ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਮ੍ ਅਰ੍ਧਮ੍ ਅਕਰੋਦ੍ ਅਰ੍ਧਂ ਪੁਰੁषਰੂਪਵਤ੍ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਚ ਸਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਔਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਤੇ ਦੂਜਾ ਅੱਧਾ ਮਰਦ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸਤਰੂਪਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ ਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਵੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯ੍ ਅਥ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀ ਚ ਪਰਨ੍ਤਪ ਤਤਃ ਸ੍ਵਦੇਹਸਂਭੂਤਾਮ੍ ਆਤ੍ਮਜਾਮ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਅਕਲ੍ਪਯਤ੍
ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ, ਗਾਯਤਰੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਵੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮੰਨ ਲਿਆ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਵ੍ਯਥਿਤਸ੍ ਤਾਵਤ੍ ਕਾਮਬਾਣਾਰ੍ਦਿਤੋ ਵਿਭੁਃ ਅਹੋ ਰੂਪਮ੍ ਅਹੋ ਰੂਪਮ੍ ਇਤਿ ਚਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ; 'ਵਾਹ, ਇਹ ਰੂਪ! ਵਾਹ, ਇਹ ਰੂਪ!' ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਤਤੋ ਵਾਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਾ ਭਗਿਨੀਮ੍ ਇਤਿ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਦਦृਸ਼ੇ ਤਨ੍ਮੁਖਾਲੋਕਨਾਦ੍ ऋਤੇ
ਫਿਰ ਵਾਸਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਨੇ 'ਭੈਣ!' ਆਖ ਕੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ; ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।
ਅਹੋ ਰੂਪਮ੍ ਅਹੋ ਰੂਪਮ੍ ਇਤਿ ਪ੍ਰਾਹ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਤਤਃ ਪ੍ਰਣਾਮਨਮ੍ਰਾਂ ਤਾਂ ਪੁਨਰ੍ ਏਵਾਭ੍ਯਲੋਕਯਤ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ 'ਵਾਹ, ਇਹ ਰੂਪ! ਵਾਹ, ਇਹ ਰੂਪ!' ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ, ਨਮਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸਾ ਪਿਤੁਰ੍ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ ਪੁਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਲਜ੍ਜਿਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਤਦ੍ਰੂਪਾਲੋਕਨੇਚ੍ਛਯਾ
ਫਿਰ, ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਗਈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲੱਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ।
ਆਵਿਰ੍ਭੂਤਂ ਤਤ੍ਰੋ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਾਣ੍ਡੁਗਣ੍ਡਵਤ੍ ਵਿਸ੍ਮਯਸ੍ਫੁਰਦੋष੍ਠਂ ਚ ਪਾਸ਼੍ਚਾਤ੍ਯਮ੍ ਉਦਗਾਤ੍ ਤਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਮੂੰਹ ਉਭਰਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੱਲ ਪੀਲੇ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਵੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੂੰਹ ਉਭਰਿਆ, ਜੋ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਚਤੁਰ੍ਥਮ੍ ਅਭਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਵਾਮਂ ਕਾਮਸ਼ਰਾਤੁਰਮ੍ ਤਤੋ ऽਨ੍ਯਦ੍ ਅਭਵਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਕਾਮਾਤੁਰਤਯਾ ਤਥਾ
ਚੌਥਾ ਮੂੰਹ ਪਿੱਛੇ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਉਭਰਿਆ, ਜੋ ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ; ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੂੰਹ ਵੀ ਉਭਰਿਆ।
ਉਤ੍ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ ਤਦਾਕਾਰਾ ਆਲੋਕਨਕੁਤੂਹਲਾਤ੍ ਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ ਕृਤਂ ਤੇਨ ਤਪਃ ਪਰਮਦਾਰੁਣਮ੍
ਉਹ ਜਦੋਂ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਠੀ, ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਹੀ ਸੀ।
ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਮ੍ ਅਗਮਤ੍ ਸ੍ਵਸੁਤੋਪਗਮੇਚ੍ਛਯਾ ਤੇਨੋਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਮ੍ ਅਭਵਤ੍ ਪਞ੍ਚਮਂ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ਆਵਿਰ੍ਭਵਜ੍ਜਟਾਭਿਸ਼੍ ਚ ਤਦ੍ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਚਾਵृਣੋਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ; ਫਿਰ, ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਲਈ ਉਪਰੋਂ ਪੰਜਵਾਂ ਮੂੰਹ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਤਤਸ੍ ਤਾਨ੍ ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਆਤ੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृਜਧ੍ਵਮ੍ ਅਭਿਤਃ ਸਦੇਵਾਸੁਰਮਾਨੁषੀਃ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਸਨ, ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰੋ—ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ।'
ਏਵਮ੍ ਉਕ੍ਤਾਸ੍ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਸृਜੁਰ੍ ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਗਤੇषੁ ਤੇषੁ ਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਣਾਮਾਵਨਤਾਮ੍ ਇਮਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ; ਜਦ ਉਹ ਸਿਰਜਣ ਲਈ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਥਾਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਉਪਯੇਮੇ ਸ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਤਰੂਪਾਮ੍ ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍ ਸਂਬਭੂਵ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮ੍ ਅਤਿਕਾਮਾਤੁਰੋ ਵਿਭੁਃ ਸਲਜ੍ਜਾਂ ਚਕਮੇ ਦੇਵਃ ਕਮਲੋਦਰਮਨ੍ਦਿਰੇ
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ; ਪ੍ਰਭੂ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ, ਕਮਲ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਗਿਆ।
ਯਾਵਦ੍ ਅਬ੍ਦਸ਼ਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਯਥਾਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਜਨਃ ਤਤਃਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਭਵਨ੍ ਮਨੁਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਸੌ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹੇ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਵਾਂਗ, ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ; ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਤੋਂ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ—ਮਨੁ।
ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸ ਵਿਰਾਡ੍ ਇਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ ਤਦ੍ਰੂਪਗੁਣਸਾਮਾਨ੍ਯਾਦ੍ ਅਧਿਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ 'ਸਵਾਯੰਭੂ' ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 'ਵਿਰਾਟ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਦਿ-ਪੁਰਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਰਾਜਾ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਜਾਤਾ ਬਹਵਃ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਾਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਾ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤ ਤਥਾਪਰੇ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਹ 'ਵੈਰਾਜ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਵਾਯੰਭੂ ਤੋਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਸੱਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਸੱਤ।
ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੁਲ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਿਣਃ ਔਤ੍ਤਮਿਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਯੇਸਾਂ ਤ੍ਵਂ ਸਪ੍ਤਮੋ ऽਧੁਨਾ
ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਆਦਿ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਤਤਮ ਆਦਿ, ਉਹ ਸਭ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਾਂ ਹੈ।
ਅਹੋ ਕष੍ਟਤਰਂ ਚੈਤਦ੍ ਅਙ੍ਗਜਾਗਮਨਂ ਵਿਭੋ ਕਥਂ ਨ ਦੋषਮਗਮਤ੍ ਕਰ੍ਮਣਾਨੇਨ ਪਦ੍ਮਭੂਃ
ਹਾਏ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ; ਕਿਵੇਂ ਪਦਮ-ਜਨਮੇ ਨੇ ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਿਆ?
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਚ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਃ ਸਗੋਤ੍ਰਾਣਾਮ੍ ਅਭੂਤ੍ ਕਥਮ੍ ਵੈਵਾਹਿਕਸ੍ਤਤ੍ਸੁਤਾਨਾਂ ਛਿਨ੍ਦ੍ਧਿ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਵਿਭੋ
ਇਕੋ ਗੋਤ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਹ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਬਣਿਆ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰੋ।
ਦਿਵ੍ਯੇਯਮਾਦਿਸृष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਰਜੋਗੁਣਸਮੁਦ੍ਭਵਾ ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ਼ਰੀਰਿਕਾ
ਇਹ ਦਿਵਯ ਪਹਿਲੀ ਸਿਰਜਣ ਰਜੋ ਗੁਣ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ; ਇਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ।
ਦਿਵ੍ਯਤੇਜੋਮਯੀ ਭੂਪ ਦਿਵ੍ਯਜ੍ਞਾਨਸਮੁਦ੍ਭਵਾ ਨ ਮਰ੍ਤ੍ਯੈਰਭਿਤਃ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਵਕ੍ਤੁਂ ਵੈ ਮਾਂਸਚਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਦਿਵਯ ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਦਿਵਯ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ; ਮਾਂਸ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਯਥਾ ਭੁਜਂਗਾਃ ਸਰ੍ਪਾਣਾਮ੍ ਆਕਾਸ਼ਂ ਵਿਸ਼੍ਵਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ਵਿਦਨ੍ਤਿ ਮਾਰ੍ਗਂ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾ ਏਵ ਨ ਮਾਨਵਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੰਛੀ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ, ਤਿਵੇਂ ਦਿਵਯ ਜੀਵ ਹੀ ਦਿਵਯ ਰਸਤੇ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ।
ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯੇ ਨ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਫਲਪ੍ਰਦੇ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਦ੍ਵਿਚਾਰੋ ਨृਣਾਂ ਸ਼ੁਭਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਰਣਯੋਗ ਜਾਂ ਅਕਰਨਯੋਗ ਦੀ ਕੋਈ ਵੰਡ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਨਾਮ੍ ਅਧਿष੍ਠਾਤਾ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ ਅਙ੍ਗਭੂਤਾ ਨਿਗਦ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਚੌਹਾਂ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਸਭ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਹੈ; ਗਾਯਤਰੀ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਮੂਰ੍ਤਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਦ੍ ਵਾਪਿ ਮਿਥੁਨਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਵਿਰਿਞ੍ਚਿਰ੍ ਯਤ੍ਰ ਭਗਵਾਂਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਭਾਰਤੀ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰੈਵ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਚਾਹੇ ਰੂਪ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਜੋੜਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਰਿੰਚੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
ਯਥਾਤਪੋ ਨ ਰਹਿਤਸ਼੍ ਛਾਯਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਤਥੈਵ ਨ ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਤਾਪ ਕਦੇ ਵੀ ਛਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਗਾਯਤਰੀ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਵੇਦਰਾਸ਼ਿਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤਦਧਿष੍ਠਿਤਾ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦੋषਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਗਮਨੇ ਵਿਭੋ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਨੂੰ 'ਬ੍ਰਹਮਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਵੱਲ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ।
ਤਥਾਪਿ ਲਜ੍ਜਾਵਨਤਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ ਅਭੂਤ੍ਪੁਰਾ ਸ੍ਵਸੁਤੋਪਗਮਾਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਕੁਸੁਮਾਯੁਧਮ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਧੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਮਾਭਿਭਵਤਾ ਮਨਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਸ਼ਰੈਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਦ੍ਦੇਹਮਚਿਰਾਦ੍ ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਸ੍ਮੀਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਤੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਲਝ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਰੁਦਰ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਖ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਾਸ ਕਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਮ੍ ਨ ਮਾਮਕਾਰਣੇ ਸ਼ਪ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ ਮਾਨਦ
ਫਿਰ ਕਾਮਦੇਵ ਨੇ ਚੌਹਾਂ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ: 'ਹੇ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਗਲਤਿ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾ ਦੇ।'