ਏਵਂ ਕृਤਾਪਚਾਰਸ੍ਯ ਤਾਸਾਂ ਭਰ੍ਤृਗਣਸ੍ਤਦਾ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕਾਪਚਾਰਾਯ ਸ਼ਾਪੈਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਭਿਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਾ ਸ਼ਾਪਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕੇ।
ਤਥਾਪ੍ਯਰਾਜਤ ਵਿਧੁਰ੍ ਦਸ਼ਧਾ ਭਾਵਯਨ੍ਦਿਸ਼ਃ ਸੋਮਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਥ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮृषਿਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ ਸਪ੍ਤਲੋਕੈਕਨਾਥਤ੍ਵਮ੍ ਅਵਾਪ ਤਪਸਾ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਵੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ; ਤਪ ਨਾਲ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਦੁਲਭ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਦਾਚਿਦੁਦ੍ਯਾਨਗਤਾਮਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਅਨੇਕਪੁष੍ਪਾਭਰਣੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ਬृਹਨ੍ਨਿਤਮ੍ਬਸ੍ਤਨਭਾਰਖੇਦਾਤ੍ ਪੁष੍ਪਸ੍ਯ ਭਙ੍ਗੇ ऽਪ੍ਯਤਿਦੁਰ੍ਬਲਾਙ੍ਗੀਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਬਾਗ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਚੌੜੇ ਹਿਪ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਇਤਨੇ ਕਿ ਫੁੱਲ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚ ਤਾਂ ਦੇਵਗੁਰੋਰ੍ ਅਨਙ੍ਗ ਬਾਣਾਭਿਰਾਮਾਯਤਚਾਰੁਨੇਤ੍ਰਾਮ੍ ਤਾਰਾਂ ਸ ਤਾਰਾਧਿਪਤਿਃ ਸ੍ਮਰਾਰ੍ਤਃ ਕੇਸ਼ੇषੁ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਵਿਕ੍ਤਭੂਮੌ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਮੋਹਕ ਸਨ; ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤਪ ਗਈ ਸੀ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸਾਪਿ ਸ੍ਮਰਾਰ੍ਤਾ ਸਹ ਤੇਨ ਰੇਮੇ ਤਦ੍ਰੂਪਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਹृਤਮਾਨਸੇਨ ਚਿਰਂ ਵਿਹृਤ੍ਯਾਥ ਜਗਾਮ ਤਾਰਾਂ ਵਿਧੁਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਤਤੋ ऽਪਿ
ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਹੋਈ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਨ ਤृਪ੍ਤਿਰਾਸੀਚ੍ਚ ਗृਹੇ ऽਪਿ ਤਸ੍ਯ ਤਾਰਾਨੁਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਖਾਗਮੇषੁ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ ਤਦ੍ਵਿਰਹਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਸ੍ ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨਨਿष੍ਠੈਕਮਨਾ ਬਭੂਵ
ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਹ ਤਾਰਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਸ਼ਾਪਂ ਨ ਚ ਦਾਤੁਮ੍ ਅਸ੍ਮੈ ਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵਿषੈਰਸ਼ੇषੈਃ ਤਸ੍ਯਾਪਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿਵਿਧੈਰੁਪਾਯੈਰ੍ ਨੈਵਾਭਿਚਾਰੈਰਪਿ ਵਾਗਧੀਸ਼ਃ
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਮੰਤ੍ਰ, ਹਥਿਆਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇ'en ਤਕ ਕਿ ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ ਨਾਲ ਵੀ, ਬੋਲਣ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਹਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਸ ਯਾਚਯਾਮਾਸ ਤਤਸ੍ਤੁ ਦੈਨ੍ਯਾਤ੍ ਸੋਮਂ ਸ੍ਵਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਨਙ੍ਗਤਪ੍ਤਃ ਸ ਯਾਚ੍ਯਮਾਨੋ ऽਪਿ ਦਦੌ ਨ ਤਾਰਾਂ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਸ੍ਤਤ੍ਸੁਖਪਾਸ਼ਬਦ੍ਧਃ
ਉਹ ਪਰਾਈ ਵਧੂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਪੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਾਪਸ ਦੇਣ ਲਈ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ। ਪਰ ਸੋਮਾ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਸੁਖ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਮੰਗਣ ਤੇ ਵੀ ਤਾਰਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੇਣਾਥ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੇਣ ਸਾਧ੍ਯੈਰ੍ ਮਰੁਦ੍ਭਿਃ ਸਹ ਲੋਕਪਾਲੈਃ ਦਦੌ ਯਦਾ ਤਾਂ ਨ ਕਥਂਚਿਦ੍ ਇਨ੍ਦੁਸ੍ ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਃ ਕ੍ਰੋਧਪਰੋ ਬਭੂਵ
ਫਿਰ ਜਦ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਚਤੁਰਮੁਖ, ਸਾਧਿਆ, ਮਰੁਦ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੋਮਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ।
ਯੋ ਵਾਮਦੇਵਃ ਪ੍ਰਥਿਤਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮ੍ ਅਨੇਕਰੁਦ੍ਰਾਰ੍ਚਿਤਪਾਦਪਦ੍ਮਃ ਤਤਃ ਸਸ਼ਿष੍ਯੋ ਗਿਰਿਸ਼ਃ ਪਿਨਾਕੀ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਨੇਹਵਸ਼ਾਨੁਬਦ੍ਧਃ
