ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਹਿਤਰਂ ਕਾਵ੍ਯੋ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਤਪੋਵਨੇ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਕਾਵਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਆਤ੍ਮਦੋषੈਰ੍ ਨਿਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦੁਃਖਸੁਖੇ ਜਨਾਃ ਮਨ੍ਯੇ ਦੁਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਤੇ ऽਸ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਕृਤਾ
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ ਵਾਸ੍ਤੁ ਵਾ ਮਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਮਮ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਯਾ ਯਦੁਕ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਦੁਹਿਤ੍ਰਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਸਤ੍ਯਂ ਕਿਲੈਤਤ੍ਸਾ ਪ੍ਰਾਹ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮਸ੍ਮਿ ਗਾਯਨਾ ਏਵਂ ਹਿ ਮੇ ਕਥਯਤਿ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਵਾਰ੍षਪਰ੍ਵਣੀ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਗਾਇਕ ਹਾਂ।' ਇਵੇਂ ਹੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਵਚਨਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਪਰੁषਂ ਕ੍ਰੋਧਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਭृਸ਼ਮ੍ ਸ੍ਤੁਵਤੋ ਦੁਹਿਤਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਯਾਚਤਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਤੇ ਕਰੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ: 'ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ ਜੋ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ, ਮੰਗਦਾ ਤੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'
ਸੁਤਾਹਂ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦਦਤੋ ऽਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ ਇਤਿ ਮਾਮਾਹ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਦੁਹਿਤਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ ਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਾ ਦਰ੍ਪਪੂਰ੍ਣਾਨਨਾ ਤਤਃ
'ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ ਜੋ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਦਿੰਦਾ ਪਰ ਲੈਂਦਾ ਨਹੀਂ।' ਇਵੇਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਯਦ੍ਯਹਂ ਸ੍ਤੁਵਤਸ੍ਤਾਤ ਦੁਹਿਤਾ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਯਿष੍ਯੇ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਮ੍ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਹਿ ਸਖੀ ਮਯਾ
'ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ ਜੋ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ ਜੋ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਾਂਗਾ।' ਇਵੇਂ ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਵृषਪਰ੍ਵੈਵ ਤਦ੍ਵੇਦ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਚ ਨਾਹੁषਃ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰਂ ਹਿ ਬਲਂ ਮਮ
ਇਹ ਗੱਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਨੂੰ, ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਤੇ ਨਾਹੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ, ਦੁਲਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਂਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਯਃ ਪਰੇषਾਂ ਨਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਤਿਵਾਦਾਂਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤਿ ਦੇਵਯਾਨਿ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਿਤਮ੍
ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਨਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਹਯਂ ਯਥਾ ਸ ਯਨ੍ਤੇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ ਨ ਯੋ ਰਸ਼੍ਮਿषੁ ਲਮ੍ਬਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਠਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਰਸੇ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਰਥ ਦਾ ਸਵਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਜੋ ਸਿਰਫ ਰਸਾ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਮ੍ ਅਕ੍ਰੋਧਨੇ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ ਦੇਵਯਾਨਿ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਿਤਮ੍
ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਠਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਕੇ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕੋਪਂ ਕ੍ਸ਼ਮਯੈਵ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ ਯਥੋਰਗਸ੍ਤ੍ਵਚਂ ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਸ ਵੈ ਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਠਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਮਨੁੱਖ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਭਾਵਯਤੇ ਧਰ੍ਮਂ ਯੋ ऽਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤਿ ਯਸ਼੍ਚ ਤਪ੍ਤੋ ਨ ਤਪਤਿ ਭृਸ਼ਂ ਸੋ ऽਰ੍ਥਸ੍ਯ ਭਾਜਨਮ੍
ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ — ਉਹ ਹੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
ਯੋ ਯਜੇਦਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ ਯਸ੍ਤੁ ਕੁਪ੍ਯੇਨ੍ਨ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤਯੋਰਕ੍ਰੋਧਨੋ ਵਰਃ
ਜੋ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੌ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਯੇ ਕੁਮਾਰਾਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੈਰਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰਚੇਤਸਃ ਨੈਤਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵਿਦੁਸ੍ਤੇ ਨ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੈਰ ਪਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਾਹਂ ਤਾਤ ਬਾਲਾਪਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਤੁ ਗਤਾਗਤਮ੍ ਕ੍ਰੋਧੇ ਚੈਵਾਤਿਵਾਦੇ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਬਲਾਬਲੇ
ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯਾਸ਼ਿष੍ਯਵृਤ੍ਤਂ ਹਿ ਨ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬੁਭੂषੁਣਾ ਅਸਤ੍ਸਂਕੀਰ੍ਣਵृਤ੍ਤੇषੁ ਵਾਸੋ ਮਮ ਨ ਰੋਚਤੇ
ਜੋ ਚੇਲੇ ਦੀ ਗਲਤ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾੜੀਆਂ ਤੇ ਮਿਲੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਪੁਂਸੋ ਯੇ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵृਤ੍ਤੇਨਾਭਿਜਨੇਨ ਚ ਨ ਤੇषੁ ਨਿਵਸੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋਰ੍ਥੀ ਪਾਪਬੁਦ੍ਧਿषੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ — ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਐਸੇ ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯੇ ਨੈਨਮਭਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵृਤ੍ਤੇਨਾਭਿਜਨੇਨ ਚ ਤੇषੁ ਸਾਧੁषੁ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ ਵਾਸਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਹ ਵਾਸ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮੇ ਮਥ੍ਨਾਤਿ ਹृਦਯਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪਮਿਵਾਰਣਮ੍ ਵਾਗ੍ਦੁਰੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਘੋਰਂ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹ੍ਯ੍ ਅਤੋ ਦੁष੍ਕਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਤਾਤ ਲੋਕੇष੍ਵਪਿ ਤ੍ਰਿषੁ ਯਃ ਸਪਤ੍ਨਸ਼੍ਰਿਯਂ ਦੀਪ੍ਤਾਂ ਹੀਨਸ਼੍ਰੀਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ
ਪਿਆਰੇ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਇੰਨਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨਾ ਔਖਾ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਾਵ੍ਯੋ ਭृਗੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਮਨ੍ਯੁਰੁਪਗਮ੍ਯ ਹ ਵृषਪਰ੍ਵਾਣਮ੍ ਆਸੀਨਮ੍ ਇਤ੍ਯੁਵਾਚਾਵਿਚਾਰਯਨ੍
ਫਿਰ ਕਾਵਿਆ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਲੈ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਕੋਲ ਗਿਆ ਜੋ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨਾਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਰਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਸਦ੍ਯਃ ਫਲਤਿ ਗੌਰ੍ ਇਵ ਸ਼ਨੈਰਾਵਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਮੂਲਾਨ੍ਯਪਿ ਨਿਕृਨ੍ਤਤਿ
ਰਾਜਾ, ਅਧਰਮ ਤੁਰੰਤ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਗਾਂ ਵਾਂਗ; ਪਰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਚੱਕਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੜਾਂ ਤੱਕ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਨਾਤ੍ਮਨਿ ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਨ ਚੇਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨਪ੍ਤृषੁ ਪਾਪਮਾਚਰਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਮਤਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਜਾਂ ਪੋਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਕਰਤੂਤ ਤਿੰਨ ਲਕਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਫਲਤ੍ਯੇਵਂ ਧ੍ਰੁਵਂ ਪਾਪਂ ਗੁਰੁਭੁਕ੍ਤਮਿਵੋਦਰੇ ਯਦਾ ਘਾਤਯਸੇ ਵਿਪ੍ਰਂ ਕਚਮਾਙ੍ਗਿਰਸਂ ਤਦਾ
ਪਾਪ ਪੱਕਾ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਖਾਧਾ ਪੇਟ ਵਿੱਚ; ਜਦ ਤੂੰ ਕਚ, ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਦ ਵੀ ਐਸਾ ਹੋਇਆ।
ਅਪਾਪਸ਼ੀਲਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਂ ਮਦ੍ਗृਹੇ ਰਤਮ੍ ਵਧਾਦਨਰ੍ਹਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਧਾਚ੍ਚ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਮਮ
ਉਹ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਸੀ — ਮਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ।
ਵृषਪਰ੍ਵਨ੍ਨਿਬੋਧ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿषਯੇ ਰਾਜਨ੍ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
ਅਦ੍ਯੈਵਮਭਿਜਾਨਾਮਿ ਦੈਤ੍ਯਂ ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਲਾਪਿਨਮ੍ ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨੋਦੀਰ੍ਣਾਂ ਦੁਹਿਤਾਂ ਕਿਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਦੈਤ ਨੂੰ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਦੁਖੀ ਧੀ ਨੂੰ ਹੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਨਾਵਦ੍ਯਂ ਨ ਮृषਾਵਾਦਂ ਤ੍ਵਯਿ ਜਾਨਾਮਿ ਭਾਰ੍ਗਵ ਤ੍ਵਯਿ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸੀਦਤੁ ਮਾਂ ਭਵਾਨ੍
ਭਾਰਗਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਝੂਠ; ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਚਾਈ ਤੇ ਧਰਮ ਹੈ — ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ।
ਅਦ੍ਯਾਸ੍ਮਾਨਪਹਾਯ ਤ੍ਵਮ੍ ਇਤੋ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਭਾਰ੍ਗਵ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਦਸ੍ਤਿ ਪਰਾਯਣਮ੍
ਭਾਰਗਵ, ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ।