਮ੍ਭਃ ਸੇਤੁਰ੍ਨਾਮ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ ਧਿष੍ਣ੍ਯ ਆਹਰਣਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸੋਮੇਨੇਜ੍ਯਨ੍ਤ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜੈਃ
ਜਲ ਦਾ ਮੂਲ ਸਵਾਂਭਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੇਤੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਿਸ਼ਨਿਆ ਅੱਗਾਂ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਲਿਆਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤੋ ਯਃ ਪਾਵਕੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਯਃ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਯੋਗ ਉਚ੍ਯਤੇ ਅਗ੍ਨਿਃ ਸੋ ऽਵਭृਥੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਵਰੁਣੇਨ ਸਹੇਜ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਪਾਵਕ ਨਾਮ ਦੀ ਅੱਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਵਭ੍ਰਥ ਮੰਨੋ; ਇਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹृਦਯਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨੇਰ੍ ਜਠਰੇ ऽਸੌ ਨृਣਾਂ ਪਚਨ੍ ਮਨ੍ਯੁਮਾਞ੍ਜਠਰਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਰ੍ ਵਿਦ੍ਧਾਗ੍ਨਿਃ ਸਤਤਂ ਸ੍ਮृਤਃ
ਅਗਨਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਸਦਾ ਛੇਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਪਰੋਤ੍ਥਿਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ ਭੂਤਾਨੀਹ ਵਿਭੁਰ੍ਦਹਨ੍ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ਮਨ੍ਯੁਮਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਘੋਰਃ ਸਂਵਰ੍ਤਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੋ ਅੱਗ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ; ਅਗਨਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਭਿਆਨਕ ਸੰਵਰਤਕ ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਬਨ੍ਨਪਃ ਸ ਵਸਤਿ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਵਡਵਾਮੁਖੇ ਸਮੁਦ੍ਰਵਾਸਿਨਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਭਾਵ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਪਾਣੀ ਪੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਵਡਵਾ-ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਹਰਕਸ਼, ਵੱਖਰਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਹਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਵੈ ਕਾਮਾਨ੍ ਗृਹੇ ਸ ਵਸਤੇ ਨृਣਾਮ੍ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰੁषਾਨ੍ਯੋ ऽਤ੍ਤਿ ਵੈ ਮृਤਾਨ੍
ਸਹਰਕਸ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਪਾਵਕਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ ਦ੍ਵਿਜੈਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਤਤਃ ਸੁਤਾਸ੍ਤੁ ਸੌਵੀਰ੍ਯਾਦ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਸੁਰੈਰ੍ ਹृਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਵਕ ਅਗਨਿ ਦੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਜਾਏ ਗਏ।
ਮਥਿਤੋ ਯਸ੍ਤ੍ਵਰਣ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸੋ ऽਗ੍ਨਿਰਾਪ ਸਮਿਨ੍ਧਨਮ੍ ਆਯੁਰ੍ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ ਪਸ਼ੌ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਣੀਯਤੇ
ਜੋ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘਿਸ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਭਗਵਾਨ ਆਯੁਸ ਨਾਮਕ, ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁषੋ ਮਹਿਮਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਦਹਨਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਸੁਤਃ ਪਾਕਯਜ੍ਞੇष੍ਵ੍ ਅਭੀਮਾਨੀ ਹੁਤਂ ਹਵ੍ਯਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ
ਆਯੁਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦਹਨ ਹੈ; ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਚੜ੍ਹਾਈ ਹੋਈ ਹਵਨ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਵਲੋਕਾਚ੍ਚ ਹਵ੍ਯਂ ਕਵ੍ਯਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਸ੍ਯ ਸਹਿਤੋ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ ਅਦ੍ਭੁਤਃ ਸ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹਵਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਅਦਭੁਤ ਅਗਨਿ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੇष੍ਵਭੀਮਾਨੀ ਹृਤਂ ਹਵ੍ਯਂ ਭੁਨਕ੍ਤਿ ਯਃ ਅਦ੍ਭੁਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਵੀਰੋ ਦੇਵਾਂਸ਼ਸ੍ਤੁ ਮਹਾਨ੍ਸ੍ਮृਤਃ
ਜੋ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੋਰੀ ਹੋਇਆ ਹਵਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਦਭੁਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਵਿਧਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਕਵਿਃ ਵਿਵਿਧਾਗ੍ਨਿਸੁਤਾਦਰ੍ਕਾਦ੍ ਅਗ੍ਨਯੋ ऽष੍ਟੌ ਸੁਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੱਗਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੱਗਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ, ਤਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅੱਠ ਅੱਗਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਮ੍ਯਾਸ੍ਵਿष੍ਟਿष੍ਵਭੀਮਾਨੀ ਰਕ੍ਸ਼ੋਹਾਯਤਿਕृਚ੍ਚ ਯਃ ਸੁਰਭਿਰ੍ਵਸੁਮਾਨ੍ਨਾਦੋ ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਸ਼੍ਚੈਵ ਰੁਕ੍ਮਵਾਨ੍
ਜੋ ਇੱਛਤ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸੁਰਭਿ, ਵਸੁਮਾਨ, ਨਾਦ, ਹਰਯਸ਼ਵ ਤੇ ਰੁਕਮਵਾਨ—
ਪ੍ਰਵਰ੍ਗ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਇਤ੍ਯष੍ਟੌ ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ਸ਼ੁਚ੍ਯਗ੍ਨੇਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਅਗ੍ਨਯਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਪ੍ਰਵਰਗਿਆ ਤੇ ਕਸ਼ੇਮਵਾਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਠ ਨਾਮ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਅੱਗ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਕੁੱਲ ਚੌਦਾਂ ਅੱਗਾਂ ਹਨ।