ਤਦ੍ਦਿਸ਼ੋ ਜਗृਹੁਰ੍ਧਾਮ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪੇਣ ਸੁਤੇਚ੍ਛਯਾ ਗਰ੍ਭੋ ਭੂਤ੍ਵੋਦਰੇ ਤਾਸਾਮ੍ ਆਸ੍ਥਿਤੋ ऽਬ੍ਦਸ਼ਤਤ੍ਰਯਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਚਮਕ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਸਾਲ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਆਸ਼ਾਸ੍ਤਂ ਮੁਮੁਚੁਰ੍ਗਰ੍ਭਮ੍ ਅਸ਼ਕ੍ਤਾ ਧਾਰਣੇ ਤਤਃ ਸਮਾਦਾਯਾਥ ਤਂ ਗਰ੍ਭਮ੍ ਏਕੀਕृਤ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਹ ਗਰਭ ਲੈ ਕੇ, ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ—
ਯੁਵਾਨਮਕਰੋਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਂ ਨਰਮ੍ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨੇ ऽਥ ਸਹਸ੍ਰਾਸ਼੍ਵੇ ਵੇਦਸ਼ਕ੍ਤਿਮਯੇ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ—
ਆਰੋਪ੍ਯ ਲੋਕਮਨਯਦ੍ ਆਤ੍ਮੀਯਂ ਸ ਪਿਤਾਮਹ ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮ੍ ਅਸ੍ਮਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀ ਭਵਤ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ 'ਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਰਪੰਚ ਹੋਵੇ।'
ऋषਿਭਿਰ੍ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰ੍ ਓषਧੀਭਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸੋਮਦੇਵਤ੍ਯੈਰ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਂਗ੍ਰਹੈਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਸੋਮਾ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਜਥਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ।
ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਭੂਦ੍ ਅਧਿਕੋ ਧਾਮਸਮ੍ਭਵਃ ਤੇਜੋਵਿਤਾਨਾਦਭਵਦ੍ ਭੁਵਿ ਦਿਵ੍ਯੌषਧੀਗਣਃ
ਜਦ ਉਹ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਰ ਵਧੀਕ ਚਮਕ ਨਿਕਲੀ। ਉਸ ਚਮਕ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਤਦ੍ਦੀਪ੍ਤਿਰਧਿਕਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰਾਤ੍ਰੌ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤੇਨੌषਧੀਸ਼ਃ ਸੋਮੋ ऽਭੂਦ੍ ਦ੍ਵਿਜੇਸ਼ਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਦ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਧੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮਾ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਸਰਪੰਚ ਬਣਿਆ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਰਪੰਚ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦਧਾਮਰਸਂ ਚਾਪਿ ਯਦਿਦਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਮ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਵਰ੍ਧਤੇ ਚੈਵ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਕृष੍ਣੇ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਰਸ ਤੇ ਚਮਕ, ਜੋ ਚੰਦ ਦਾ ਮੰਡਲ ਹੈ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧਦੀ ਤੇ ਘਟਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਚੰਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਤੇ ਘਟਦੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ।
ਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਚ ਤਥਾ ਸਪ੍ਤ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸੋ ਦਦੌ ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਕਨ੍ਯਾਃ ਸੁਵਰ੍ਚਸਃ
ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀਹ ਤੇ ਸੱਤ ਕੁੜੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਮੋਹਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਤੇ ਸਭ ਦੀ ਚਮਕ ਬੜੀ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ।
ਤਤਃ ਪਦ੍ਮਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ੈਵ ਤੁ ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਰ੍ ਵਿष੍ਣੁਧ੍ਯਾਨੈਕਤਤ੍ਪਰਃ
ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਂਸ੍ ਤਸ੍ਮੈ ਨਾਰਾਯਣੋ ਹਰਿਃ ਵਰਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਾਇਣ ਹਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗੋ," ਜਨਾਰਦਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਤਤੋ ਵਵ੍ਰੇ ਵਰਾਨ੍ਸੋਮਃ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕਂ ਜਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮੇਵ ਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਭਵਨ੍ਤੁ ਮਮ ਮਨ੍ਦਿਰੇ
ਤਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਮੰਗੇ: "ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂ; ਮੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ।"
ਰਾਜਸੂਯੇ ਸੁਰਗਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਃ ਸਨ੍ਤੁ ਮੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਰਕ੍ਸ਼ਃਪਾਲਃ ਸ਼ਿਵੋ ऽਸ੍ਮਾਕਮ੍ ਆਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ੂਲਧਰੋ ਹਰਃ
"ਮੇਰੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਮੇਰੇ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣਨ; ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।"
ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਆਜਹ੍ਰੇ ਰਾਜਸੂਯਂ ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਹੋਤਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਭृਗੁਰਧ੍ਵਰ੍ਯੁਰ੍ ਉਦ੍ਗਾਤਾਭੂਚ੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਜਦ "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਕੀਤਾ; ਅਤ੍ਰੀ ਹੋਤ੍ਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਧਵਰਯੁ, ਤੇ ਚਤੁਰਮੁਖ ਉਦਗਾਤਾ ਬਣੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮਗਮਤ੍ਤਸ੍ਯ ਉਪਦ੍ਰष੍ਟਾ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਸਦਸ੍ਯਾਃ ਸਨਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਰਾਜਸੂਯਵਿਧੌ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ; ਹਰੀ ਖੁਦ ਨਿਗਰਾਨ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਵਿਚ ਸਨਕ ਆਦਿ ਸਦੱਸੀਆਂ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਚਮਸਾਧ੍ਵਰ੍ਯਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਦਸ਼ੈਵ ਤੁ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਤੇਨ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਮ੍
ਉਥੇ, ਦਸ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਕਮਸ ਤੇ ਅਧਵਰਯੁ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣੇ; ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਯਜਨ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਜੋਂ ਰਿਤਵਿਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸਮਾਪ੍ਤੇ ऽਵਭृਥੇ ਤਦ੍ਰੂਪਾਲੋਕਨੇਚ੍ਛਵਃ ਕਾਮਬਾਣਾਭਿਤਪ੍ਤਾਙ੍ਗ੍ਯੋ ਨਵ ਦੇਵ੍ਯਃ ਸਿषੇਵਿਰੇ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਵਭ੍ਰਿਤ ਸਨਾਨ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਨੌ ਦੇਵੀਆਂ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤਪੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖਣ ਦੀ ਚਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਆਈਆਂ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਚ ਕਰ੍ਦਮਮ੍ ਦ੍ਯੁਤਿਰ੍ਵਿਭਾਵਸੁਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਧਾਤਾਰਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਨੇ ਕਰਦਮ ਨੂੰ, ਦਿਉਤੀ ਨੇ ਵਿਭਾਵਸੁ ਨੂੰ, ਤੇ ਤੁਸ਼ਟੀ ਨੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਧਾਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਭਾ ਪ੍ਰਭਾਕਰਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਵਿष੍ਮਨ੍ਤਂ ਕੁਹੂਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਜਯਨ੍ਤਂ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਵਸੁਰ੍ਮਾਰੀਚਕਸ਼੍ਯਪਮ੍
ਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭਾਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਕੁਹੂ ਨੇ ਹਵਿਸ਼ਮਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ, ਕੀਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜਯੰਤ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਵਸੁ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਧृਤਿਸ੍ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੀਤਂ ਨਨ੍ਦਿਂ ਸੋਮਮੇਵਾਭਜਂਸ੍ਤਦਾ ਸ੍ਵਕੀਯਾ ਇਵ ਸੋਮੋ ऽਪਿ ਕਾਮਯਾਮਾਸ ਤਾਸ੍ਤਦਾ
ਧ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਪੀਤਾ ਤੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਏਵਂ ਕृਤਾਪਚਾਰਸ੍ਯ ਤਾਸਾਂ ਭਰ੍ਤृਗਣਸ੍ਤਦਾ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕਾਪਚਾਰਾਯ ਸ਼ਾਪੈਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਭਿਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਨਾ ਸ਼ਾਪਾਂ ਨਾਲ, ਨਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕੇ।
ਤਥਾਪ੍ਯਰਾਜਤ ਵਿਧੁਰ੍ ਦਸ਼ਧਾ ਭਾਵਯਨ੍ਦਿਸ਼ਃ ਸੋਮਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਥ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮ੍ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮृषਿਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ ਸਪ੍ਤਲੋਕੈਕਨਾਥਤ੍ਵਮ੍ ਅਵਾਪ ਤਪਸਾ ਤਦਾ
ਫਿਰ ਵੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ; ਤਪ ਨਾਲ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਦੁਲਭ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਕਦਾਚਿਦੁਦ੍ਯਾਨਗਤਾਮਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਅਨੇਕਪੁष੍ਪਾਭਰਣੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍ ਬृਹਨ੍ਨਿਤਮ੍ਬਸ੍ਤਨਭਾਰਖੇਦਾਤ੍ ਪੁष੍ਪਸ੍ਯ ਭਙ੍ਗੇ ऽਪ੍ਯਤਿਦੁਰ੍ਬਲਾਙ੍ਗੀਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਬਾਗ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਚੌੜੇ ਹਿਪ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਇਤਨੇ ਕਿ ਫੁੱਲ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚ ਤਾਂ ਦੇਵਗੁਰੋਰ੍ ਅਨਙ੍ਗ ਬਾਣਾਭਿਰਾਮਾਯਤਚਾਰੁਨੇਤ੍ਰਾਮ੍ ਤਾਰਾਂ ਸ ਤਾਰਾਧਿਪਤਿਃ ਸ੍ਮਰਾਰ੍ਤਃ ਕੇਸ਼ੇषੁ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਵਿਕ੍ਤਭੂਮੌ
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤੇ ਮੋਹਕ ਸਨ; ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤਪ ਗਈ ਸੀ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਸਾਪਿ ਸ੍ਮਰਾਰ੍ਤਾ ਸਹ ਤੇਨ ਰੇਮੇ ਤਦ੍ਰੂਪਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਹृਤਮਾਨਸੇਨ ਚਿਰਂ ਵਿਹृਤ੍ਯਾਥ ਜਗਾਮ ਤਾਰਾਂ ਵਿਧੁਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਤਤੋ ऽਪਿ
ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਹੋਈ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਨ ਤृਪ੍ਤਿਰਾਸੀਚ੍ਚ ਗृਹੇ ऽਪਿ ਤਸ੍ਯ ਤਾਰਾਨੁਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਖਾਗਮੇषੁ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ ਤਦ੍ਵਿਰਹਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਸ੍ ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨਨਿष੍ਠੈਕਮਨਾ ਬਭੂਵ
ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਹ ਤਾਰਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਹੀ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਸ਼ਾਪਂ ਨ ਚ ਦਾਤੁਮ੍ ਅਸ੍ਮੈ ਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵਿषੈਰਸ਼ੇषੈਃ ਤਸ੍ਯਾਪਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿਵਿਧੈਰੁਪਾਯੈਰ੍ ਨੈਵਾਭਿਚਾਰੈਰਪਿ ਵਾਗਧੀਸ਼ਃ
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਮੰਤ੍ਰ, ਹਥਿਆਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇ'en ਤਕ ਕਿ ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ ਨਾਲ ਵੀ, ਬੋਲਣ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਹਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਸ ਯਾਚਯਾਮਾਸ ਤਤਸ੍ਤੁ ਦੈਨ੍ਯਾਤ੍ ਸੋਮਂ ਸ੍ਵਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਨਙ੍ਗਤਪ੍ਤਃ ਸ ਯਾਚ੍ਯਮਾਨੋ ऽਪਿ ਦਦੌ ਨ ਤਾਰਾਂ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਸ੍ਤਤ੍ਸੁਖਪਾਸ਼ਬਦ੍ਧਃ
ਉਹ ਪਰਾਈ ਵਧੂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਪੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੁਖ ਵਿਚ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਾਪਸ ਦੇਣ ਲਈ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ। ਪਰ ਸੋਮਾ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਸੁਖ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਮੰਗਣ ਤੇ ਵੀ ਤਾਰਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੇਣਾਥ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੇਣ ਸਾਧ੍ਯੈਰ੍ ਮਰੁਦ੍ਭਿਃ ਸਹ ਲੋਕਪਾਲੈਃ ਦਦੌ ਯਦਾ ਤਾਂ ਨ ਕਥਂਚਿਦ੍ ਇਨ੍ਦੁਸ੍ ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਃ ਕ੍ਰੋਧਪਰੋ ਬਭੂਵ
ਫਿਰ ਜਦ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਚਤੁਰਮੁਖ, ਸਾਧਿਆ, ਮਰੁਦ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਤਾਰਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਵੀ ਸੋਮਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਾਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਏ।
ਯੋ ਵਾਮਦੇਵਃ ਪ੍ਰਥਿਤਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮ੍ ਅਨੇਕਰੁਦ੍ਰਾਰ੍ਚਿਤਪਾਦਪਦ੍ਮਃ ਤਤਃ ਸਸ਼ਿष੍ਯੋ ਗਿਰਿਸ਼ਃ ਪਿਨਾਕੀ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਨੇਹਵਸ਼ਾਨੁਬਦ੍ਧਃ
ਉਹ ਜੋ ਵਾਮਦੇਵ ਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਰਨ ਕਈ ਰੁਦਰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਧਨੁਧਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ।