ਵਨੇ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤਂ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਤਮ੍ ਤਤੋ ऽਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਦਗ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਚੂਰ੍ਣਵਤ੍ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯੈਵ ਸੁਰਾਯਾਮਸੁਰਾਸ੍ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਚੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾੜ ਕੇ, ਪੀਸ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਥ ਭੂਯੋ ऽਪਿ ਪਿਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪੁष੍ਪਾਹਾਰਪ੍ਰੇषਣਕृਤ੍ ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਕਚਾ, ਜੋ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਿਤਾ, ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।'
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹਤੋ ਮृਤੋ ਵਾਪਿ ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਂ ਵਿਨਾ ਨੈਵ ਜੀਵਾਮਿ ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਕਚਾ ਮਾਰੇ ਜਾਂ ਮਰੇ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸੁਤਃ ਪੁਤ੍ਰਿ ਕਚਃ ਪ੍ਰੇਤਗਤਿਂ ਗਤਃ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਜੀਵਿਤੋ ऽਪ੍ਯੇਵਂ ਹਨ੍ਯਤੇ ਕਰਵਾਣਿ ਕਿਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਕਚਾ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੀਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਜੇ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਮੈਨਂ ਸ਼ੁਚੋ ਮਾ ਰੁਦ ਦੇਵਯਾਨਿ ਨ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ੀ ਮਰ੍ਤ੍ਯਮਨੁ ਪ੍ਰਸ਼ੋਚੇਤ੍ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾ ਵਸਵੋ ऽਸ਼੍ਵਿਨੌ ਚ
ਦੇਵਯਾਨੀ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਨਾ ਰੋ। ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮਰਦੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤੇ, ਵਸੁ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਸਭ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸੁਰਦ੍ਵਿषਸ਼੍ਚੈਵ ਜਗਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਉਪਸ੍ਥਿਤਂ ਮਤ੍ਤਪਸਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ਅਸ਼ਕ੍ਯੋ ऽਯਂ ਜੀਵਯਿਤੁਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਃ ਸਂਜੀਵਿਤੋ ਯੋ ਵਧ੍ਯਤੇ ਚੈਵ ਭੂਯਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਜਾਤੀ ਜੀਉਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ—ਜੋ ਮੁੜ ਜੀਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਮਰ ਗਿਆ।
ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਾ ਵृਦ੍ਧਤਮਃ ਪਿਤਾਮਹੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਿਤਾ ਤਪੋਨਿਧਿਃ ऋषੇਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਂ ਤਮਥਾਪਿ ਪੌਤ੍ਰਂ ਕਥਂ ਨ ਸ਼ੋਚੇ ਯਮਹਂ ਨ ਰੁਦ੍ਯਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪਰਦਾਦਾ ਅੰਗਿਰਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ; ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਹੈ, ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ। ਐਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਰੋਵਾਂ?
ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚ ਤਪੋਧਨਸ਼੍ਚ ਸਦੋਤ੍ਥਿਤਃ ਕਰ੍ਮਸੁ ਚੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਕਚਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯੇ ਨ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਮੇ ਤਾਤ ਕਚੋ ऽਭਿਰੂਪਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਧਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ। ਮੈਂ ਕਚਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਾਂਗਾ, ਖਾਵਾਂਗਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਕਚਾ ਮੇਰਾ ਚਿਰ ਗਿਆ।
ਸ ਤ੍ਵ੍ ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾ ਮਹਰ੍षਿਃ ਸਂਰਮ੍ਭੇਣ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰਾਥ ਕਾਵ੍ਯਃ ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਮਾਮਸੁਰਾ ਦ੍ਵਿषਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮੇ ਸ਼ਿष੍ਯਾਨਾਗਤਾਨ੍ਸੂਦਯਨ੍ਤਿ
ਦੇਵਯਾਨੀ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕਾਵਿਆ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੋਲੇ: 'ਬੇਸ਼ਕ, ਅਸੁਰ ਮੈਨੂੰ ਵੈਰੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।'
ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਰੌਦ੍ਰਾ ਏਭਿਰ੍ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤੋ ਦਾਨਵੈਰ੍ਹਿ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾਪ੍ਯਸ੍ਯ ਭਵੇਦਿਹਾਨ੍ਤਃ ਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਨ ਦਹੇਦਪੀਨ੍ਦ੍ਰਮ੍
ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ ਮੈਨੂੰ ਅਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਐਸੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਅੰਤ ਆ ਜਾਵੇਗਾ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ।
