ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ। ਇਹ ਚਾਰੇ, 'ਚਕ੍ਰ' ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਰੀਬ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਪਲੇ, ਪਰ ਉਹ ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਤਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮਨ ਵਿਚ ਲਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸੁਦਰੀਦ੍ਰ, ਜੋ ਖੁਦ ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਸਨ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਬੱਚਿਆਂ?" ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਗਰੀਬ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਕੀ ਹੈ? ਜੀਵਤ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਜੀਵਿਕਾ ਲਈ ਕੀ ਸੋਚਿਆ ਹੈ?" ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਧਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਜਾ ਕੇ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਿੰਡ ਦੇਵੇਗਾ।" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਧਰ ਪਿਤਾ ਜੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਰਾਜਾ 'ਅਨਘ ਵੈਭਰਜ' ਨੇ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕਰਦੇ, ਕਠਿਨ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਜਨਾਰਦਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਨ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਚਾ ਵਰ ਮੰਗਿਆ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ ਜੋ ਬਲਵਾਨ, ਧਰਮੀ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੰਗਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝੇ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੈਥੋਂ ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਉਜਿਆਲੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ—ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਸਮਝਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸੀ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਯੋਗੀ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਇੱਕ ਚੀਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਜੋੜਾ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਚੀਟੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਕਿਉਂ ਹੱਸ ਪਏ?" ਪ੍ਰਿੰਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਏਸ ਹੱਸਣ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਸੋਹਣੀਏ, ਚੀਟੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ, ਜੋ ਕਾਮ ਵਾਚਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ।" ਰਾਣੀ ਨੇ ਝੂਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀਆਂ, "ਅੱਜ ਸਿਰਫ ਮੈਂ ਹੱਸਿਆ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ। ਇਕ ਮਾਨਵ ਚੀਟੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਰੱਬਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ?" ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਉੱਤਰ ਨ ਲੱਭ ਸਕਣ ਕਰਕੇ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੱਚਾ ਰਿਹਾ। ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਉਂਦੇ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਆਉਂਦੇ ਆਉਂਦੇ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ: "ਅਸੀਂ ਉਹੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਾਂ, ਜੋ ਕੁਰੂਜਾਂਗਲ ਦੇ, ਦਾਸਾਪੁਰ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਕਾਲੰਜਰ ਦੇ ਹਿਰਣ, ਅਤੇ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਸੱਤ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਬਣੇ। ਇਥੇ ਅਸੀਂ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਯਾਦ ਆ ਗਏ। ਬਾਭਰਵਯ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਰਚੇਤਾ ਸੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਡਤ ਪਾਂਚਾਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਸੀ। ਕੰਡਰੀਕ ਵੀ ਧਰਮੀ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। "ਹਾਏ, ਅਸੀਂ ਯੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਕਾਮਨਾ ਤੇ ਕਰਮ ਵਲ ਬੱਧ ਹੋ ਗਏ!" ਐਹੋ ਜਿਹੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਤਿੰਨੇ ਯੋਗੀ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਹੁਣ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਜ ਤਖ਼ਤ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ। ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇ ਵੈਰ ਰਹਿਤ, ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ—ਇਹ ਸਾਰੀ ਲੀਲਾ ਮੇਰੀ ਹੀ ਕਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਜ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਸੀ, ਸਭ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਭ ਹੋਵੇ," ਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। "ਤੁਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਮਿਲਿਆ," ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਆਖ਼ਰ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਭ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ—ਜੀਵਨ, ਧਨ, ਗਿਆਨ, ਸੁੱਖ, ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਰਾਜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।