ਉਹ ਜੋ ਵਾਮਦੇਵ ਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨ ਕਈ ਰੁਦਰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਧਨੁਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾਜਗਵਂ ਪੁਰਾਰਿਰ੍ ਜਗਾਮ ਭੂਤੇਸ਼੍ਵਰਸਿਦ੍ਧਜੁष੍ਟਃ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸੋਮੇਨ ਵਿਸ਼ੇषਦੀਪ੍ਤਤृਤੀਯਨੇਤ੍ਰਾਨਲਭੀਮਵਕ੍ਤ੍ਰਃ
ਆਪਣਾ ਅਜਗਵ ਧਨੁ ਲੈ ਕੇ, ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅੱਖ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਚਿਹਰਾ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਹੈਵ ਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚ ਗਣੇਸ਼ਕਾਦ੍ਯਾ ਵਿਂਸ਼ਚ੍ਚਤੁਃषष੍ਟਿਗਣਾਸ੍ਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਃ ਯਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਃ ਕੋਟਿਸ਼ਤੈਰ੍ ਅਨੇਕੈਰ੍ ਯੁਤੋ ऽਨ੍ਵਗਾਤ੍ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਚੌਵੀ ਅਤੇ ਸਠ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਣਗਿਣਤੀ ਕੋਟੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ।
ਵੇਤਾਲਯਕ੍ਸ਼ੋਰਗਕਿਂਨਰਾਣਾਂ ਪਦ੍ਮੇਨ ਚੈਕੇਨ ਤਥਾਰ੍ਬੁਦੇਨ ਲਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭੀ ਰਥਾਨਾਂ ਸੋਮੋ ऽਪ੍ਯਗਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਵृਦ੍ਧਮਨ੍ਯੁਃ
ਵੇਤਾਲ, ਯਕਸ਼, ਸੱਪ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਇੱਕ ਪਦਮ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਰਬੁਦ ਗਿਣਤੀ, ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਵੀ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਬਹੁਤ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦੈਤ੍ਯਾਸੁਰਸੈਨ੍ਯਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਾਙ੍ਗਾਰਕਵृਦ੍ਧਤੇਜਾਃ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭਯਂ ਸਪ੍ਤ ਤਥੈਵ ਲੋਕਾਸ਼੍ ਚਚਾਲ ਭੂਰ੍ ਦ੍ਵੀਪਸਮੁਦ੍ਰਗਰ੍ਭਾ
ਨਕਸ਼ਤਰ-ਦੈਤ, ਦੈਤ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਸ਼ਨੀ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਲੋਕ ਡਰ ਵਿਚ ਆ ਗਏ, ਧਰਤੀ, ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾ ਸਮੇਤ ਕੰਬ ਗਈ।
ਸ ਸੋਮਮੇਵਾਭ੍ਯਗਮਤ੍ਪਿਨਾਕੀ ਗृਹੀਤਦੀਪ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਲਵਹ੍ਨਿਃ ਅਥਾਭਵਦ੍ ਭੀषਣਭੀਮਸੇਨਸੈਨ੍ਯਦ੍ਵਯਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਹਵੋ ऽਸੌ
ਫਿਰ ਪਿਨਾਕੀ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਸਿੱਧਾ ਸੋਮਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ; ਦੋਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਭੀਮਸੇਨ ਵਰਗਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਅਸ਼ੇषਸਤ੍ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਯਕृਤ੍ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਸ੍ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਯੁਧਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਵਲਨੈਕਰੂਪਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਰਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਸ਼ੇषਸੈਨ੍ਯਂ ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਜਗਾਮ ਕ੍ਸ਼ਯਮੁਗ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ
ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਗਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ।
ਪਤਨ੍ਤਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਭੂਮਿਪਾਤਾਲਮਥੋ ਦਹਨ੍ਤਿ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕੋਪਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ੀਰ੍षਂ ਮੁਮੋਚ ਸੋਮੋ ऽਪਿ ਸੋਮਾਸ੍ਤ੍ਰਮਮੋਘਵੀਰ੍ਯਮ੍
ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸਾੜ ਰਹੇ ਸਨ; ਰੁਦਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਸੋਮਾ ਨੇ ਸੋਮ ਅਸਤਰ, ਜੋ ਕਦੇ ਵਿਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਛੱਡਿਆ।
ਤਯੋਰ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਭੂਮ੍ਯੋਰ੍ ਅਥਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਭੀਤਿਰਾਸੀਤ੍ ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਜਗਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹੋ ऽਪਿ
ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਗਤ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋ ਹਥਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਅਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਥ ਕਥਂ ਕਥਂਚਿਨ੍ ਨਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਸੁਰੈਃ ਸਹੈਵ ਅਕਾਰਣਂ ਕਿਂ ਕ੍ਸ਼ਯਕृਜ੍ਜਨਾਨਾਂ ਸੋਮ ਤ੍ਵਯਾਪੀਤ੍ਥਮ੍ ਅਕਾਰਿ ਕਾਰ੍ਯਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੋਨਾਂ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ; 'ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਕੰਮ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?'