ਸ ਤੇਨਾਪृष੍ਟੋ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਚੋਪਹੂਤਃ ਸ਼ਨੈਰ੍ਵਾਚਂ ਜਠਰੇ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ਕੇਨ ਚੇਹੋਪਨੀਤੋ ਮਮੋਦਰੇ ਤਿष੍ਠਸਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਤ੍ਸ
ਫਿਰ, ਬਿਨਾ ਪੁੱਛੇ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਬੋਲਿਆ; ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਹੈਂ? ਦੱਸ, ਪੁੱਤਰ।'
ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਨ ਜਹਾਤਿ ਮਾਂ ਸ੍ਮृਤਿਃ ਸਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮਰੇਯਂ ਯਚ੍ਚ ਯਥਾ ਚ ਵृਤ੍ਤਮ੍ ਨ ਤ੍ਵ੍ ਏਵਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਪਸਃ ਕ੍ਸ਼ਯੋ ਮੇ ਤਤ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਘੋਰਤਰਂ ਸ੍ਮਰਾਮਿ
ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ; ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਟੇ ਨਾ—ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਸੁਰੈਃ ਸੁਰਾਯਾਂ ਭਵਤੋ ऽਸ੍ਮਿ ਦਤ੍ਤੋ ਹਤ੍ਵਾ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਚੂਰ੍ਣਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਕਾਵ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ ਮਾਯਾਂ ਤ੍ਵ੍ ਆਸੁਰੀ ਤ੍ਵ੍ ਅਤ੍ਰ ਮਾਯਾ ਤ੍ਵਯਿ ਸ੍ਥਿਤੇ ਕਥਮ੍ ਏਵਾਭਿਬਾਧਤੇ
ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ, ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾੜ ਕੇ, ਕੁੱਟ ਕੇ, ਹੇ ਕਾਵਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਾਇਆ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਅਸੁਰ ਮਾਇਆ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਕਿਂ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਰਵਾਣ੍ਯਦ੍ਯ ਵਤ੍ਸੇ ਵਿਨੈਵ ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਚਸ੍ਯ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਕ੍ਸ਼ੇਰ੍ਮਮ ਭੇਦਨਾਚ੍ਚ ਦृਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਕਚੋ ਮਦ੍ਗਤੋ ਦੇਵਯਾਨਿ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ, ਪੁੱਤਰ? ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ; ਕਚਾ ਸਿਰਫ ਮੇਰਾ ਪੇਟ ਚੀਰ ਕੇ ਹੀ ਦਿੱਸੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ।
ਦ੍ਵੌ ਮਾਂ ਸ਼ੋਕਾਵ੍ ਅਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪੌ ਦਹੇਤਾਂ ਕਚਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਸ੍ਤਵ ਚੈਵੋਪਘਾਤਃ ਕਚਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ੇ ਮਮ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ਼ਰ੍ਮ ਤਵੋਪਘਾਤੇ ਜੀਵਿਤੁਂ ਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼ਕ੍ਤਾ
ਦੋ ਦੁੱਖ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣਗੇ: ਕਚਾ ਦਾ ਨਾਸ ਤੇ ਤੇਰਾ ਨੁਕਸਾਨ। ਕਚਾ ਦੇ ਨਾਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਸਂਸਿਦ੍ਧਰੂਪੋ ऽਸਿ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸੁਤ ਯਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭਕ੍ਤਂ ਭਜਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਵਿਦ੍ਯਾਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਹਿ ਜੀਵਨੀਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਚੇਦਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਕਚਰੂਪੀ ਤ੍ਵਮਦ੍ਯ
ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੂੰ ਕਚਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਨ ਨਿਵਰ੍ਤੇਤ੍ਪੁਨਰ੍ਜੀਵਨ੍ ਕਸ਼੍ਚਿਦਨ੍ਯੋ ਮਮੋਦਰਾਤ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵੈਕਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾਮ੍ ਅਵਾਪ੍ਨੁਹਿ
ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੜ ਜੀਉਣ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਸ੍ਵੋਦਰਾਨ੍ਮੇ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਜੀਵਯ ਮਾਂ ਚ ਤਾਤ ਅਵੇਕ੍ਸ਼ੇਥਾ ਧਰ੍ਮਵਤੀਮਵੇਕ੍ਸ਼ਾਂ ਗੁਰੋਃ ਸਕਾਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸਵਿਦ੍ਯਃ
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆ; ਮੈਨੂੰ ਜੀਉਣਾ, ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉ। ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਵਿਦਿਆ ਲੈ ਕੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋ।
ਗੁਰੋਃ ਸਕਾਸ਼ਾਤ੍ਸਮਵਾਪ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਂ ਨਿਰ੍ਵਿਚਕ੍ਰਾਮ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਲੇਯਾਦ੍ਰੇਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਮੁਦ੍ਭਿਦ੍ਯ ਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਗਮੇ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਮਿਵੇਨ੍ਦੁਃ
ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਵਿਦਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੇਟ ਚੀਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਚੰਦ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਪਤਿਤਂ ਵੇਦਰਾਸ਼ਿਮ੍ ਉਤ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਤਤਃ ਕਚੋ ऽਪਿ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਾਂ ਤਾਮਵਾਪ੍ਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਤਃ ਕਚਸ੍ਤਂ ਗੁਰੁਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚ
ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਢੇਰ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਕਚਾ ਨੇ ਉਹ ਪੂਰਨ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
ਨਿਧਿਂ ਨਿਧੀਨਾਂ ਵਰਦਂ ਵਰਾਣਾਂ ਯੇ ਨਾਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਗੁਰੁਮਰ੍ਚਨੀਯਮ੍ ਪ੍ਰਾਲੇਯਾਦ੍ਰਿਪ੍ਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਦ੍ਭਾਲਸਂਸ੍ਥਂ ਪਾਪਾਂਲ੍ਲੋਕਾਂਸ੍ਤੇ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਵਰਦਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮੱਥਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਅਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰਾਪਾਨਾਦ੍ ਵਞ੍ਚਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਸਂਜ੍ਞਾਨਾਸ਼ਂ ਚੇਤਸਸ਼੍ਚਾਪਿ ਘੋਰਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਚਂ ਚਾਪਿ ਤਥਾਭਿਰੂਪਂ ਪੀਤਂ ਤਥਾ ਸੁਰਯਾ ਮੋਹਿਤੇਨ
ਸ਼ਰਾਬ ਪਿਲਾ ਕੇ, ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ, ਹੋਸ਼ ਤੇ ਸਮਝ ਗੁਆ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਕਚਾ ਨੇ ਸੋਹਣੀ ਗਲਾਸ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਨ੍ਯੁਰੁਤ੍ਥਾਯ ਮਹਾਨੁਭਾਵਸ੍ ਤਦੋਸ਼ਨਾ ਵਿਪ੍ਰਹਿਤਂ ਚਿਕੀਰ੍षੁਃ ਕਾਵ੍ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਜਗਾਦ ਸੁਰਾਪਾਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਸੌ ਜਾਤਸ਼ਙ੍ਕਃ
ਫਿਰ ਕਾਵਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਠਿਆ, ਉਸ਼ਨਸ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗਲਤ ਕਰਤੂਤ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ, ਤੇ ਖੁਦ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ऽਦ੍ਯਪ੍ਰਭृਤੀਹ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ ਮੋਹਾਤ੍ਸੁਰਾਂ ਪਾਸ੍ਯਤਿ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਃ ਅਪੇਤਧਰ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਚੈਵ ਸ ਸ੍ਯਾਦਸ੍ਮਿਂਲ੍ਲੋਕੇ ਗਰ੍ਹਿਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਰੇ ਚ
ਅੱਜ ਤੋਂ ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਦੇ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾ ਚੇਮਾਂ ਵਿਪ੍ਰਧਰ੍ਮੋਕ੍ਤਸੀਮਾਂ ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਵੈ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇ ਸਨ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵਾਂਸੋ ਗੁਰੂਣਾਂ ਦੇਵਾ ਦੈਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚੋਪਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੇ
ਮੈਂ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਮ ਦੀ ਹੱਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ, ਇਹ ਸੁਣ ਲੈਣ।
ਇਤੀਦਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ ਤਪੋਨਿਧੀਨਾਂ ਨਿਧਿਰ੍ ਅਪ੍ਰਮੇਯਃ ਤਾਨ੍ਦਾਨਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਗੂਢਬੁਦ੍ਧੀਨ੍ ਇਦਂ ਸਮਾਹੂਯ ਵਚੋ ऽਭ੍ਯੁਵਾਚ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਅਣਗਣ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਚੁਪ ਚਲਾਕੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਆਚਕ੍ਸ਼ੇ ਵੋ ਦਾਨਵਾ ਬਾਲਿਸ਼ਾਃ ਸ੍ਥ ਸ਼ਿष੍ਯਃ ਕਚੋ ਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਮਤ੍ਸਮੀਪੇ ਸਂਜੀਵਨੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਮਯਾਯਂ ਤੁਲ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਦੈਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਬਚਕਾਣੇ ਹੋ; ਕਚਾ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਦਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਗੁਰੋਰੁष੍ਯ ਸਕਾਸ਼ੇ ਚ ਦਸ਼ ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨਿ ਸਃ ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਕਚੋ ਗਨ੍ਤੁਮ੍ ਇਯੇष ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯਮ੍
ਗੁਰੂ ਦੇ ਕੋਲ ਸੌ ਸਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ, ਕਚਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਪਿਤਵ੍ਰਤਂ ਤਂ ਤੁ ਵਿਸृष੍ਟਂ ਗੁਰੁਣਾ ਤਦਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਵਾਸਂ ਦੇਵਯਾਨੀਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ऋषੇਰ੍ ਅਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪੌਤ੍ਰ ਵृਤ੍ਤੇਨਾਭਿਜਨੇਨ ਚ ਭ੍ਰਾਜਸੇ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਚੈਵ ਤਪਸਾ ਚ ਦਮੇਨ ਚ
ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੋਤੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ, ਜਨਮ, ਗਿਆਨ, ਤਪ ਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ।