ਜਨਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਨੇਕਸ਼ਃ ਸ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦਜੀਜਨਤ੍
ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਮਲੇਛ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਮਨ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਦਦੌ ਸ ਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਾਯ ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਸੋਮਾਯ ਦਦੌ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸਂਜ੍ਞਿਤਾਃ ਦੇਵਾਸੁਰਮਨੁष੍ਯਾਦਿ ਤਾਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਮਭੂਜ੍ਜਗਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਤੇ ਸਤਾਈਂ ਸੋਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਹੋਰ ਜਗਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣੈਵ ਸੂਤ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਸੂਤਾ, ਤੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ।
ਸਂਕਲ੍ਪਾਦ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਂ ਸृष੍ਟਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਾਦ੍ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਸृष੍ਟਿਰ੍ ਮੈਥੁਨਸਮ੍ਭਵਾ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸੰਕਲਪ, ਦਰਸ਼ਨ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ ਦਕ੍ਸ਼, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृਜੇਤਿ ਵ੍ਯਾਦਿष੍ਟਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਾ ਯਥਾ ਸਸਰ੍ਜ ਚੈਵਾਦੌ ਤਥੈਵ ਸ਼ृਣੁਤ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ।
ਯਦਾ ਤੁ ਸृਜਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਰ੍षਿਗਣਪਨ੍ਨਗਾਨ੍ ਨ ਵृਦ੍ਧਿਮ੍ ਅਗਮਲ੍ਲੋਕਸ੍ ਤਦਾ ਮੈਥੁਨਯੋਗਤਃ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਾਞ੍ਚਜਨ੍ਯਾਮਜੀਜਨਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸੱਪ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਾਧ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਰਾਹੀਂ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਪਾਂਚਜਨੀ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਤਾਂਸ੍ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਸਮਾਗਤਾਨ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਨਾਰਦ ਨੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਜਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰਯਸ਼ਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਭੁਵਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵੋਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਅਧ ਏਵ ਚ ਤਤਃ ਸृष੍ਟਿਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਕੁਰੁਧ੍ਵਮृषਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਪृथਵੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮਾਪ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ, ਜਾਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਓ।
ਤੇ ਤੁ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍ ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਸਮੁਦ੍ਰਾਦਿਵ ਸਿਨ੍ਧਵਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਨਦੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਜ ਤਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਏ।
ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵੇषੁ ਪ੍ਰਨष੍ਟੇषੁ ਪੁਨਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਵੈਰਿਣ੍ਯਾਮੇਵ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਮਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਦ ਹਰਯਸ਼ਵ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਵੈਰੀਣੀ ਤੋਂ ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
ਸ਼ਬਲਾ ਨਾਮ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਮੇਤਾਃ ਸृष੍ਟਿਹੇਤਵਃ ਨਾਰਦੋ ऽਨੁਗਤਾਨ੍ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਨਸ੍ਤਾਨ੍ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਸ ਤਾਨ੍
ਸ਼ਬਲਾ ਨਾਂ ਦੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਭੁਵਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ ਅਥੋ ਪੁਨਃ ਆਗਤ੍ਯ ਚਾਥ ਸृष੍ਟਿਂ ਚ ਕਰਿष੍ਯਥ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਤੁਸੀਂ ਭਾਈਓ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਹਰੇਕ ਥਾਂ ਦਾ ਮਾਪ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਆ ਕੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿਰਜਣ ਕਰੋਂਗੇ।
ਤੇ ऽਪਿ ਤੇਨੈਵ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭ੍ਰਾਤृਪਥਾ ਤਦਾ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਨ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਕਨੀਯਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗਮ੍ ਇਚ੍ਛਤਿ ਅਨ੍ਵਿष੍ਯਨ੍ਦੁਃਖਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤੇਨ ਤਤ੍ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ, ਤੁਰ ਪਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਉਹ ਲੱਭੇ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਰਾਹ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੇषੁ ਵਿਨष੍ਟੇषੁ षष੍ਟਿਂ ਕਨ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਵੈਰਿਣ੍ਯਾਂ ਜਨਯਾਮਾਸ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਸ੍ਤਥਾ
ਜਦ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕ੍ਸ਼, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੈਰੀਣੀ ਵਿਚ ਸੱਠ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਸ ਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਾਯ ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਸੋਮਾਯ ਚਤਸ੍ਰੋ ऽਰਿष੍ਟਨੇਮਯੇ
ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਧੀਆਂ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਸੱਤਾਈ ਵੀਂ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਤੇ ਚਾਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦ੍ਵੇ ਚੈਵ ਭृਗੁਪੁਤ੍ਰਾਯ ਦ੍ਵੇ ਕृਸ਼ਾਸ਼੍ਵਾਯ ਧੀਮਤੇ ਦ੍ਵੇ ਚੈਵਾਙ੍ਗਿਰਸੇ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਤਾਸਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੋ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਨੂੰ ਦੋ, ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦੋ ਧੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦੇਵਮਾਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰਜਾਵਿਸ੍ਤਾਰਮ੍ ਆਦਿਤਃ ਮਰੁਤ੍ਵਤੀ ਵਸੁਰ੍ ਯਾਮੀ ਲਮ੍ਬਾ ਭਾਨੁਰ੍ ਅਰੁਨ੍ਧਤੀ
ਦੇਵੀ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਸੁਣੋ: ਮਰੁਤਵਤੀ, ਵਸੂ, ਯਾਮੀ, ਲੰਬਾ, ਭਾਨੁ ਤੇ ਅਰੁੰਧਤੀ।
ਸਂਕਲ੍ਪਾ ਚ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾ ਚ ਸਾਧ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਚ ਭਾਮਿਨੀ ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨ੍ਯਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ ਤਾਸਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਨਿਬੋਧਤ
ਸੰਕਲਪਾ, ਮੁਹੂਰਤਾ, ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਾ ਤੇ ਭਾਮਿਨੀ — ਇਹ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਯਾਃ ਸਾਧ੍ਯਾ ਸਾਧ੍ਯਾਨਜੀਜਨਤ੍ ਮਰੁਤ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਮਰੁਤ੍ਵਨ੍ਤੋ ਵਸੋਸ੍ ਤੁ ਵਸਵਸ੍ਤਥਾ
ਵਿਸ਼ਵਾ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵੇ ਦੇਵ ਹਨ; ਸਾਧਿਆ ਤੋਂ ਸਾਧਿਆ; ਮਰੁਤਵਤੀ ਤੋਂ ਮਰੁਤਵੰਤ; ਤੇ ਵਸੂ ਤੋਂ ਵਸੂ।
ਭਾਨੋਸ੍ਤੁ ਭਾਨਵਸ੍ਤਦ੍ਵਨ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਯਾਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਕਾਃ ਲਮ੍ਬਾਯਾਂ ਘੋषਨਾਮਾਨੋ ਨਾਗਵੀਥੀ ਤੁ ਯਾਮਿਜਾ
ਭਾਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭਾਨਵ ਹਨ; ਮੁਹੂਰਤਾ ਦੇ ਮੁਹੂਰਤਕ; ਲੰਬਾ ਦੇ ਘੋਸ਼ਾ; ਤੇ ਯਾਮੀ ਦੇ ਨਾਗਵੀਥੀ।
ਪृਥਿਵੀਤਲਸਮ੍ਭੂਤਮ੍ ਅਰੁਨ੍ਧਤ੍ਯਾਮ੍ ਅਜਾਯਤ ਸਂਕਲ੍ਪਾਯਾਸ੍ਤੁ ਸਂਕਲ੍ਪੋ ਵਸੁਸृष੍ਟਿਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਅਰੁੰਧਤੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇਕ ਪੁੱਤਰ; ਸੰਕਲਪਾ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ। ਹੁਣ ਵਸੂਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣ ਸੁਣੋ।
ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਯੇ ਦੇਵਾ ਵ੍ਯਾਪਕਾਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਿਸ਼ਮ੍ ਵਸਵਸ੍ਤੇ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ ਤੇषਾਂ ਸਰ੍ਗਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਸੂ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ਆਪੋ ਧ੍ਰੁਵਸ਼੍ਚ ਸੋਮਸ਼੍ਚ ਧਰਸ਼੍ਚੈਵਾਨਿਲੋ ऽਨਲਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਭਾਸਸ਼੍ਚ ਵਸਵੋ ऽष੍ਟੌ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਪਾਣੀ, ਧ੍ਰੁਵ, ਸੋਮ, ਧਰਾ, ਅਨਿਲ, ਅਨਲ, ਪ੍ਰਤਿਉਸ਼ਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ — ਇਹ ਅੱਠ ਵਸੂ ਹਨ।
ਆਪਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਵੈ ਦਣ੍ਡ ਏਵ ਚ ਸ਼ਾਮ੍ਬੋ ऽਥ ਮਣਿਵਕ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਰਕ੍ਸ਼ਾਧਿਕਾਰਿਣਃ
ਆਪਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹਨ: ਸ਼ਾਂਤ, ਦੰਡ, ਸ਼ਾਂਬ ਤੇ ਮਣਿਵਕਤ੍ਰ। ਇਹ ਯਜਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੁੱਖ ਹਨ।
ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਯ ਕਾਲਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਰ੍ਚਾਃ ਸੋਮਾਦਜਾਯਤ ਦ੍ਰਵਿਣੋ ਹਵ੍ਯਵਾਹਸ਼੍ਚ ਧਰਪੁਤ੍ਰਾਵ੍ ਉਭੌ ਸ੍ਮृਤੌ
ਧ੍ਰੁਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਲ ਹੈ; ਸੋਮ ਤੋਂ ਵਰਚਾ; ਧਰਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਦ੍ਰਵਿਨ ਤੇ ਹਵਿਆਵਾਹਾ ਹਨ।
ਕਲ੍ਯਾਣਿਨ੍ਯਾਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਣੋ ਰਮਣਃ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੋ ऽਪਿ ਚ ਮਨੋਹਰਾ ਧਰਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਅਵਾਪਾਥ ਹਰੇਃ ਸੁਤਾ
ਕਲਿਆਣਿਨੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣ, ਰਮਣ ਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਮਨੋਹਰਾ ਨੇ ਧਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵਾ ਮਨੋਜਵਂ ਪੁਤ੍ਰਮ੍ ਅਵਿਜ੍ਞਾਤਗਤਿਂ ਤਥਾ ਅਵਾਪ ਚਾਨਲਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਵ੍ ਅਗ੍ਨਿਪ੍ਰਾਯਗੁਣੌ ਪੁਨਃ
ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਮਨੋਜਵ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਲਣ ਅਣਜਾਣ ਹੈ। ਅਨਲ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਖਾਸੀਆਂਤਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨਿਪੁਤ੍ਰਃ ਕੁਮਾਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ਰਸ੍ਤਮ੍ਬੇ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖੋ ਵਿਸ਼ਾਖਸ਼੍ਚ ਨੈਗਮੇਯਸ਼੍ ਚ ਪृष੍ਠਜਾਃ
ਅਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਮਾਰਾ, ਸਰਕੰਡਿਆਂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸ਼ਾਖਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਤੇ ਨੈਗਮੇਯਾ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਅਪਤ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਨਾਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਸ੍ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषਸ ऋषਿਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਭੁਰ੍ ਨਾਮ੍ਨਾਥ ਦੇਵਲਃ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਪ੍ਰਭਾਸਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ਿਲ੍ਪੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਯੂਸ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਭੂ ਅਤੇ ਦੇਵਲਾ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਕਾਰੀਗਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਭਵਨੋਦ੍ਯਾਨਪ੍ਰਤਿਮਾਭੂषਣਾਦਿषੁ ਤਡਾਗਾਰਾਮਕੂਪੇषੁ ਸ੍ਮृਤਃ ਸੋ ऽਮਰਵਰ੍ਧਕਿਃ
ਉਹ ਮਹਾਂਕਾਰੀਗਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਲਾਂ, ਭਵਨ, ਬਾਗਾਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ, ਤਲਾਬਾਂ, ਪਾਰਕਾਂ ਅਤੇ ਕੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।