ਅਨਗ੍ਨਿਰਨਿਕੇਤਸ਼੍ ਚਾਪ੍ਯ੍ ਅਗੋਤ੍ਰਚਰਣੋ ਮੁਨਿਃ ਕੌਪੀਨਾਚ੍ਛਾਦਨਂ ਯਾਵਤ੍ ਤਾਵਦਿਚ੍ਛੇਚ੍ਚ ਚੀਵਰਮ੍
ਜੋ ਮੂਨਿ ਅੱਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਘਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਿਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਨਾ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੰਗੋਟ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਕੱਪੜਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਮੂਨਿ ਹੈ।
ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਭਿਸਂਧਾਨਂ ਤਾਵਦਿਚ੍ਛੇਚ੍ਚ ਭੋਜਨਮ੍ ਤਦਾਸ੍ਯ ਵਸਤੋ ਗ੍ਰਾਮੇ ऽਰਣ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਪृष੍ਠਤਃ
ਜੋ ਮੂਨਿ ਜਿੰਨਾ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਮਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਕਰ੍ਮਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ ਆਤਿष੍ਠੇਤ ਮੁਨਿਰ੍ ਮੌਨਂ ਸ ਲੋਕੇ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਮੂਨਿ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਕੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਧੌਤਦਨ੍ਤਂ ਕृਤ੍ਤਨਖਂ ਸਦਾ ਸ੍ਨਾਤਮਲਂਕृਤਮ੍ ਅਸਿਤਂ ਸਿਤਕਰ੍ਮਸ੍ਥਂ ਕਸ੍ਤਂ ਨਾਰ੍ਚਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਸਾਫ਼, ਨਖ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਪਸਾ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਾਮਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣਮਾਂਸਾਸ੍ਥਿਸ਼ੋਣਿਤਃ ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵੋ ਮੁਨਿਰ੍ਮੌਨਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਜਦ ਮੂਨਿ ਤਪਸਿਆ ਕਰ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਮਾਸ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਖੂਨ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਦੁਲਤਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚੁੱਪੀ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਥ ਲੋਕਮਿਮਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਲੋਕਂ ਚਾਪਿ ਜਯੇਤ੍ਪਰਮ੍ ਆਸ੍ਯੇਨ ਤੁ ਯਦਾਹਾਰਂ ਗੋਵਨ੍ਮृਗਯਤੇ ਮੁਨਿਃ ਅਥਾਸ੍ਯ ਲੋਕੈਃ ਸਰ੍ਵੋ ਯਃ ਸੋ ऽਮृਤਤ੍ਵਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਤਰਸ੍ਤ੍ਵੇਤਯੋਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਾਨਾਮੇਤਿ ਸਾਤ੍ਮ੍ਯਤਾਮ੍ ਉਭਯੋਰ੍ਧਾਵਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਸੂਰ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋਰਿਵ
ਰਾਜਾ, ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਇਕੱਠੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ।
ਅਨਿਕੇਤਗृਹਸ੍ਥੇषੁ ਕਾਮਵृਤ੍ਤੇषੁ ਸਂਯਤਃ ਗ੍ਰਾਮ ਏਵ ਚਰਨ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ ਤਯੋਃ ਪੂਰ੍ਵਤਰਂ ਗਤਃ
ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਮਕਸਦ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਸ਼੍ਚ ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਕृਤਿਂ ਚਰੇਤ੍ ਤਪ੍ਯੇਤ ਯਦਿ ਤਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਚਰੇਤ੍ਸੋਗ੍ਰਂ ਤਪਸ੍ਤਤਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਨਾ ਪਾ ਸਕੇ ਜਾਂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬਦਲਾਅ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਤਪ ਕਰੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਹੋਰ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰੇ।
ਯਦ੍ਵੈ ਨृਸ਼ਂਸਂ ਤਦਪਤ੍ ਹ੍ਯਮਾਹੁਰ੍ ਯਃ ਸੇਵਤੇ ਧਰ੍ਮਮਨਰ੍ਥਬੁਦ੍ਧਿਃ ਅਸਾਵਨੀਸ਼ਃ ਸ ਤਥੈਵ ਰਾਜਂਸ੍ ਤਦਾਰ੍ਜਵਂ ਸ ਸਮਾਧਿਸ੍ਤਦਾਰ੍ਯਮ੍
ਜੋ ਕੁੜਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ ਲਾਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹੀ ਸਚਾਈ, ਸਮਾਧੀ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਹੈ।
ਕੇਨਾਦ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਹਿਤੋ ऽਸਿ ਰਾਜਨ੍ ਯੁਵਾ ਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਃ ਸੁਵਰ੍ਚਾਃ ਕੁਤ ਆਗਤਃ ਕਤਮਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਤ੍ਵਮੁਤਾਹੋਸ੍ਵਿਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਥਾਨਮ੍ ਅਸ੍ਤਿ
ਰਾਜਾ, ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਭੇਜਿਆ ਹੈ? ਤੂੰ ਨੌਜਵਾਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਕਿਸ ਪਾਸੇ? ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਹੈ?
ਇਮਂ ਭੌਮਂ ਨਰਕਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਪੁਣ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਮ੍ ਊਰ੍ਵੀਂ ਗਗਨਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਃ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾਹਂ ਵਃ ਪ੍ਰਪਤਿष੍ਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਤ੍ਵਰਨ੍ਤ੍ਵਮੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਲੋਕਪਾ ਯੇ
ਜਿਸਦਾ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਤਾਂ ਸਕਾਸ਼ੇ ਤੁ ਵृਤਃ ਪ੍ਰਪਾਤਸ੍ ਤੇ ਸਙ੍ਗਤਾ ਗੁਣਵਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾਚ੍ਚ ਲਬ੍ਧੋ ਹਿ ਵਰੋ ਮਯੈष ਪਤਿष੍ਯਤਾ ਭੂਮਿਤਲਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ
ਸੁਭਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੇਰੀ ਡਿੱਗਣ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣਵਾਨ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਇਹ ਵਰ ਪਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਾਂਗਾ।
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਪਤਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪਾਤਂ ਯਦਿ ਲੋਕਾਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਸਨ੍ਤਿ ਮੇ ऽਤ੍ਰ ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮਨ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਾ, ਕੀ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲੋਕ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
ਯਾਵਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵਿਹਿਤਂ ਗਵਾਸ਼੍ਵਂ ਸਹਾਰਣ੍ਯੈਃ ਪਸ਼ੁਭਿਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿਸ਼੍ਚ ਤਾਵਲ੍ਲੋਕਾ ਦਿਵਿ ਤੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਵੈ ਤਥਾ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸਿਂਹ
ਜਿੰਨੇ ਗਾਂ ਤੇ ਘੋੜੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਨ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉੱਨੇ ਹੀ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਹਨ; ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ।
ਤਾਂਸ੍ਤੇ ਦਦਾਮਿ ਮਾ ਪ੍ਰਪਤ ਪ੍ਰਪਾਤਂ ਯੇ ਮੇ ਲੋਕਾ ਦਿਵਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰਿਤਾਸ੍ਤਾਨਾਕ੍ਰਮ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਮਿਤ੍ਰਹਾऽਥਸਿ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਡਿੱਗ ਨਾ। ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਿੰਨੇ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਵਿਚ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਲੈ ਲੈ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਨਾਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧੋ ऽਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਚ੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਰਾਜਮੁਖ੍ਯ ਯਥਾ ਪ੍ਰਦੇਯਂ ਸਤਤਂ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯਸ੍ ਤਦਾ ਦਦੇ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਹਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ
ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਰਾਜਨ।
ਨਾਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕृਪਣੋ ਜਾਤੁ ਜੀਵੇਦ੍ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਵੀਰਪਤ੍ਨੀ ਸੋ ऽਹਂ ਯਦੇਵਾਕृਤਪੂਰ੍ਵਂ ਚਰੇਯਂ ਵਿਵਿਤ੍ਸਮਾਨਃ ਕਿਮੁ ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁਃ
ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਿਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜੀਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰਾਂ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਿੱਖਣ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਪृਹਣੀਯਰੂਪ ਪ੍ਰਤਰ੍ਦਨੋ ऽਹਂ ਯਦਿ ਮੇ ਸਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾਃ ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮਨ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਤਰਦਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵਧੀਆ ਹੈ: ਜੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲੋਕ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
ਸਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾ ਬਹਵਸ੍ਤੇ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਅਪ੍ਯੇਕੈਕਂ ਸਪ੍ਤ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯਹਾਨਿ ਮਧੁਚ੍ਯੁਤੋ ਘृਤਵਨ੍ਤੋ ਵਿਸ਼ੋਕਾਸ੍ ਤੇਨਾਨ੍ਤਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯਨ੍ਤਿ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਹਨ, ਰਾਜਨ। ਹਰ ਇੱਕ ਲੋਕ ਸੱਤ ਸੌ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਮਧੂ ਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ। ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਸੀਮਤ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਾਂਸ੍ਤੇ ਦਦਾਮਿ ਪਤਮਾਨਸ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ ਯੇ ਮੇ ਲੋਕਾਸ੍ਤਵ ਤੇ ਵੈ ਭਵਨ੍ਤੁ ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰਿਤਾਸ੍ ਤਾਨਾਕ੍ਰਮ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਪੇਤਮੋਹਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਨ। ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਹੋ ਜਾਣ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਤੇਰਾ ਭ੍ਰਮ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨੁ ਤੁਲ੍ਯਤੇਜਾਃ ਸੁਕृਤਂ ਹਿ ਕਾਮਯੇ ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ਸਨ੍ ਦੈਵਾਦੇਸ਼ਾਦਾਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ਼੍ ਚਰੇਨ੍ਨृਸ਼ਂਸਂ ਹਿ ਨ ਜਾਤੁ ਰਾਜਾ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੱਬ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੁਸੀਬਤ ਆਵੇ, ਉਹ ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਜਾ ਕਦੇ ਵੀ ਕਠੋਰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਮਾਰ੍ਗਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਨੋ ਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਪੋ ਧਰ੍ਮਮਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ ਨ ਮਦ੍ਵਿਧੋ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਹਿ ਰਾਜਾ ਹ੍ਯ੍ ਏਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਕृਪਣਂ ਮਾਂ ਯਥਾਤ੍ਥ
ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਇਜ਼ਤ ਲਈ ਤਪ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ। ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ, ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗਰੀਬੀ ਵਾਲਾ ਵਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਕੁਰ੍ਯਾਮਪੂਰ੍ਵਂ ਨ ਕृਤਂ ਯਦਨ੍ਯੈਰ੍ ਵਿਵਿਤ੍ਸਮਾਨਃ ਕਿਮ੍ ਉ ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁਃ ਬ੍ਰੁਵਾਣਮੇਵਂ ਨृਪਤਿਂ ਯਯਾਤਿਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮੋ ਵਸੁਮਾਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਕਰਾਂ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਿੱਖਣ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ? ਇਉਂ ਹੀ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਸੁਮਾਨ ਨੇ ਯਯਾਤੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪृਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਵਸੁਮਾਨੌषਦਸ਼੍ਵਿਰ੍ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਲੋਕੋ ਦਿਵਿ ਮਹ੍ਯਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਪ੍ਰਥਿਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮਨ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਵਸੁਮਾਨ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ: ਜੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੋਕ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਜਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
ਯਦਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਪृਥਿਵੀ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ਤੇਜਸਾ ਤਪਤੇ ਭਾਨੁਮਾਂਸ਼੍ਚ ਲੋਕਾਸ੍ ਤਾਵਨ੍ਤੋ ਦਿਵਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਵੈ ਤੇ ਤ੍ਵਾਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯਨ੍ਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਤਾਂਸ੍ ਤੇ ਦਦਾਮਿ ਪਤ ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਾਤਂ ਯੇ ਮੇ ਲੋਕਾਸ੍ਤਵ ਤੇ ਵੈ ਭਵਨ੍ਤੁ ਕ੍ਰੀਣੀष੍ਵੈਨਾਂਸ੍ ਤृਣਕੇਨਾਪਿ ਰਾਜਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਸ੍ਤੇ ਯਦਿ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਦੁष੍ਟਃ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਨ। ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਹੋ ਜਾਣ। ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘਾਹ ਦੇ ਤਣੇ ਨਾਲ ਵੀ ਖਰੀਦ ਲੈ, ਜੇ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਨ ਮਿਥ੍ਯਾਹਂ ਵਿਕ੍ਰਯਂ ਵੈ ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਮਯਾ ਕृਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਭਾਵੇ ऽਪਿ ਰਾਜਨ੍ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਨ ਚੈਵਾਕृਤਪੂਰ੍ਵਮਨ੍ਯੈਰ੍ ਵਿਵਿਤ੍ਸਮਾਨੋ ਵਸੁਮਨ੍ਨ ਸਾਧੁ
ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠਾ ਵਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਰਾਜਨ। ਤੇ ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਿੱਖਣ ਲਈ, ਵਸੁਮਾਨ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ।
ਤਾਂਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਰਾਜਨ੍ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਨ੍ਯਦਿ ਨੇष੍ਟਃ ਕ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਨਾਹਂ ਤਾਨ੍ਵੈ ਪ੍ਰਤਿਗਨ੍ਤਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾਸ੍ਤਾਵਕਾ ਵੈ ਭਵਨ੍ਤੁ
ਤੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਲੈ ਲੈ, ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਜੇ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲੈਵਾਂਗਾ, ਰਾਜਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੇਰੇ ਹੋ ਜਾਣ।
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਿਬਿਰੌਸ਼ੀਨਰੋ ऽਹਂ ਮਮਾਪਿ ਲੋਕਾ ਯਦਿ ਸਨ੍ਤਿ ਤਾਤ ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮਨ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਸ਼ਿਬੀ, ਉਸ਼ੀਨਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ: ਜੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਲੋਕ ਹਨ, ਪਿਆਰੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।