ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਤੇਜ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜ੍ਵਾਲਾ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਤੋਂ, ਕਿਸੇ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਨੇ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਰਾਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ। ਇਕ ਘਾਸ ਦੀ ਪੱਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਾਨ ਨੂੰ ਮਥਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਮਥੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਚਾਨਕ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਨ ਚੀਰ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਇੰਧਨ ਦੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਸ ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਔਰਵ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਔਰਵ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਪਿਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਤੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦਸੋਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਸ਼ਿ ਔਰਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੋਕ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਉੱਤਮ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗਾ।" ਔਰਵ ਨੇ ਬੜੀ ਕ੍ਰਿਤਰਥਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੋਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਤੋਖ ਮਿਲੇਗਾ।" ਔਰਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਸ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਿੱਥੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?" ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਸ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰਾ ਗਰਭ ਜਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੀਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਮਿਲੇਗਾ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਜਲ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਮਾਂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੋਵੇਗਾ।" ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਮੈਂ ਤੇ ਇਹ ਅੱਗ ਇਕੱਠੇ ਭਟਕਾਂਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਜ਼ਾਂ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਅੱਗ, ਜੋ ਜਲ ਪੀਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਲਈ ਬਣਾਈ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਇਲਾਵਾ ਦੇਵ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗੀ।" ਅੱਗ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਆਕਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ," ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤਿ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਔਰਵ ਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤਿ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਚੰਭਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨੇ ਵੀ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਧੰਨ ਹੋ, ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਈ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ਿ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੇਵਕ ਜਾਣ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕੇ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹਾਂ; ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਅਸਫਲ ਰਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਰ ਮੇਰੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅੱਜ ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ, ਮੇਰੇ ਅਚਾਰਯ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ।" ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਮਾਇਆ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਣਾਈ ਸੀ—ਇਹ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਇੰਧਨ ਦੇ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਵੀ ਅਜੈਯ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਮਾਇਆ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਜਾਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹੈ; ਇਹ ਤੇਰੇ ਮਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਕਸ਼ਾ ਕਰੇਗੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗੀ।" ਫਿਰ, "ਜਿਵੇਂ ਆਕਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ," ਆਖ ਕੇ, ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਲੈ ਲਈ, ਰਿਸ਼ਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ, ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਵ ਨੇ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੈਤ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਅਸਰਹੀਣ ਹੋ ਗਈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸੇ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਲਾਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, "ਜੇ ਇਹ ਰੋਕਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸੋਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਘੇਰਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਆਕਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਵੇ," ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਮਾ, ਠੰਢੇ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਅੱਗੇ ਲੈ ਆਇਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਾ, ਸੋਮਾ, ਤੇ ਫਾਂਸ ਵਾਲੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ।" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂਆਂ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ; ਜਿਹੜੇ ਰਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਾਰਤਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।" "ਤੇਰੀ ਵਾਧੂ ਤੇ ਘਟਨ ਸਪਸ਼ਟ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ; ਤੂੰ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈਂ।" "ਤੇਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਛਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।" "ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੈਂ, ਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤੇ; ਆਪਣੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।" "ਤੂੰ ਚਿੱਟਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਠੰਢੀ ਦੇਹ ਵਾਲਾ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਚੰਦਰਮਾ ਹੈਂ; ਯੁਗ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨਿਯੁਕਤ, ਯਜਨਾ ਦਾ ਸਾਰ, ਅਵਿਨਾਸੀ।" "ਤੂੰ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਹਰਾ ਦੇ ਮਸਤਕ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ, ਠੰਢੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਚੰਚਲ, ਚਿੱਟੇ ਵਾਹਨ ਵਾਲਾ।" "ਤੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿ ਹੈਂ; ਸੋਮਾ ਪੀਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਹੈਂ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲਤਾ ਹੈਂ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸਕ, ਤਾਰਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ।" "ਹੁਣ, ਤੂੰ ਮਹਾਸੇਨਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ, ਜਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਅਸੁਰ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।