ਯਤ੍ਰੋषਿਤਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਤ੍ਵਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਨਿਭਾਨਨੇ ਤਤ੍ਰਾਹਮੁषਿਤੋ ਭਦ੍ਰੇ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਯ ਭਾਮਿਨਿ
ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ, ਚੌੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਿਹਰਾ ਰੱਖਣੀ, ਰਹੀ ਹੈਂ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਵੀ, ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਕਾਵਿਆ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹਿਆ ਹਾਂ।
ਭਗਿਨੀ ਧਰ੍ਮਤੋ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਮੈਵਂ ਵੋਚਃ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ ਸੁਖੇਨਾਧ੍ਯੁषਿਤੋ ਭਦ੍ਰੇ ਨ ਮਨ੍ਯੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਮਮ
ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਇੰਝ ਨਾ ਬੋਲ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿਆ ਹਾਂ, ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੋਸ ਨਹੀਂ।
ਆਪृਚ੍ਛੇ ਤ੍ਵਾਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਿਵਮਸ੍ਤ੍ਵਥ ਮੇ ਪਥਿ ਅਵਿਰੋਧੇਨ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸ੍ਮਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ऽਸ੍ਮਿ ਕਥਾਨ੍ਤਰੇ ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋਦ੍ਯਤਾ ਨਿਤ੍ਯਮ੍ ਆਰਾਧਯ ਗੁਰੁਂ ਮਮ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਮੇਰਾ ਰਸਤਾ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ। ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੀਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਤਿਆਰ ਰਹੀਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੀਂ।
ਦੈਤ੍ਯੈਰ੍ਹਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਦ੍ਭਰ੍ਤृਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਮਯਾ ਯਦਿ ਮਾਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਜਦ ਤੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਪਤੀ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਇਆ। ਜੇ ਤੂੰ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਧਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕਚ ਨ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸਿਦ੍ਧਿਮੇषਾ ਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਫਿਰ, ਕਚ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰੀਤਿ ਕृਤ੍ਵਾਹਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯੇ ਨ ਦੋषਤਃ ਗੁਰੁਣਾ ਚਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਕਾਮਮੇਵ ਸ਼ਪਸ੍ਵ ਮਾਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੱਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਜੇ ਚਾਹੇ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ।
ਆਰ੍षਂ ਧਰ੍ਮਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣੋ ऽਹਂ ਦੇਵਯਾਨਿ ਯਥਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਪ੍ਤੁਂ ਨਾਰ੍ਹੋ ऽਸ੍ਮਿ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਕਾਮਤੋ ऽਦ੍ਯ ਚ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਬੋਲਦੀ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ, ਚਾਹੇ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਵਤ੍ਯਾ ਯਃ ਕਾਮੋ ਨ ਤਥਾ ਸਮ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ऋषਿਪੁਤ੍ਰੋ ਨ ਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ ਜਾਤੁ ਪਾਣਿਂ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਕੋਈ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰਾ ਹੱਥ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਫੜੇਗਾ।
ਫਲਿष੍ਯਤਿ ਨ ਮੇ ਵਿਦ੍ਯਾ ਤ੍ਵਦ੍ਵਚਸ਼੍ਚੇਤਿ ਤਤ੍ਤਯਾ ਅਧ੍ਯਾਪਯਿष੍ਯਾਮਿ ਚ ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾ ਫਲਿष੍ਯਤਿ
ਮੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲੈਵੇਗੀ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ, ਉਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆ ਫਲ ਲੈਵੇਗੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਕਚਸ੍ਤਦਾ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼ਾਲਯਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਜਗਾਮ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਚ ਤੁਰੰਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਮਾਗਤਮਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਵਾਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਂ ਸਭਾਜ੍ਯੇਦਂ ਕਚਮਾਹੁਰ੍ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਚ ਲਈ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਤ੍ਵਂ ਕਚਾਸ੍ਮਦ੍ਧਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਵਾਨ੍ਮਹਦਦ੍ਭੁਤਮ੍ ਨ ਤੇ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਣਸ਼ਿਤਾ ਭਾਗਭਾਕ੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਕਚ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮਿਟੇਗੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਵੇਂਗਾ।
ਕृਤਵਿਦ੍ਯੇ ਕਚੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਹृष੍ਟਰੂਪਾ ਦਿਵੌਕਸਃ ਕਚਾਦਵੇਤ੍ਯ ਤਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਜਦ ਕਚ ਨੇ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਦੇਵਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ; ਕਚ ਤੋਂ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮਥਾਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਕਾਲਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਜਹਿ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਪੁਰਂਦਰ
ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਪੁਰੰਦਰ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸਹ ਤੈਸ੍ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਰ੍ ਮਘਵਾਂਸ੍ਤਦਾ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੋਪਚਕ੍ਰਾਮ ਸੋ ऽਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਪਿਨੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤੀਨਾਂ ਤੁ ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਵਨੇ ਚੈਤ੍ਰਰਥੋਪਮੇ ਵਾਯੁਰ੍ਭੂਤਃ ਸ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵ ਵ੍ਯਮਿਸ਼੍ਰਯਤ੍
ਜਦ ਕੁੜੀਆਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੈਤਰਰਥ ਵਰਗਾ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਹਵਾ ਨੇ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਪੜੇ ਉਡਾ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤੋ ਜਲਾਤ੍ ਸਮੁਤ੍ਤੀਰ੍ਯ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾਃ ਸਹਿਤਾਸ੍ਤਦਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਜਗृਹੁਸ੍ਤਾਨਿ ਯਥਾਸਂਸ੍ਥਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਵਿਚੋਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ।
ਤਤ੍ਰ ਵਾਸੋ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਜਗृਹੇ ਤਦਾ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਮਜਾਨਨ੍ਤੀ ਦੁਹਿਤਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ
ਉਥੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦਾ ਕੱਪੜਾ ਲੈ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਲਤੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤਯੋਰ੍ ਮਿਥਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਰੋਧਃ ਸਮਜਾਯਤ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਯਾਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕृਤੇ
ਇਸ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਗृਹ੍ਣਾਸਿ ਮੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਮਾਸੁਰਿ ਸਮੁਦਾਚਾਰਹੀਨਾਯਾ ਨ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕੱਪੜਾ ਕਿਉਂ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਅਸੁਰੀਏ? ਜੇ ਤੂੰ ਠੀਕ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਸੀਨਂ ਚ ਸ਼ਯਾਨਂ ਚ ਪਿਤਾ ਤੇ ਪਿਤਰਂ ਮਮ ਸ੍ਤੌਤਿ ਪृਚ੍ਛਤਿ ਚਾਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਨੀਚਸ੍ਥਃ ਸੁਵਿਨੀਤਵਤ੍
ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਬੈਠ ਕੇ ਜਾਂ ਲੇਟ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ।
ਯਾਚਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਦੁਹਿਤਾ ਸ੍ਤੁਵਤਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ ਸੁਤਾਹਂ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦਦਤੋ ਨ ਤੁ ਗृਹ੍ਣਤਃ
ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ ਜੋ ਮੰਗਦਾ, ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਹੋਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੈਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਅਨਾਯੁਧਾ ਸਾਯੁਧਾਯਾਃ ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਕੁਪ੍ਯਸਿ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਿ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਪ੍ਰਤਿਯੋਦ੍ਧਾਰਂ ਨ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਗਣਯਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਤੂੰ ਨਿਰ-ਹਥਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।
ਸਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਗਤਾਂ ਸਕ੍ਤਾਂ ਚ ਵਾਸਸਿ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਕੂਪੇ ਤਤਃ ਸ੍ਵਪੁਰਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਹਤੇਯਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਪਾਪਨਿਸ਼੍ਚਯਾ ਅਨਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਯੌ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਰੋਧਵੇਗਪਰਾਯਣਾ
‘ਇਹ ਮਾਰੀ ਗਈ’ ਜਾਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਬੁਰਾਈ ਵੱਲ ਸੀ, ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਾ ਵੇਖੀ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਜਾ ਪਈ।
ਅਥ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮਭ੍ਯਾਗਾਦ੍ ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਯੁਗ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਰੂਪੋ ਮृਗਲਿਪ੍ਸੁਃ ਪਿਪਾਸਿਤਃ
ਫਿਰ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤ ਯਯਾਤਿ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੇਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ, ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਗਿਆ।
ਨਾਹੁषਿਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਹਿ ਸ ਨਿਪਾਨੇ ਗਤੋਦਕੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕਨ੍ਯਾਂ ਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਦੀਪ੍ਤਾਮਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾਮ੍ ਇਵ
ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਮਪृਚ੍ਛਤ੍ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਕਨ੍ਯਾਮਮਰਵਰ੍ਣਿਨੀਮ੍ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਾਮ੍ਨਾ ਪਰਮਵਲ੍ਗੁਨਾ
ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਦੇਵੀ ਜਿਹੀ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਤੇ ਢਾਢਸ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਚਾਰੁਮੁਖੀ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਸੁਮृष੍ਟਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾ ਦੀਰ੍ਘਂ ਧ੍ਯਾਯਸਿ ਚਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਵਸਿषਿ ਚਾਤੁਰਾ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਸਾਵਲੀ, ਚਮਕਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ? ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਕਿਉਂ ਹੈਂ ਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਸਾਹ ਕਿਉਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ?
ਕਥਂ ਚ ਪਤਿਤਾ ਹ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਕੂਪੇ ਵੀਰੁਤ੍ਤृਣਾਵृਤੇ ਦੁਹਿਤਾ ਚੈਵ ਕਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਵਦ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਮਧ੍ਯਮੇ
ਤੂੰ ਇਸ ਘਾਹ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗੀ? ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ? ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ।