ਯੋ ऽਸੌ ਦੇਵੈਰ੍ਹਤਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਾਨ੍ ਉਤ੍ਥਾਪਯਤਿ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਹਂ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਨੂਨਂ ਨ ਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਨਹੀਂ।
ਏष ਮੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਰਾਜਨ੍ ਪਾਣਿਸ੍ ਤਾਮ੍ਰਨਖਾਙ੍ਗੁਲਿਃ ਸਮੁਦ੍ਧਰ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਕੁਲੀਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮੇ ਮਤਃ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੇ ਨਖ ਹਨ; ਮੈਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਕੂਏ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ।
ਜਾਨਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਂ ਪਤਿਤਾਂ ਕੂਪਾਦ੍ ਅਸ੍ਮਾਦ੍ ਉਦ੍ਧਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਕੂਏ ਤੋਂ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਹਾਂ।
ਤਾਮਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਣਾਵ੍ ਉਜ੍ਜਹਾਰ ਤਤੋ ऽਵਟਾਤ੍
ਫਿਰ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੜੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੂਏ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆ।
ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਚੈਨਾਂ ਤਰਸਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੂਪਾਨ੍ਨਰਾਧਿਪਃ ਆਮਨ੍ਤ੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਯਯਾਤਿਃ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਯਯੌ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਨੇ ਉਸ ਕੁਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੱਢ ਲਿਆ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਇਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਸੱਦ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਗਤੇ ਤੁ ਨਾਹੁषੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਪਿ ਨਿਨ੍ਦਿਤਾ ਉਵਾਚ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਾ ਘੂਰ੍ਣਿਕਾਮਾਗਤਾਂ ਪੁਨਃ
ਜਦ ਨਾਹੁਸ਼ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ ਤੇ ਨਿੰਦਿਆ ਹੋਈ ਸੀ, ਨੇ ਮੁੜ ਆਈ ਘੂਰਨਿਕਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਘੂਰ੍ਣਿਕੇ ਗਚ੍ਛ ਸਰ੍ਵਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮੇ ਪਿਤੁਃ ਨੇਦਾਨੀਂ ਤੁ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਗਰਂ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਘੂਰਨਿਕਾ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਜਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਸਾ ਤੁ ਵੈ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਘੂਰ੍ਣਿਕਾਸੁਰਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਮੁਵਾਚੇਦਂ ਕਮ੍ਪਮਾਨਾ ਵਿਚੇਤਨਾ
ਘੂਰਨਿਕਾ ਜਲਦੀ ਆਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਤੇ ਕਾਵਿਆ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੰਬਦੀ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਆਚਖ੍ਯੌ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਵਨੇ ਹਤਾ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਯਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਦੁਹਿਤ੍ਰਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: 'ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਧੀ ਹੈ।'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਹਿਤਰਂ ਕਾਵ੍ਯਸ੍ ਤਦਾ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਯਾ ਹਤਾਮ੍ ਤ੍ਵਰਯਾ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਦੁਃਖਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਃ ਸੁਤਾਂ ਵਨੇ
ਕਾਵਿਆ ਨੇ ਜਦ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਹਿਤਰਂ ਕਾਵ੍ਯੋ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਤਪੋਵਨੇ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਕਾਵਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਆਤ੍ਮਦੋषੈਰ੍ ਨਿਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦੁਃਖਸੁਖੇ ਜਨਾਃ ਮਨ੍ਯੇ ਦੁਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਤੇ ऽਸ੍ਤਿ ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਕृਤਾ
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੈ।
ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ ਵਾਸ੍ਤੁ ਵਾ ਮਾਸ੍ਤੁ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਮਮ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਯਾ ਯਦੁਕ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਦੁਹਿਤ੍ਰਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਸਜ਼ਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਸਤ੍ਯਂ ਕਿਲੈਤਤ੍ਸਾ ਪ੍ਰਾਹ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮਸ੍ਮਿ ਗਾਯਨਾ ਏਵਂ ਹਿ ਮੇ ਕਥਯਤਿ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਵਾਰ੍षਪਰ੍ਵਣੀ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਗਾਇਕ ਹਾਂ।' ਇਵੇਂ ਹੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਵਚਨਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਪਰੁषਂ ਕ੍ਰੋਧਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਭृਸ਼ਮ੍ ਸ੍ਤੁਵਤੋ ਦੁਹਿਤਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਯਾਚਤਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਤੇ ਕਰੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ: 'ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ ਜੋ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ, ਮੰਗਦਾ ਤੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।'
ਸੁਤਾਹਂ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦਦਤੋ ऽਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ ਇਤਿ ਮਾਮਾਹ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਦੁਹਿਤਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ ਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਾ ਦਰ੍ਪਪੂਰ੍ਣਾਨਨਾ ਤਤਃ
'ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ ਜੋ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਦਿੰਦਾ ਪਰ ਲੈਂਦਾ ਨਹੀਂ।' ਇਵੇਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਤੇ ਚਿਹਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਯਦ੍ਯਹਂ ਸ੍ਤੁਵਤਸ੍ਤਾਤ ਦੁਹਿਤਾ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਯਿष੍ਯੇ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਮ੍ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਹਿ ਸਖੀ ਮਯਾ
'ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ ਜੋ ਸਲਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ ਜੋ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਾਂਗਾ।' ਇਵੇਂ ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਵृषਪਰ੍ਵੈਵ ਤਦ੍ਵੇਦ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਚ ਨਾਹੁषਃ ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰਂ ਹਿ ਬਲਂ ਮਮ
ਇਹ ਗੱਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਨੂੰ, ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਤੇ ਨਾਹੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ, ਦੁਲਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਾਂਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਯਃ ਪਰੇषਾਂ ਨਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਅਤਿਵਾਦਾਂਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤਿ ਦੇਵਯਾਨਿ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਿਤਮ੍
ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਨਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਹਯਂ ਯਥਾ ਸ ਯਨ੍ਤੇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ ਨ ਯੋ ਰਸ਼੍ਮਿषੁ ਲਮ੍ਬਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਠਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਰਸੇ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਰਥ ਦਾ ਸਵਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਜੋ ਸਿਰਫ ਰਸਾ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਮ੍ ਅਕ੍ਰੋਧਨੇ ਨਿਯਚ੍ਛਤਿ ਦੇਵਯਾਨਿ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਿਤਮ੍
ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਠਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਕੇ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕੋਪਂ ਕ੍ਸ਼ਮਯੈਵ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ ਯਥੋਰਗਸ੍ਤ੍ਵਚਂ ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਸ ਵੈ ਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਠਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਮਨੁੱਖ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਭਾਵਯਤੇ ਧਰ੍ਮਂ ਯੋ ऽਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤਿ ਯਸ਼੍ਚ ਤਪ੍ਤੋ ਨ ਤਪਤਿ ਭृਸ਼ਂ ਸੋ ऽਰ੍ਥਸ੍ਯ ਭਾਜਨਮ੍
ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ — ਉਹ ਹੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
ਯੋ ਯਜੇਦਸ਼੍ਵਮੇਧੇਨ ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ ਯਸ੍ਤੁ ਕੁਪ੍ਯੇਨ੍ਨ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤਯੋਰਕ੍ਰੋਧਨੋ ਵਰਃ
ਜੋ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੌ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਯੇ ਕੁਮਾਰਾਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੈਰਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰਚੇਤਸਃ ਨੈਤਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵਿਦੁਸ੍ਤੇ ਨ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵੈਰ ਪਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਾਹਂ ਤਾਤ ਬਾਲਾਪਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਤੁ ਗਤਾਗਤਮ੍ ਕ੍ਰੋਧੇ ਚੈਵਾਤਿਵਾਦੇ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਬਲਾਬਲੇ
ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯਾਸ਼ਿष੍ਯਵृਤ੍ਤਂ ਹਿ ਨ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬੁਭੂषੁਣਾ ਅਸਤ੍ਸਂਕੀਰ੍ਣਵृਤ੍ਤੇषੁ ਵਾਸੋ ਮਮ ਨ ਰੋਚਤੇ
ਜੋ ਚੇਲੇ ਦੀ ਗਲਤ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾੜੀਆਂ ਤੇ ਮਿਲੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਪੁਂਸੋ ਯੇ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵृਤ੍ਤੇਨਾਭਿਜਨੇਨ ਚ ਨ ਤੇषੁ ਨਿਵਸੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋਰ੍ਥੀ ਪਾਪਬੁਦ੍ਧਿषੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ — ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਚੰਗਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਐਸੇ ਮਾੜੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯੇ ਨੈਨਮਭਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵृਤ੍ਤੇਨਾਭਿਜਨੇਨ ਚ ਤੇषੁ ਸਾਧੁषੁ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ ਵਾਸਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਲਈ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਹ ਵਾਸ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮੇ ਮਥ੍ਨਾਤਿ ਹृਦਯਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪਮਿਵਾਰਣਮ੍ ਵਾਗ੍ਦੁਰੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਘੋਰਂ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਕਠੋਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।