ਧਨੁਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾਜਗਵਂ ਪੁਰਾਰਿਰ੍ ਜਗਾਮ ਭੂਤੇਸ਼੍ਵਰਸਿਦ੍ਧਜੁष੍ਟਃ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸੋਮੇਨ ਵਿਸ਼ੇषਦੀਪ੍ਤਤृਤੀਯਨੇਤ੍ਰਾਨਲਭੀਮਵਕ੍ਤ੍ਰਃ
ਆਪਣਾ ਅਜਗਵ ਧਨੁ ਲੈ ਕੇ, ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਚਿਹਰਾ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਹੈਵ ਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚ ਗਣੇਸ਼ਕਾਦ੍ਯਾ ਵਿਂਸ਼ਚ੍ਚਤੁਃषष੍ਟਿਗਣਾਸ੍ਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਃ ਯਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਃ ਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰ੍ ਅਨੇਕੈਰ੍ ਯੁਤੋ ऽਨ੍ਵਗਾਤ੍ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਚੌਵੀ ਅਤੇ ਸਠ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਣਗਿਣਤੀ ਕੋਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ।
ਵੇਤਾਲਯਕ੍ਸ਼ੋਰਗਕਿਂਨਰਾਣਾਂ ਪਦ੍ਮੇਨ ਚੈਕੇਨ ਤਥਾਰ੍ਬੁਦੇਨ ਲਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭੀ ਰਥਾਨਾਂ ਸੋਮੋ ऽਪ੍ਯਗਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਵृਦ੍ਧਮਨ੍ਯੁਃ
ਵੇਤਾਲ, ਯਕਸ਼, ਸੱਪ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਇੱਕ ਪਦਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬੁਦ ਗਿਣਤੀ, ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਵੀ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦੈਤ੍ਯਾਸੁਰਸੈਨ੍ਯਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਾਙ੍ਗਾਰਕਵृਦ੍ਧਤੇਜਾਃ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭਯਂ ਸਪ੍ਤ ਤਥੈਵ ਲੋਕਾਸ਼੍ ਚਚਾਲ ਭੂਰ੍ ਦ੍ਵੀਪਸਮੁਦ੍ਰਗਰ੍ਭਾ
ਨਕਸ਼ਤਰ-ਦੈਤ, ਦੈਤ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਸ਼ਨੀ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਲੋਕ ਡਰ ਵਿਚ ਆ ਗਏ, ਧਰਤੀ, ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾ ਸਮੇਤ ਕੰਬ ਗਈ।
ਸ ਸੋਮਮੇਵਾਭ੍ਯਗਮਤ੍ਪਿਨਾਕੀ ਗृਹੀਤਦੀਪ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਲਵਹ੍ਨਿਃ ਅਥਾਭਵਦ੍ ਭੀषਣਭੀਮਸੇਨਸੈਨ੍ਯਦ੍ਵਯਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਹਵੋ ऽਸੌ
ਫਿਰ ਪਿਨਾਕੀ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਸਿੱਧਾ ਸੋਮਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ; ਦੋਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਭੀਮਸੇਨ ਵਰਗਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਅਸ਼ੇषਸਤ੍ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਯਕृਤ੍ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਸ੍ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਯੁਧਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਵਲਨੈਕਰੂਪਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਰਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਸ਼ੇषਸੈਨ੍ਯਂ ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਜਗਾਮ ਕ੍ਸ਼ਯਮੁਗ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ
ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਗਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।
ਪਤਨ੍ਤਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਭੂਮਿਪਾਤਾਲਮਥੋ ਦਹਨ੍ਤਿ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕੋਪਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ੀਰ੍षਂ ਮੁਮੋਚ ਸੋਮੋ ऽਪਿ ਸੋਮਾਸ੍ਤ੍ਰਮਮੋਘਵੀਰ੍ਯਮ੍
ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸਾੜ ਰਹੇ ਸਨ; ਰੁਦਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਸੋਮਾ ਨੇ ਸੋਮ ਅਸਤਰ, ਜੋ ਕਦੇ ਵਿਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਛੱਡਿਆ।
ਤਯੋਰ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਭੂਮ੍ਯੋਰ੍ ਅਥਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਭੀਤਿਰਾਸੀਤ੍ ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਜਗਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹੋ ऽਪਿ
ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋ ਹਥਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਥ ਕਥਂ ਕਥਂਚਿਨ੍ ਨਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਸੁਰੈਃ ਸਹੈਵ ਅਕਾਰਣਂ ਕਿਂ ਕ੍ਸ਼ਯਕृਜ੍ਜਨਾਨਾਂ ਸੋਮ ਤ੍ਵਯਾਪੀਤ੍ਥਮ੍ ਅਕਾਰਿ ਕਾਰ੍ਯਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ; 'ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਕੰਮ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?'
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਹਰਣਾਯ ਸੋਮ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਂ ਯੁਦ੍ਧਮਤੀਵ ਭੀਮਮ੍ ਪਾਪਗ੍ਰਹਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿਤਾ ਜਨੇषੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ऽਪ੍ਯਲਂ ਨੂਨਮਥੋ ਸਿਤਾਨ੍ਤੇ ਭਾਰ੍ਯਾਮਿਮਾਮਰ੍ਪਯ ਵਾਕ੍ਪਤੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਚਾਵਮਾਨੋ ऽਸ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਵਹਾਰੇ
ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਪਰਾਈ ਵਧੂ ਲੈਣ ਲਈ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਾਪੀ ਗ੍ਰਹ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਵੇਂਗਾ; ਹੁਣ, ਲੜਾਈ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਵਾਕਪਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਪਸ ਦੇ, ਪਰਾਈ ਚੀਜ਼ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ।
ਤਥੇਤਿ ਚੋਵਾਚ ਹਿਮਾਂਸ਼ੁਮਾਲੀ ਯੁਦ੍ਧਾਦ੍ ਅਪਾਕ੍ਰਾਮਦਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਸ੍ਵਾਮਪਗृਹ੍ਯ ਤਾਰਾਂ ਹृष੍ਟੋ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਸਰੁਦ੍ਰਃ
ਹਿਮਾਂਸ਼ੁਮਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ', ਤੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ; ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਸਂਨਿਭਃ ਦਿਵ੍ਯਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਃ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਦਿਵਯ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਤੇ ਦਿਵਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਆਇਆ।
ਤਾਰੋਦਰਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਕੁਮਾਰਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਂਨਿਭਃ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ ਹਸ੍ਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ
ਤਾਰਾ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਚੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਤੇ ਹਸਤੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਆਰੰਭਕ ਸੀ।
ਨਾਮ ਯਦ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਯਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਂ ਗਜਵੈਦ੍ਯਕਮ੍ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਾਦ੍ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਬੁਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਗਜਵੈਦ੍ਯਕਮ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬੁਧ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਃ ਸ ਤੇਜਾਂਸਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵਾਜਯਦ੍ਬਲੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਦੇਵਾ ਦੇਵਰ੍षਿਭਿਃ ਸਹ
ਜਦ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਾਨਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਗृਹੇ ਸਰ੍ਵੇ ਜਾਤਕਰ੍ਮੋਤ੍ਸਵੇ ਤਦਾ ਅਪृਚ੍ਛਂਸ੍ਤੇ ਸੁਰਾਸ੍ਤਾਰਾਂ ਕੇਨ ਜਾਤਃ ਕੁਮਾਰਕਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਕਿਸ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ?'
ਤਤਃ ਸਾ ਲਜ੍ਜਿਤਾ ਤੇषਾਂ ਨ ਕਿਂਚਿਦਵਦਤ੍ਤਦਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ੍ਤਦਾ ਪृष੍ਟਾ ਲਜ੍ਜਯਨ੍ਤੀ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾ
ਉਹ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਰਹੀ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ خاموش ਰਹੀ।
ਸੋਮਸ੍ਯੇਤਿ ਚਿਰਾਦਾਹ ਤਤੋ ऽਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਵਿਧੁਃ ਸੁਤਮ੍ ਬੁਧ ਇਤ੍ਯਕਰੋਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਭੂਤਲੇ
ਆਖਰਕਾਰ, ਉਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, 'ਸੋਮਾ ਦੇ ਵੱਲੋਂ।' ਫਿਰ ਚੰਦਰਮਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁਧ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਦਿੱਤੀ।
ਅਭਿषੇਕਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਧਾਨਮਕਰੋਦ੍ਵਿਭੁਃ ਗृਹਸਾਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਯਾਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸਂਯੁਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਬੁਧ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ਇਲੋਦਰੇ ਚ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਬੁਧਃ ਪੁਤ੍ਰਮਜੀਜਨਤ੍
ਜਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਇਲਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ, ਬੁਧ ਨੇ ਇਕ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਮ੍ ਅਕਰੋਦ੍ਯਃ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਪੁਰੂਰਵਾ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਪੁਰੂਰਵਾਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਹਿਮਵਚ੍ਛਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ਲੋਕੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਗਾਦ੍ਰਾਜਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਪਤਿਸ੍ਤਦਾ
ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਪਾਈ ਤੇ ਸੱਤ ਟਾਪਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਕੇਸ਼ਿਪ੍ਰਭृਤਯੋ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਕੋਟਿਸ਼ੋ ਯੇਨ ਦਾਰਿਤਾਃ ਉਰ੍ਵਸ਼ੀ ਯਸ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀਤ੍ਵਮ੍ ਅਗਮਦ੍ਰੂਪਮੋਹਿਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਕੇਸ਼ੀ ਆਦਿ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਮਾਰਿਆ। ਉਰਵਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।
ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਵਸੁਮਤੀ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਲਿਤਾ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤੈषਿਣਾ
ਸੱਤ ਟਾਪਿਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੀ।
ਚਾਮਰਗ੍ਰਾਹਿਣੀ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਸਦਾ ਚੈਵਾਙ੍ਗਵਾਹਿਕਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦਦਾਵ੍ ਅਰ੍ਧਾਸਨਂ ਤਦਾ
ਕੀਰਤੀ, ਚਾਮਰ ਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਰਧ-ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਾਨ੍ਧਰ੍ਮੇਣ ਸਮਮ੍ ਏਵਾਭ੍ਯਪਾਲਯਤ੍ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਾਃ ਸਂਦ੍ਰष੍ਟੁਮ੍ ਆਜਗ੍ਮੁਃ ਕੌਤੁਕਾਤ੍ਪੁਰਾ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕੌਤੁਹਲ ਨਾਲ ਆਏ।
ਜਿਜ੍ਞਾਸਵਸ੍ਤਚ੍ਚਰਿਤਂ ਕਥਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨਃ ਸਮਮ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚਕ੍ਰੇ ਤਤਸ੍ਤੇषਾਮ੍ ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਦ੍ਯਾਦਿਕਂ ਨृਪਃ
ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਚਲਣ ਜਾਣਨ ਲਈ ਆਏ—ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰੇਗਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਸਨਤ੍ਰਯਮਾਨੀਯ ਦਿਵ੍ਯਂ ਕਨਕਭੂषਿਤਮ੍ ਨਿਵਿਸ਼੍ਯਾਥਾਕਰੋਤ੍ਪੂਜਾਮ੍ ਈषਦ੍ਧਰ੍ਮੇ ऽਧਿਕਾਂ ਪੁਨਃ
ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਤਿੰਨ ਆਸਨ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ। ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧੇਰੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਜਗ੍ਮਤੁਸ੍ਤੇਨ ਕਾਮਾਰ੍ਥਾਵ੍ ਅਤਿਕੋਪਂ ਨृਪਂ ਪ੍ਰਤਿ ਅਰ੍ਥਃ ਸ਼ਾਪਮਦਾਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਲੋਭਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਮੇष੍ਯਸਿ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਕਾਮ ਤੇ ਅਰਥ ਰਾਜੇ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ। ਅਰਥ ਨੇ ਲੋਭ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੂੰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।'
ਕਾਮੋ ऽਪ੍ਯਾਹ ਤਵੋਨ੍ਮਾਦੋ ਭਵਿਤਾ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨੇ ਕੁਮਾਰਵਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਵਿਯੋਗਾਦੁਰ੍ਵਸ਼ੀਭਵਾਤ੍
ਕਾਮ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ, 'ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਉਨਮਾਦ ਆਵੇਗਾ; ਕੁਮਾਰਵਨ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਸਹੇਗਾ।'