ਸ਼ੀਲਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਮਾਧੁਰ੍ਯੈਰ੍ ਆਚਾਰੇਣ ਦਮੇਨ ਚ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾਂ ਤੁ ਤੁष੍ਟਾਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਵ, ਦਿਲਦਾਰੀ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ, ਜਦ ਦੇਵਯਾਨੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੂੰ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ।
ਤਦਾ ਹਿ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਦੇਵੈਃ ਸਮੀਪੇ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸੁਤਃ ਕਚਃ
ਤਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਚਾ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਦੇਵੈਃ ਸਮ੍ਪੂਜਿਤਃ ਕਚਃ ਅਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਰੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੇਦਮੁਵਾਚ ਹ
ਕਚਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੇ ਪਾਸ ਗਿਆ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ऋषੇਰ੍ ਅਙ੍ਗਿਰਸਃ ਪੌਤ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਚੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਗृਹ੍ਣਾਤੁ ਮਾਂ ਭਵਾਨ੍
ਹੇ ਆਦਰਨੀਯ, ਮੈਂ ਅੰਗੀਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੌਤਰਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ 'ਕਚਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਚਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਯ੍ਯਹਂ ਪਰਮਂ ਗੁਰੋ ਅਨੁਮਨ੍ਯਸ੍ਵ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸਹਸ੍ਰਪਰਿਵਤ੍ਸਰਾਨ੍
ਹੇ ਪਰਮ ਗੁਰੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ।
ਕਚ ਸੁਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ऽਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਤੇ ਵਚਃ ਅਰ੍ਚਯਿष੍ਯੇ ऽਹਮਰ੍ਚ੍ਯਂ ਤ੍ਵਾਮ੍ ਅਰ੍ਚਿਤੋ ऽਸ੍ਤੁ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਕਚਾ, ਤੇਰਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਦਰ ਮਿਲੇ।
ਕਚਸ੍ਤੁ ਤਂ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍ ਆਦਿष੍ਟਂ ਕਵਿਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਣੋਸ਼ਨਸਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਕਚਾ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਮੰਨ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਵੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਆਪ ਆਖਿਆ ਸੀ।
ਵ੍ਰਤਂ ਚ ਵ੍ਰਤਕਾਲਂ ਚ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਤ ਆਰਾਧਯਨ੍ਨੁਪਾਧ੍ਯਾਯਂ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਚ ਭਾਰਤ
ਉਸ ਨੇ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੰਨ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਉਪਾਧਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਨਿਤ੍ਯਮਾਰਾਧਯਿष੍ਯਂਸ੍ਤਾਂ ਯੁਵਾ ਯੌਵਨਗੋਚਰਾਮ੍ ਗਾਯਨ੍ਨृਤ੍ਯਨ੍ਵਾਦਯਂਸ਼੍ਚ ਦੇਵਯਾਨੀਮਤੋषਯਤ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੌਜਵਾਨ, ਯੁਵਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ—ਗਾਉਂਦਾ, ਨੱਚਦਾ, ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਂਦਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸਂਸ਼ੀਲਯਨ੍ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਯੌਵਨਾਮ੍ ਪੁष੍ਪੈਃ ਫਲੈਃ ਪ੍ਰੇषਣੈਸ਼੍ਚ ਤੋषਯਾਮਾਸ ਭਾਰ੍ਗਵੀਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜੋ ਯੁਵਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਗਵ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਪਿ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਨਿਯਮਵ੍ਰਤਚਾਰਿਣਮ੍ ਅਨੁਗਾਯਨ੍ਤੀ ਲਲਨਾ ਰਹਃ ਪਰ੍ਯਚਰਤ੍ਤਦਾ
ਦੇਵਯਾਨੀ ਵੀ, ਜੋ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੀ ਤੇ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
ਪਞ੍ਚ ਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨ੍ਯੇਵਂ ਕਚਸ੍ਯ ਚਰਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍ ਤਤ੍ਤਤ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਵ੍ਰਤਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਦਾਨਵਾਸ੍ਤਂ ਤਤਃ ਕਚਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਚਾ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਤੀਬਰ ਤਪਸਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
ਗਾ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਂ ਵਨੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਹਸ੍ਯੇਨਮਮਰ੍षਿਤਾਃ ਜਘ੍ਨੁਰ੍ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ ਦ੍ਵੇषਾਨ੍ ਨਿਜਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮ੍ ਏਵ ਚ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਚੁਪਚਾਪ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤ੍ਵਾ ਸਾਲਾਵृਕੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਂਸ੍ਤਿਲਸ਼ਃ ਕृਤਮ੍ ਤਤੋ ਗਾਵੋ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਸ੍ਤਾ ਅਗੋਪਾਃ ਸ੍ਵਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ, ਭੇੜਿਆਂ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਗਾਂਵਾਲੇ ਗਾਂ ਬਿਨਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।
ਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਹਿਤਾ ਗਾਸ੍ਤੁ ਕਚੇਨਾਭ੍ਯਾਗਤਾ ਵਨਾਤ੍ ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਕਾਲੇ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਥ ਭਾਰ੍ਗਵਮ੍
ਜਦੋਂ ਗਾਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਕਚਾ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵਾਪਸ ਆਈਆਂ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਹੁਤਂ ਚੈਵਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਤੇ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਂ ਗਤਃ ਪ੍ਰਭੋ ਅਗੋਪਾਸ਼੍ਚਾਗਤਾ ਗਾਵਃ ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਤੇਰਾ ਅਗਨਿ-ਹੋਤਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਗਾਂਵਾਲੇ ਆ ਗਏ, ਪਰ ਕਚਾ, ਪਿਤਾ, ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹਤੋ ਧृਤੋ ਵਾਪਿ ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਂ ਵਿਨਾ ਨੈਵ ਜੀਵਾਮਿ ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਪਿਤਾ, ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਚਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂ ਫੜਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ—ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦੀ ਹਾਂ।
ਅਥੇਹ੍ਯੇਹੀਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮृਤਂ ਸਂਜੀਵਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ਤਤਃ ਸਂਜੀਵਨੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਚਮਾਹ੍ਵਯਤ੍
ਫਿਰ 'ਆ ਜਾ, ਆ ਜਾ' ਆਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਜੀਵਨੀ ਵਿਦਿਆ ਵਰਤ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕਚਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਆਹੂਤਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਵਤ੍ ਕਚਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਨਨਾਮ ਸ ਹਤੋ ऽਹਮਿਤਿ ਚਾਚਖ੍ਯੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ ਧਿषਣਾਤ੍ਮਜਃ
ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਕਚਾ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਰਾਖਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਧਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।'
ਸ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵਯਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁष੍ਪਾਹਾਰੇ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਵਨਂ ਯਯੌ ਕਚੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪਠਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਫਿਰ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ 'ਤੇ, ਕਚਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ ਪੜ੍ਹਦਾ ਗਿਆ।
ਵਨੇ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤਂ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਤਮ੍ ਤਤੋ ऽਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਦਗ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਚੂਰ੍ਣਵਤ੍ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਨ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯੈਵ ਸੁਰਾਯਾਮਸੁਰਾਸ੍ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਚੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾੜ ਕੇ, ਪੀਸ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਥ ਭੂਯੋ ऽਪਿ ਪਿਤਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪੁष੍ਪਾਹਾਰਪ੍ਰੇषਣਕृਤ੍ ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਕਚਾ, ਜੋ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਿਤਾ, ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।'
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹਤੋ ਮृਤੋ ਵਾਪਿ ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਂ ਵਿਨਾ ਨੈਵ ਜੀਵਾਮਿ ਵਚਃ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਕਚਾ ਮਾਰੇ ਜਾਂ ਮਰੇ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸੁਤਃ ਪੁਤ੍ਰਿ ਕਚਃ ਪ੍ਰੇਤਗਤਿਂ ਗਤਃ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਜੀਵਿਤੋ ऽਪ੍ਯੇਵਂ ਹਨ੍ਯਤੇ ਕਰਵਾਣਿ ਕਿਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਕਚਾ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੀਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਜੇ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਮੈਨਂ ਸ਼ੁਚੋ ਮਾ ਰੁਦ ਦੇਵਯਾਨਿ ਨ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ੀ ਮਰ੍ਤ੍ਯਮਨੁ ਪ੍ਰਸ਼ੋਚੇਤ੍ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾ ਵਸਵੋ ऽਸ਼੍ਵਿਨੌ ਚ
ਦੇਵਯਾਨੀ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਨਾ ਰੋ। ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮਰਦੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤੇ, ਵਸੁ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਸਭ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸੁਰਦ੍ਵਿषਸ਼੍ਚੈਵ ਜਗਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਉਪਸ੍ਥਿਤਂ ਮਤ੍ਤਪਸਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍ ਅਸ਼ਕ੍ਯੋ ऽਯਂ ਜੀਵਯਿਤੁਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਃ ਸਂਜੀਵਿਤੋ ਯੋ ਵਧ੍ਯਤੇ ਚੈਵ ਭੂਯਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਹ ਦੁਜਾਤੀ ਜੀਉਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ—ਜੋ ਮੁੜ ਜੀਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਰ ਮਰ ਗਿਆ।
ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਾ ਵृਦ੍ਧਤਮਃ ਪਿਤਾਮਹੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਿਤਾ ਤਪੋਨਿਧਿਃ ऋषੇਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਂ ਤਮਥਾਪਿ ਪੌਤ੍ਰਂ ਕਥਂ ਨ ਸ਼ੋਚੇ ਯਮਹਂ ਨ ਰੁਦ੍ਯਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪਰਦਾਦਾ ਅੰਗਿਰਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ; ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਹੈ, ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ। ਐਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਰੋਵਾਂ?
ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚ ਤਪੋਧਨਸ਼੍ਚ ਸਦੋਤ੍ਥਿਤਃ ਕਰ੍ਮਸੁ ਚੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਕਚਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯੇ ਨ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਮੇ ਤਾਤ ਕਚੋ ऽਭਿਰੂਪਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਧਨੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਠ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ। ਮੈਂ ਕਚਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਾਂਗਾ, ਖਾਵਾਂਗਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਕਚਾ ਮੇਰਾ ਚਿਰ ਗਿਆ।
ਸ ਤ੍ਵ੍ ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾ ਮਹਰ੍षਿਃ ਸਂਰਮ੍ਭੇਣ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰਾਥ ਕਾਵ੍ਯਃ ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਮਾਮਸੁਰਾ ਦ੍ਵਿषਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮੇ ਸ਼ਿष੍ਯਾਨਾਗਤਾਨ੍ਸੂਦਯਨ੍ਤਿ
ਦੇਵਯਾਨੀ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕਾਵਿਆ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੋਲੇ: 'ਬੇਸ਼ਕ, ਅਸੁਰ ਮੈਨੂੰ ਵੈਰੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।'
ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਰੌਦ੍ਰਾ ਏਭਿਰ੍ ਵ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤੋ ਦਾਨਵੈਰ੍ਹਿ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾਪ੍ਯਸ੍ਯ ਭਵੇਦਿਹਾਨ੍ਤਃ ਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਨ ਦਹੇਦਪੀਨ੍ਦ੍ਰਮ੍
ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ ਮੈਨੂੰ ਅਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਐਸੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਅੰਤ ਆ ਜਾਵੇਗਾ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕਿਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦਾ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ।