ਪੂਰ੍ਣਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵਰ੍षਾਣਾਮ੍ ਏਵਂਵृਤ੍ਤਿਰ੍ ਅਭੂਨ੍ਨृਪਃ ਅਮ੍ਬੁਭਕ੍ਸ਼ਃ ਸ ਚਾਬ੍ਦਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਆਸੀਨ੍ ਨਿਯਤਵਾਙ੍ਮਨਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰਹੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ! ਉਹ ਪਾਣੀ ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਸੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੋ ऽਭੂਤ੍ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ ਪਞ੍ਚਾਗ੍ਨਿਮਧ੍ਯੇ ਚ ਤਪਸ੍ ਤੇਪੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ, ਤੇ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਏਕਪਾਦਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚਾਸੀਤ੍ षਣ੍ਮਾਸਾਨ੍ ਅਨਿਲਾਸ਼ਨਃ ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤਿਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਜਗਾਮਾਵृਤ੍ਯ ਰੋਦਸੀ
ਉਹ ਇੱਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਸੀ; ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਸ੍ਤੁ ਸ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨ੍ਯਵਸਦ੍ਦੇਵਸਦ੍ਮਨਿ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਾਧ੍ਯੈਰ੍ ਮਰੁਦ੍ਭਿਰ੍ਵਸੁਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਸਵਰਗ ਤੋਂ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਤੀਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਾਧਿਆਂ, ਮਰੁਤਾਂ ਤੇ ਵਸੂਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਦੇਵਲੋਕਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸਂਚਰਨ੍ਪੁਣ੍ਯਕृਦ੍ਵਸ਼ੀ ਅਵਸਤ੍ਪृਥਿਵੀਪਾਲੋ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਯਯਾਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਰਮਾਗਤਃ ਕਥਾਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਪृष੍ਟਃ ਸ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ, ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ; ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਯਦਾ ਸ ਪੂਰੁਸ੍ਤਵ ਰੂਪੇਣ ਰਾਜਞ੍ ਜਰਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਚਚਾਰ ਲੋਕੇ ਤਦਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਦਾਯੈਵ ਤਸ੍ਮੈ ਤ੍ਵਯਾ ਕਿਮੁਕ੍ਤਃ ਕਥਯੇਹ ਸਤ੍ਯਮ੍
ਜਦ ਪੂਰੁ, ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਬੁਢਾਪਾ ਲੈ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਰਾਜ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਇੱਥੇ ਸੱਚ ਦੱਸ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਨੁਮਤੇ ਪੂਰੁਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਕृਤ੍ਵੇਦਮਬ੍ਰੁਵਮ੍ ਗਙ੍ਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੋ ऽਯਂ ਵਿषਯਸ੍ਤਵ ਮਧ੍ਯੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਾ ਭ੍ਰਾਤਰੋ ऽਨ੍ਤੇ ऽਧਿਪਾਸ੍ਤਵ
ਜਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪੂਰੁ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਕਿਹਾ: 'ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਖੇਤਰ ਤੇਰਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।'
ਅਕ੍ਰੋਧਨਃ ਕ੍ਰੋਧਨੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਸ੍ ਤਥਾ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਅਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੋਰ੍ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਃ ਅਮਾਨੁषੇਭ੍ਯੋ ਮਾਨੁषਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਧਾਨੋ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਥੈਵਾਵਿਦੁषਃ ਪ੍ਰਧਾਨਃ
ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜੋ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਆਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯਮਾਨੋ ਨਾਕ੍ਰੋਸ਼ੇਨ੍ ਮਨ੍ਯੁਮੇਵ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤਿ ਆਕ੍ਰੋष੍ਟਾਰਂ ਨਿਰ੍ਦਹਤਿ ਸੁਕृਤਂ ਚਾਸ੍ਯ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਗਾਲੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਗਾਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਸਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਗਾਲੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੜਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੁਨ੍ਤੁਦਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਨृਸ਼ਂਸਵਾਦੀ ਨ ਹੀਨਤਃ ਪਰਮ੍ ਅਭ੍ਯਾਦਦੀਤ ਯਯਾਸ੍ਯ ਵਾਚਾ ਪਰ ਉਦ੍ਵਿਜੇਤ ਨ ਤਾਂ ਵਦੇਦ੍ਰੁਸ਼ਤੀਂ ਪਾਪਲੌਲ੍ਯਾਮ੍
ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗਾਲੀ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਨਾ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਨਾ ਘੱਟ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲਏ; ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਹੇ, ਨਾ ਕਠੋਰ ਤੇ ਲਾਲਚੀ ਬੋਲ ਬੋਲੇ।
ਅਰੁਨ੍ਤੁਦਂ ਪੁਰੁषਂ ਤੀਵ੍ਰਵਾਚਂ ਵਾਕ੍ਕਣ੍ਟਕੈਰ੍ ਵਿਤੁਦਨ੍ਤਂ ਮਨੁष੍ਯਾਨ੍ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਤਮਂ ਜਨਾਨਾਂ ਮੁਖੇ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਨਿਰृਤਿਂ ਵਹਨ੍ਤਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਾਲੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤਿੱਖੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਦਕਿਸਮਤ ਸਮਝੋ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚ ਨਾਸੀਬੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਸਦ੍ਭਿਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਭਿਪੂਜਿਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਥਾ ਪृष੍ਠਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਦਾ ਸਤਾਮ੍ ਅਤਿਵਾਦਾਂਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ ਸਤਾਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਪਾਲਯਨ੍ਸਾਧੁਵृਤਃ
ਉਹ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਅੱਗੇ ਆਦਰ ਪਾਏ, ਪਿੱਛੇ ਰੱਖਿਆ ਪਾਏ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹਿਣ ਕਰੇ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲ ਕੇ ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਅ ਰੱਖੇ।
ਵਾਕ੍ਸਾਯਕਾ ਵਦਨਾਨ੍ਨਿष੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਯੈਰ੍ ਆਹਤਃ ਸ਼ੋਚਤਿ ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨਿ ਪਰਸ੍ਯ ਨੋ ਮਰ੍ਮਸੁ ਤੇ ਪਤਨ੍ਤਿ ਤਾਨ੍ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਵਸृਜੇਤ੍ਪਰੇषੁ
ਬੋਲ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਇਹ ਬੋਲ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਨਾਸ੍ਤੀਦृਸ਼ਂ ਸਂਵਨਨਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਕਿਂਚਨ ਯਥਾ ਮੈਤ੍ਰੀ ਚ ਲੋਕੇषੁ ਦਾਨਂ ਚ ਮਧੁਰਾ ਚ ਵਾਕ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਐਸਾ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਿਤਰਤਾ, ਦਾਨ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਂ ਸਦਾ ਵਾਚ੍ਯਂ ਨ ਵਾਚ੍ਯਂ ਪਰੁषਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪੂਜ੍ਯਾਨ੍ਸਮ੍ਪੂਜਯੇਦ੍ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ ਨਾਭਿਸ਼ਾਪਂ ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲੋ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਠੋਰ ਬੋਲੀ ਨਾ ਬੋਲੋ; ਜੋ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੋ, ਦਾਨ ਦਿਓ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦਿਓ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਸਮਾਪ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ ਗृਹਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵਨਂ ਗਤੋ ऽਸਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰ ਕੇਨਾਪਿ ਤੁਲ੍ਯਸ੍ਤਪਸਾ ਯਯਾਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ—ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਨਾਹਂ ਦੇਵਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਮਹਰ੍षਿषੁ ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਤਪਸਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਕਂਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਾਸਵ
ਹੇ ਵਾਸਵ! ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯਦਾਵਮਂਸ੍ਥਾਃ ਸਦृਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸਸ਼੍ਚ ਪਾਪੀਯਸਸ਼੍ ਚਾਵਿਦਿਤਪ੍ਰਭਾਵਃ ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਵਨ੍ਤਸ੍ਤਵੇਮੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਪਤਿਤੋ ऽਸ੍ਯਦ੍ਯ ਰਾਜਨ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰਾਂ ਜਾਂ ਉੱਤਮਾਂ, ਜਾਂ ਨੀਵਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ, ਘੱਟ ਆਂਕਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੁੱਕ ਗਏ; ਤੇਰਾ ਪੁੰਨ ਘਟ ਗਿਆ ਤੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਸੁਰਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਰਾਵਮਾਨਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾ ਮੇ ਯਦਿ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕਾਃ ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਸੁਰਲੋਕਾਦ੍ਵਿਹੀਨਃ ਸਤਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਪਤਿਤੁਂ ਦੇਵਰਾਜ
ਮੈਂ ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਘੱਟ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਰਗ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡਿੱਗਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਸਤਾਂ ਸਕਾਸ਼ੇ ਪਤਿਤੋ ऽਸਿ ਰਾਜਂਸ਼੍ ਚ੍ਯੁਤਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਯਤ੍ਰ ਲਬ੍ਧਾਸਿ ਭੂਯਃ ਏਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਯਯਾਤੇ ਨ ਤੇ ऽਵਮਾਨ੍ਯਾਃ ਸਦृਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸੇ ਚ
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੈਂ, ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਗਵਾ ਬੈਠਾ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਯਯਾਤੀ, ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਉੱਤਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਾ ਸਮਝੀਂ।
ਤਤਃ ਪਪਾਤਾਮਰਰਾਜਜੁष੍ਟਾਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਾਲ੍ਲੋਕਾਤ੍ਪਤਮਾਨਂ ਯਯਾਤਿਮ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਰ੍षਿਵਰੋ ऽष੍ਟਕਸ੍ ਤਮ੍ ਉਵਾਚ ਸਦ੍ਧਰ੍ਮਵਿਧਾਨਗੋਪ੍ਤਾ
ਫਿਰ ਯਯਾਤੀ, ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਅਸ਼ਟਕ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਖਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯੁਵਾ ਵਾਸਵਤੁਲ੍ਯਰੂਪਃ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੋ ਯਥਾਗ੍ਨਿਃ ਪਤਸ੍ਯੁਦੀਰ੍ਣਾਮ੍ਬੁਧਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ ਖੇ ਖੇਚਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਯਥਾਰ੍ਕਃ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਨੌਜਵਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵਾਸਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈਂ?
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਸੂਰ੍ਯਪਥਾਤ੍ਪਤਨ੍ਤਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਰ੍ਕਦ੍ਯੁਤਿਮਪ੍ਰਮੇਯਮ੍ ਕਿਂਨੁਸ੍ਵਿਦ੍ ਏਤਤ੍ ਪਤਤੀਵ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਤਰ੍ਕਯਨ੍ਤਃ ਪਰਿਮੋਹਿਤਾਃ ਸ੍ਮਃ
ਜਦ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਹੈ? ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤ੍ਵਾਧਿष੍ਠਿਤਂ ਦੇਵਮਾਰ੍ਗੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾਰ੍ਕਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵਮ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਗਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਯਮਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਤੇ ਤਵ ਜਿਜ੍ਞਾਸਮਾਨਾਃ
ਜਦ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਰਗੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਡਿੱਗਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਣਣ ਲਈ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਹਾਂ।
ਨ ਚਾਪਿ ਤ੍ਵਾਂ ਧृष੍ਣਵਃ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ ਨ ਚ ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਨ੍ਪृਚ੍ਛਸਿ ਕੇ ਵਯਂ ਸ੍ਮ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਸ੍ਪृਹਣੀਯਰੂਪਂ ਕਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਕਿਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਮਾਗਾਃ
ਅਸੀਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਨਾਂ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸਭ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ?
ਭਯਂ ਤੁ ਤੇ ਵ੍ਯੇਤੁ ਵਿषਾਦਮੋਹੌ ਤ੍ਯਜਾਸ਼ੁ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸਮਾਨਰੂਪ ਤ੍ਵਾਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਹਿ ਸਤਾਂ ਸਕਾਸ਼ੇ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਨ ਸੋਢੁਂ ਬਲਹਾਪਿ ਸ਼ਕ੍ਤਃ
ਤੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਗਮ ਤੇ ਭੁਲਾਵਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ! ਜਦ ਤੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਤੈਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਸਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਹਿ ਸੁਖਚ੍ਯੁਤਾਨਾਂ ਸਤਾਂ ਸਦੈਵਾਮਰਰਾਜਕਲ੍ਪ ਤੇ ਸਂਗਤਾਃ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਦृਸ਼ੇषੁ ਸਤ੍ਸੁ
ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਤੂੰ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਹਿਲਦੇ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਭੁਰਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਤਪਨੇ ਭੂਮਿਰਾਵਪਨੇ ਪ੍ਰਭੁਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਚ੍ਚ ਸਤਾਂ ਚਾਭ੍ਯਾਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਸਾੜਨ ਵਿਚ ਅੱਗ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿਣ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਚਮਕਣ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੂਰੋਃ ਪਿਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਵਮਾਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਭ੍ਰਂਸ਼ਿਤੋ ऽਹਂ ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਲੋਕਾਤ੍ ਪਰਿਚ੍ਯੁਤਃ ਪ੍ਰਪਤਾਮ੍ਯਲ੍ਪਪੁਣ੍ਯਃ
ਮੈਂ ਯਯਾਤੀ ਹਾਂ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਰੂ ਦਾ ਪਿਓ। ਜਦ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਪੁੰਨ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।