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਹਰਣਾਯ ਸੋਮ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਂ ਯੁਦ੍ਧਮਤੀਵ ਭੀਮਮ੍ ਪਾਪਗ੍ਰਹਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿਤਾ ਜਨੇषੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ऽਪ੍ਯਲਂ ਨੂਨਮਥੋ ਸਿਤਾਨ੍ਤੇ ਭਾਰ੍ਯਾਮਿਮਾਮਰ੍ਪਯ ਵਾਕ੍ਪਤੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਚਾਵਮਾਨੋ ऽਸ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਵਹਾਰੇ
ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਪਰਾਈ ਵਧੂ ਲੈਣ ਲਈ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਾਪੀ ਗ੍ਰਹ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਵੇਂਗਾ; ਹੁਣ, ਲੜਾਈ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਵਾਕਪਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਪਸ ਦੇ, ਪਰਾਈ ਚੀਜ਼ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ।
ਤਥੇਤਿ ਚੋਵਾਚ ਹਿਮਾਂਸ਼ੁਮਾਲੀ ਯੁਦ੍ਧਾਦ੍ ਅਪਾਕ੍ਰਾਮਦਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਸ੍ਵਾਮਪਗृਹ੍ਯ ਤਾਰਾਂ ਹृष੍ਟੋ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਸਰੁਦ੍ਰਃ
ਹਿਮਾਂਸ਼ੁਮਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ', ਤੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ; ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਸਂਨਿਭਃ ਦਿਵ੍ਯਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਃ
ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਦਿਵਯ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ ਤੇ ਦਿਵਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਆਇਆ।
ਤਾਰੋਦਰਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਕੁਮਾਰਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਂਨਿਭਃ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਧੀਮਾਨ੍ ਹਸ੍ਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ
ਤਾਰਾ ਦੇ ਪੇਟ ਤੋਂ ਚੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਤੇ ਹਸਤੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਆਰੰਭਕ ਸੀ।
ਨਾਮ ਯਦ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਯਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਂ ਗਜਵੈਦ੍ਯਕਮ੍ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਾਦ੍ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਬੁਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ, ਜੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਗਜਵੈਦ੍ਯਕਮ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬੁਧ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਃ ਸ ਤੇਜਾਂਸਿ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵਾਜਯਦ੍ਬਲੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਜਗ੍ਮੁਰ੍ ਦੇਵਾ ਦੇਵਰ੍षਿਭਿਃ ਸਹ
ਜਦ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਚਾਨਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਗृਹੇ ਸਰ੍ਵੇ ਜਾਤਕਰ੍ਮੋਤ੍ਸਵੇ ਤਦਾ ਅਪृਚ੍ਛਂਸ੍ਤੇ ਸੁਰਾਸ੍ਤਾਰਾਂ ਕੇਨ ਜਾਤਃ ਕੁਮਾਰਕਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਸਮਾਰੋਹ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਕਿਸ ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ?'
ਤਤਃ ਸਾ ਲਜ੍ਜਿਤਾ ਤੇषਾਂ ਨ ਕਿਂਚਿਦਵਦਤ੍ਤਦਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਸ੍ਤਦਾ ਪृष੍ਟਾ ਲਜ੍ਜਯਨ੍ਤੀ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾ
ਉਹ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਚੁੱਪ ਰਹੀ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ خاموش ਰਹੀ।
ਸੋਮਸ੍ਯੇਤਿ ਚਿਰਾਦਾਹ ਤਤੋ ऽਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਵਿਧੁਃ ਸੁਤਮ੍ ਬੁਧ ਇਤ੍ਯਕਰੋਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਭੂਤਲੇ
ਆਖਰਕਾਰ, ਉਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, 'ਸੋਮਾ ਦੇ ਵੱਲੋਂ।' ਫਿਰ ਚੰਦਰਮਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਲਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬੁਧ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਦਿੱਤੀ।
ਅਭਿषੇਕਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਧਾਨਮਕਰੋਦ੍ਵਿਭੁਃ ਗृਹਸਾਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਯਾਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸਂਯੁਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਬੁਧ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਘਰ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਦਾਤ ਦਿੱਤੀ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ਇਲੋਦਰੇ ਚ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਬੁਧਃ ਪੁਤ੍ਰਮਜੀਜਨਤ੍
ਜਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਇਲਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ, ਬੁਧ ਨੇ ਇਕ ਧਰਮਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।